бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Нешанала насихIятуни

Нешанала насихIятуни

Нешанала насихIятуни

Дунъяличир бегIлара дигуси, ахIерси, малхIямси ва гIязизси жан…НЕШ. Нешла сипат нушани диштIахIейчибад барх бихуси, халадаибхIелира уркIилизиб мурталра мяхIкамли бихIулра. ВегIла жайчибад чебкабикили, дурхIнас селра мяштIхIебирути, гьар секIал иргъути, далути, гьарилтачибад чеббурхути, бамсни хIебалути илди гьаман бегIлара гъамти адамтала пикрила дураб кавлули бирар.

Нуша кьалли нешанала гьалар халаси чеблалиуртира. Бурули бираргу: «ЦIаличи кадуцили някъбазиб хайнига берцIаллира, нушани илдала гьалабси чебла хIейхъуси саби» или. НушабкIун гIямру цагьачамцун сари лугути ва илди адабдешличил деркIес чебиркур. Иличил бархбасахъи, жагьти адамти хатIабазибад мяхIкамбарес кьасличил, имцIати нешанани дурути насихIятуни цаладяхъили, хIушаб гьаладирхьулра.

— ГIямру илцадра тамашалати сари, амма илди дахъ жявли шалгIердулхъан кьалли, кьадин. «ГIур бирис» или селра гIела армабихидая, гIур хIебакIесра асубирар, ишбархIи бегIла гIергъиси бархIи сабхIели кьяйда, адабдеш байрахъли буцили, хIердиреная.

— Халатала насихIятуначи лехIдилзеная, хIушаб мурталра илди гIягIнихIедиркур или гьанбиркаллира. ГIямрули адам жявли руркъуси сай, амма хIушала гIямрулизиб се бетаралра, се шайчи илди шурдухъалра, адамдеш ва адабдеш дихIеная.

—Цаличи ца, бегIтачи, халатачи, гIяхIлачи, гъамтачи, биштIатачи ва мискинтачи хIурматличил диреная. – Гъамти-тухумтала бархбасуни къябмайидая, хаслира узирузила. Даим рурцIуси дяхъили кахIевлахъес багьандан, къайгъибиреная децIагести гъай хIедуресра.

— Дусмачи хIерхIеили, мурталра багьудлуми кайсес гIелуммадилзадая, ишбархIи хIу белчIудила лагъ виадли, жагIял багьудила пача ветаруд.

— Халати абацIибхIели ахъдиубли, хIурматбиреная, гIяхIлас жагали гьунидиирая.

— Дируси секIал барили, тиладибарибсилис кумекбиреная, селра барес хIедирадалли, гIяхIси гъай бурили гIеббуцая.

— Бархьси динна гьуни чеббикIая, дулгеная ва дубдурценая, садакьа ва гIяхIдешуни диреная. Илдани сай адам умувируси ва уцахъуси.

— УркIилизиб иман бихIеная, илизиб саби берцуди ва кIелра дунъяла талихI.

— БиштIахIейчибад дурхIни динничи бурсибарая, илдала уркIбази ЧевяхIсиличи бирхауди ва иман хьурабарая, цархIилтани вайси секIайчи бурсибарайчи.

— Хьунул адамтачи дугьаризурли бурес дигулра, дазайчил беркала биреная, илизиб саби хъалибаргла баракат бируси.

— Рурсби, хIушани урезиличила хъуммартидая, илизиб саби гьарлимарси хьунул-адамла жагадеш. — Уршби, хIушани се-биалра вайсе барес пикрибарадалли, нешла хIулби гьандикая, вайси секIал барили гIергъи илди хIулбази хIуша секьяйда хIердикIутира? МяхIкамбарая хIушала гъамти, хIушакIун мурул адамтира!

— АрхIяличи дурадулхъухIели, бирхауди бихьести бархкьяби декIарбарая.

— Гьарахъти мераначи дучIес яра дузес дукьядалли, гIяхI-вай декIарбарес баленая, умутбихьести, гIяхIти адамтачилцун гьалмагъдиркеная.

-- Багьуди иштяхIличил касая, мугIяллимти барсбикIар, багьуди биалли, мурталра хIушачил барх кавлан.

— Сагаси мерличир хIердирухIели, вегIла ВатIан, бегIти, дин, гIядатуни хъуммартидая.

— Замана - дурхъаси сурсат саби. Ил хIушала душманнира биэс бирар, юлдашлира. МяхIкамбиреная замана, ил хIушала юлдашли биахъес багьандан дугIли мабуркIидаяну, илизибад пайда касая.

— ГIямрулизиб бахъал гьякIлукарти насихIятчиби къаршибиркур. Амма хIушала хала бегIтани дурибти насихIятуни хъуммартидая. Илдала ва хIушала хIурмат бетмайхъахъидая. ХIушазибад гIяхIсицун баркьуди ва буруси дев биахъес къайгъилизир диреная. Гьарилли ишди насихIятуназибад пайда кайсниличи рирхулра. АхIерти нешани, рузби, рурсби! МяхIкамдарая хIушала хъалибаргуни.

ДурхIнас бяркъ бедили, гIямру кадикайчи къелгIеббикути хIуша саррая. ХIушала някъбазиб саби илдала арадешра. Къаркъагъуна чIумаси арадеш булгулра лебилра нешанас, дунъяла уркIила тимхъ чула някъбазибти.

НАИДА ГЪУРУЕВА

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Буралаби

Аргъличи къакъмабирхъид, бяхIлизи хъу маделгIад. Хъубзарлис дигуси тяхIярли ахIен дягI булхъуси. ДяхIцIила битIакI хIебирар. Мурталра берхIи хIебирар. 5.ТIярхъилабад бухъунси дягI бугIярси бирар. ГербикIуси къаркъаличир шин хIедашар. ДяхIцIи я хIеркIли архIеху, я цIали игхIейгу. Миъ...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.   АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси...