бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Хала БархIила дехIибала

Хала БархIила дехIибала

Хала БархIила дехIиба замана бехIбирхьуси саби Шавваль базла цаэсил бархIила савлиличибад. Илра кавлуси саби хIерила дехIиба замана баайчи. Хала БархIила дехIибала, берхIи тIашбатурси гъуцла кьадарличи ахъбиайчи уэс дурхъасилизи халбируси саби. Хала БархIила дехIибала гьижрала кIиэсил дуслизир дирес бехIбихьибтири, нушала Идбаглира ﷺ илди дехIибала дарес халаси къайгъибирусири. Идбагли ﷺ сунела гIямрулизир, Хала БархIила дехIибала дирес бехIбихьили гIергъи, цадехIалра датурти ахIенри. Илди дехIибалара суннатуль муаккадализи (дебали хIяжатси суннат) халдирути сари.

Хала БархIила дехIибала суннатла кIел ракагIятла дехIибала сари. Нигетра биру: «Нуни нигет барира суннатла, Хала БархIила, кIел ракагIятла дехIибала имамлис гIергъи дарес». Хала БархIила дехIибала вегIцун кайзурли диресра асубирар, амма жамагIятличил, мижитлар дарни дебали дурхъали бирар.

Мижитла укьес имкан агарсини, сунела хъулир, хъалибаргличил дарх жамагIятла даралли дурхъали бирар. Хала БархIила дехIибайс нигет барили, дехIибайзи ухIнаухъи гIергъи, лерил нушани дирути дехIибайчибван «Важжагьту» бучIа, гIур «Аллагьу акбар» или някъби лихIбачи ахъдуцили чардарили, «АльхIям» бучIухIели кьяйда михъирлара, чIиличIара урга кадурцу. ГIур «СубхIяналлагьи вальхIямдулиллагьи вала илагьа иллаллагьу валлагьу акбар» или иру. Илкьяйда верхIна «Аллагьу акбар» или някъби ахъдурцу цаэсил ракагIятлизир ва гьар ахъдуцили чардарибхIели, гьалаб бурибси балга бучIа. БегIла гIергъи някъби чардарибхIели ит балга хIебелчIи «АльхIям» бучIа. «АльхIямлис» гIергъи балусини «аль-Кьаф» бикIуси сура бучIа, яра «аль-АгIла» ил хIебалалли, «аль-Кафирун», яра цархIилти аятуни дучIа. КIиибил ракагIятлизирра, цаэсиллизирван «Аллагьу акбар» или някъби лихIбачи духили чардарили михъирлара чIиличIара дайла дурцу, амма кIиэсиллизир шуйна иру, ва «АльхIямлис» гIелабад балусини «аль-Кьамар», яра «альГъашия», «Икьтараба» бикIуси сура бучIа, хIебалусини «Кьульгьу» (Ихлас) бучIа. Хала БархIила дехIибала мижитлар дарни дебали дурхъаси саби.

Мижитла арукьес гьалаб се-биалра беркни гIяхIси саби, нушала Идбаг ﷺ селра хIеберки Хала БархIила дехIибайчи дураулхъули хIейри. БегIлара гIяхIсира, суннатсира – хIябал чумиздаг дерки дураухъни саби. ДехIибайчи аркьухIели жагати, умути палтар, имкан лебли биалли, се-биалра сагаси чегьнира гIяхIси саби, кьаркьайчира, палтарличира жагати тIемани дарили валкьаэс дурхъаси саби. Хьунул адамтасра, умубиубли, жагали балкьаурли букьес ихтияр лебси саби, амма чучи бизити тIемани дарес асубируси ахIен. Нушала Идбаглира ﷺ иб: «Хьунул адамра мижитла рашаб сунечи тIемани хIедарили». Жагати чарх-бекIла регI жагьил рурсилис, дехIибала дарес мижитла хIерякьи сунела хъулир дирни маслигIят бируси саби. СенахIенну илини сунела жагадешличил мурул адамтала хIер сунечи битIакIес асубирар.

Мижитла аркьухIели, бухъяна гьунчивад арякьи, чарулхъухIели къантIа гьунчивад чарухънира гIяхIси саби. Сафарличи дураухъи гьунчивси адамлисра Хала БархIила дехIибала дарес дебали дурхъасили бирар, нушани чедир дурибти балгнира, дехIибала дирути тяхIяркьяйдара хIедалули диалли, кIел ракагIятла суннатла, Хала БархIила или нигетра барили дехIибала дарес асубирар. Аллагьли ﷻ нушала дуббуцарира, дехIибултира, камтидиалра дирути гIяхIти гIямалтира кьабулдараб! Амин.

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Жагьти бургъанти

Аллагьла Расулли ﷺ бегI гьалаб Маккала халкь ислам динничи жибарибхIели ва къанчанас суждабирахъес къадагъабарибхIели, илис илала гъамтира бархли душманти бетаур. Илдани илис ва илала асхIябтас къияндешуни алкIахъес бехIбихьиб.   Идбагдешла 13 – эсил дуслизиб сунела асхIябтачил варх ил...


Сагабарая буркьунза

Имам аль-Бухарила ва имам аль-Муслимла дурхъати хIядисунала дабзти жузазиб бегIлара гьалабси мерличибси хIядислизиб бурили саби: «Гьалжанализи хьурахIейру сунела тухумтачил бархбас къяббердахъибси». Тухумтачил бархбас хIебузахъни бусурман диннизиб халаси бунагьлизи халбирули саби....


Редакциялизи суал

- Нушани 90-ли ибти дусмазир сарри дехIдихьибти дазала-дехIибала дирули ва нушала дахъал чеблуми учидикили сари дуббуцарира дархли. Кьабулбарибси хIяжли илди хIедарибти дехIибала ва уркалунти дуббуцарла бунагьуни ицутив? - Чараагарли уркIи-уркIилавад тавба дарес чебиркур калунти дехIибала ва...


Капусталичилси салат

ГIягIнидиркур: Капуста – 400 гр; Хияр – 2; помидор черри – 5; гIяргIяла диъ – 200 гр; шиниша хъарала тIакьа – 1; зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: Капуста бурсая ва зе какьурли кIантIибиахъес някъбани гъяжбарая. Гьалахили белхьи,...


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...