Кеше күңеле – даръя...

Кеше күңеле – даръя...

Көтмәгәндә бәхәс ҡупты. Юҡ барҙан. Кемдең манараһы бейек, кемдең нимәһе яҡшыраҡ, тигәндәй. Фекерҙәр, дәғүәләр, кем кем тураһында нимә уйлай, кем кемгә ниндәй баһа ҡуя. Күҙәтәм, өндәшмәйем. Ике көн дауам итте «алыш». Өсөнсө көн бәхәсте башлаусы ике «көрәшсене» ғәйепләп, мине фекер алышырға саҡыра. «Һуң был «һуғышты» һин башланың бит», – тим. «Эйе, мин башланым. Тик минең бында бер ғәйебем дә юҡ», – ти. «Нисек юҡ? Һин – баҡсасы. Йылынып та бөтмәгән ергә әҙер булмаған орлоҡтар сәстең. Зәғиф үҫентеләр сыҡты. Ул үҫентеләрең мул уңыш бирмәҫ. Уларға тәрбиә кәрәк. Һинең «һуғышсыларың» да шулай», – тим. Ризалашманы. Аңлатып еткерә алманым, ахырыһы...

***

Танышымдың улы эш эҙләй. Ай ғына түгел, йыл үтте. Мине осратҡан һайын, ғәйепле төҫ менән: «Эш һаман табылманы”, – ти. «Эшләйем, тигән кешегә эш күп бит ул», – тим. Тәҡдимдәр әйтәм, эш вәғәҙәләгән ойошмалар менән һөйләшәм. Егетемә бер нимә лә оҡшамай. Сәбәптәре күп. «Мин бөтәһенә лә шылтыраттым, башҡалар ҙа шулай йәшәй. Берәү ҙә миңә аҡса бирә алмай», – тигәс, шаҡ ҡаттым. «Һин кешенән аҡса һоранаһыңмы, әллә эш эҙләйһеңме?» – тигәс, баш түбән эйелде. «Туғаным, үҙ икмәгеңде хәләл көсөң түгеп, үҙең табырға тырыш, кешенән һоранып йөрөмә», – тигәс, юғалды. Инәйем:»Аҡса таш аҫтында, ә таш Ғазраилдең баш аҫтында», – тип әйтә торғайны. Ҡайҙа ла ҡулыңдан килгәнсә тырышырға кәрәк.

***

Ураҙаға әҙерләнәбеҙ. Һеңлемдең туғыҙ йәштәр тирәһендәге улы ҡыҙыҡһынып тыңлап йөрөй. Ураҙа тоторға теләк белдерә. «Һин әле бәләкәйерәк, әлегә ярамай, ун ике тулғас, тота башларһың», – ти инәһе. «Мин һаман да ураҙа тотмайынса, ун ике йәш тулғанын көтөп ултырайыммы?» – тигәс, ризалаштыҡ. Бала ураҙаға инде. Ҡалаға ҡунаҡҡа килгәйне, өлкәндәргә эйәреп, «Хәмзә» мәсетенә хәтемгә йөрөнө. «Оло бабайҙар минең менән ҡул биреп күрешәләр», – тип шатланып ҡайтҡан була. Ураҙаның һуңғы көнөндә ауылға ҡайтырға тура килде. «Мәсеттәге ифтар ҡалды, юҡҡа алып ҡайтып киттегеҙ мине», – тип үпкәһен белдерҙе. Күңелендәге ошо кескә генә орлоҡтар, мәле еткәс, шытым бирер, ныҡлап намаҙға баҫыр, тигән өмөт- ҡуҙ менән йәшәйбеҙ хәҙер.

ГӨЛЗӘМИНӘ КӘРИМОВА

2026-07-01 (Мөхәррәм, 1448 йыл) №7.


«Уҡыған һайын күңелдә еңеллек тойҙом...»

Красноусол ҡасабаһына юлланған һуңғы автобус китергә әҙ генә ваҡыт ҡалған. Автовокзалға ике туҡталыш ҡалғас, трамвай боҙолдо. Бына-бына автобус ҡуҙғалырға торғанда барып еттем етеүен, билетһыҙ ултыртмайбыҙ, тип, кондуктор алманы.   Күптән ниәтләгән сәфәр өҙөлөп ҡалыуына, бер аҙ күңел кителеп...


Ябай ғына сәйәхәт түгел...

Үҫмер сағымдан тартты мине үҙенә был ил. Тарихи фильмдары, балалар өсөн тылсымлы әкиәттәре менән арбағандыр тәүҙә. 10-11 йәштәрҙә Александр Неверовтың «Ташкент – икмәк ҡалаһы» әҫәрен уҡып сыҡҡас, ҡыҙыҡһыныу тағы ла артты. Тимәк, был илдә муллыҡ, йомартлыҡ бар, тигән һығымтаға...


Һаҡланыу доғаһы

«Аллааһүммә әнтә Раббии ләә иләәһә иләә әнт. Ғәләйкә тәүәккәлтү үә әнтә Раббүл-ғәршил-ғәҙыым. Ләә хәүлә үә ләә ҡуүәтә илләә билләәһил-ғәлиййил-ғәҙыым. Мәә шәә` Аллааһү кәәнә үә мәә ләм йәшә`ләм йәкүн. Әғләмү әннәллааһә ғәләә күлли шәй`ин ҡадиир. Үә әннәллааһә ҡад әхәәта бикүлли шәй`ин ғилмән...


Уйлыға – уй, аҡыллыға – ишара...

355-се күҙәтеү: «Раббым һынауы» Бер саҡ кешенең күреү, ишетеү, еҫ һиҙеү, уйлау, туҡланыу, һулыш алыу ағзалары араһында бәхәс ҡупҡан. Улар, һәр ҡайһыһы, кеше өсөн үҙенең мөһим орган булыуын иҫбатларға теләп, тауыш күтәргән. Бәхәсте хәл итеү юлын да тапҡандар. Был шарт буйынса һәр орган...


Әжәл менән яғалашҡанда

Совет дәүере, фәнгә нигеҙләнеп, илдә техник прогресс яҡтан үҫеш барлыҡҡа килтерә алһа ла, изге Ҡөрьән тәғлимәтен инҡар итеүе арҡаһында тәрбиә өлкәһендә хәл иткес һынылыш яһай алманы. Сөнки, изге Ҡөрьән тәғлимәте нигеҙендә тәрбиәләнмәгәндәрҙең ҡан тамырҙарына шайтан урынлашып, төрлө насар ғәҙәттәр...