бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Мурул адамла хьунуйчи диги имцIадирути 5 лишан

Мурул адамла хьунуйчи диги имцIадирути 5 лишан

КегIебси чарх, гъярцIаси рай, духъяна кьяшми, жагати гъез ва дяхI-сипат…

Хьунул адамтала жагадешла ислала къалипуни дахъал гьандушес вирар, чучира мурталра нуша гьуцIти, вегIла муруйс бегIлара дигутили ва цайли цатили калес багьандан. Гьаман алкIуси пикри хIясибли, мурул адамтас чеди хIеръибхIели чебиуси хьунул адамла илгъуна жагадешла дурабад цархIил селра гIягIниси ахIен. ИшбархIи нушани бурехIе хьунул адамтала сегъунти хIял-тIабигIят ва къиликъуни гIяхIдилзутил мурул адамтас. ДураберкIибси хьарбауд хIясибли, илди жагати дяхIсипатцун ахIен.

Духудеш ва багьуди

ИмцIатигъунти мурул адамтас дигули саби хьунуйчил жура-журала темабачила ихтилатбикIес, масъулти ирзес. Ил багьандан мурул адамла хIяжатуначи пикри бяхIчииэс чебиркур. Муруллис мягIничерти секIайчи авараагарли диънили, хIуша-ургарти хIялани детахъес ва цаличирад ца гьарахъдикес асубирар. ХIушала ургала балгунси биубли дигадалли, муруйчил ихтилатдикIеная, гьар бархIи се-биалра сагаси балес, дагьрила даража ахъбурцули гьаладяхI дашес къайгъибиреная.

Кункси тIабигIят

Мурул адамтас гьар секIайзирад урухкIуси ва гьар бархIи цаван мешули дуркIуси хьунул адамличил хIериэс жявли анцIбулкьан. Хьарбауд дураберкIибхIели, имцIатигъунтани бурибсири, кункси хIял-тIабигIятличилси, гIямруличил рархралгунси хьунул адамличил се-дигара барес иштяхIдухъесли бирар или. Илцадра гьаннала заманала гIямру къиянхIели, кьасбарая хIуша кIилалра гIямрула шуртIри гьамаддарес, мурул сунела хьуланазив ва се-биалра сархес дигнилизив гIевуцая.

ХайрилигIир умцIхIемцIни

Ил саби цагьатIи хьунул адамлизиб мурул адамлис гIяхIбилзуси къиликъ. ИшбархIила замана илдигъунти хьунул адамти камли къаршибиркули саби. Чус саби дигути, буйрухъбикIес дигути хьунул адамти саби мурул адамтас дигахъути ибсира мархIебариб. Мурул адамтани дигай дирхьули саби чус хайрилигIиб умцIхIемцIути хьунул адамтачи, чулира адамла уркIи-хIял аргъибти ва кумекбарес хIядурти. Илдигъунти хьунул адамтас мурул адамти къакъбяхъли бетаэс хIядурли саби.

ДурхIначи диги

Эгер мурул адам гьалав хъайчикайили, илала биштIати биалли, дебали мягIничебси саби хьунул адам илдачил рархралги хIерриъни. Сецадра дуцIарти дигай диаллира, илди дахъхIи кахIевлан рахли илала дурхIначи хIурматагри дакIудирадалли. Ил суайзир дебали мяхIкамли вяшдикIес чебиркур, хаслира мура биштIатас бяркъ бедес или далмадилзадая. БегI гьалабси яргализир кьасбарая илдачил гьалмагъдикес, илди дигахъес. ИлхIели, хIушала къайгъни чедаили, мурулли хIушала гьатIира халаси хIурматбиру.

Сай левси кьяйда дигахъес

Нуша лерилра илцадра черикIла ахIенра, гьарилтазир лерти сари гIяхIти ва вайти къиликъуни. Цалра адам талихIчевсили хIейрар, эгер цархIилли мурталра ил варсварес къайгъибиралли. Адамти цалис ца саби лебти кьяйдали дигахъалли, бурсикабиубли, цали цалис дигуси иштяхIличил биру. Илдиургарти бархбасуни кунктили ва хIурматчертили детарар. Адамти дусми ардашуцад барсбикIар, цаличи ца мешутили бетарар. Амма илкьяйдали бирар чIянкIли сабур, диги ва хIурмат лерти хъалибаргуназиб… Мурталра цаличи ца сабурличил диирая, илхIели ЧевяхIси Кьудратла ВегIлира хIушачила хъумхIерту…

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ХIяжла рукнурти

ХIяж динна рукнуртала ца саби, гIялам халкьла вегI Аллагьлис ﷻ бируси гIибадатуназибад халасигъуна. ХIяж адамличи гIямрулизиб гьачам баресцун саби чебси, сунени назру баралли ахIенси.   ХIяж чеббиънилис шел шартI лер: бусурман виъни, балугълавиъни, дагьричевси виъни, азадси виъни, хIяжбарес...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


Хьунул адамла дехIибала

Хьунул адамла дехIибайзир мурул адамлайзирад декIардулхъути цацадехI хасдешуни дирар, илди кIидехIлалра хьулчи ца биалра.   БегI гьалаб ил хасдеш декIарбулхъан, хьунул адамли дехIибала дехIдирхьухIели «Аллагьу акбар» или някъби ахъдурцухIели, илхIели ва кIинайс гьар...