бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Редакциялизи суал

Редакциялизи суал

- Нушани 90-ли ибти дусмазир сарри дехIдихьибти дазала-дехIибала дирули ва нушала дахъал чеблуми учидикили сари дуббуцарира дархли. Кьабулбарибси хIяжли илди хIедарибти дехIибала ва уркалунти дуббуцарла бунагьуни ицутив?

- Чараагарли уркIи-уркIилавад тавба дарес чебиркур калунти дехIибала ва дуббуцари лерсилис. Илди къалабаси тяхIярли черахъесра чебси саби багьана агарли уркалунти диалли.

Рахли илди хъумартурли яра зягIипли уркали диаллира черахъес гIягIниси саби.

Я хIяжли, я цархIил журала гIибадатли фарзла дехIибайзивад ва дуббуцарлизивад акьувалтуси ахIен.

ШафигIитунала мазгьабла машгьурси гIялим ад-Димъяти сунела «ИгIанату ат-ТIалибин (т.3, б.135)» бикIуси жузлизиб бурули сай, кьабулбарибси хIяжли лерил бунагьуни ицуси ибси пикриличила: цацабехIти гIялимти бикIули саби лерил бунагьуни ицути или, итдилтани биалли буриб, диштIати бунагьуницун сари ицути или.

Ил багьандан хIушаб гIягIнибиркур тавба дарили, дехIибала ва дуббуцари черахъес ва илала гIергъицун хьулдикIес ЧевяхIси хIушачивад чевурхниличи.

 

- Асубирусив хьунуйс муруйчилси гъамдешличи кьабулагардеш багьахъес?

- Муруй ибси хIебирнила шайчиб багьес чебиркур, нушуз – ибси хIебирни, декIти бунагьуназибад цализи халбируси саби. Иличила бурули саби аз-Захаби ва Ибн ХIаджар имамтани.

Аллагьла Расулли ﷺ буриб: «Хьунул муруй жирарибхIели мура бурушлизи ракIес кьабулхIерикили, муруй хьунуйчи гьимиличил дуги беркIалли, ил шаладикайчи малаикунала лягIнатлиур рирар» (аль-Бухари, Муслим).

Имам ан-Навави, ил хIядисличила сунела пикри бурули викIар: «Ил хIядис далилли бируси саби, хьунул адамли муруйчил гъамдешличи кьабулагардеш багьахъни къадагъаласи биънила».

Амма хьунул адамли муруйчилси бархбасличи разили хIериъни багьахъес рирар гIергъити тяхIуртазиб:

- сунела арадешлис зарал бирули биалли ва изиаралли;

- муруйчилси бархбас илала нясдешли хIейгеси биалли, мисаллис, илизибад башуси жяргаси гягI сабабли;

- илала кьабулагардеш, динна кьануннти хIясибли муруйчилси гъамдеш асухIебирнили биалли, мисаллис хIяйзлизирхIели (менструация), яра нифаслизирхIели (послеродовые выделения).

Хьунул адамтас багьес чебиркур, мурул адамтала хьунул адамтала шайчир ихтиюрти лерти диъни ЧевяхIси Аллагьли ﷻ ва Илала Расулли ﷺ кадизахъурти, иличибли муруйс мукIурси хьунул – ил ЧевяхIсилис мукIурси сари ва лехIхIяйхъни ЧевяхIсиличи лехIхIяйхъни саби. Идбаг ﷺ викIусири (мягIна): «Эгер ЧевяхIси Аллагьлис ﷻ ахIенси сужда барес асубируси биалри, нуни хъарбираси хьунрази чула муйлас сужда бирахъес».

Аллагьла Расулли ﷺ хьунул адамтас насихIят бурухIели илди жибирусири чула муйлас гIяхIулабиахъес, илди разибирахъес: «Мурул разили ватурли ребкIибси чи хьунул адам риаллира, ил Алжанализи арицIур» (ат-Тирмизи, Ибн Маджа).

(«ТухIфат аль-МухIтаж», ХIашия аш-Ширвани, «ХIашия аль-Буджайрими», «Ас-Сирадж аль-Мунир»).

 

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Бусурмантала умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги хасси тяхIярла шабагъат саби, чусра УркIецIила ВегI Аллагьли ﷻ пешкешбарибси. Кьуръайзиб бурули саби: «Лайлатуль Кьадрила дуги азир базличиб дурхъаси саби» или. Илала мягIна – 1000 баз, чузибра Лайлатуль кьадрила дуги агарти. Ил дуги...


Ахиратлис дугIя

Кьиямала бархIи хIисаб-суал дирухIели кункдеш акIахъес бучIуси саби, гьар бархIи 25 – йна бучIни гIяхIси саби: «Аллагьумма барик ли филь-мавти ва фи ма багIд-аль-мавти». МягIна: «Я Аллагь ﷻ, ну убкIухIели баракат ва кункдеш га, илкьяйдали вебкIили гIергъира». Кьиямала бархIи лебилар идбагунала...


Урги-дергализивад иртан

Умурия гIяскуртани алавбуцибхIели, душмантала ургъан лацла хъарличи ацIили Аллагьал Расулла ﷺ шайчи децIагести гъайли угьули, вявкайкIулри. Иличиб децIагеси се лебси бусурмантас? Гьарил бусурман ургъаннис дигулри кавшес илгъуна увяхIси адам. Амма ил кавшес къияннири, сенкIун ил ахъси ва гьамадли...


Янилизир пайдалати

Янилизир нуша бусягIят думсулра, гьанкI хIебиусин билзулра ва жявли зягIипдиркулра. Иличил барх иммунитет гIяшбиъниличибли цIакьагардирулра. Илгъуна аги витаминти хIедиъниличиблира бируси саби. ХIушаб гьаладирхьулра янилизир имцIали пайдалати цIедеш ва овощуни.   Апельсин – пергер...


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...