Зөлхизә айының тәүге ун көнө

Зөлхизә айының тәүге ун көнө

Аллаһу тәғәлә ҡөрьән-кәримдә әйткән (мәғәнәһе): «мин ендәр һәм кешеләрҙе миңә ғибәҙәт ҡылһындар өсөн генә яраттым"(«әҙ-ҙәрийәт» сүрәһе, 56-сы аят).

Ҡайҙа ғына йөрөһә лә, Аллаһ ҡоло ғибәҙәттән айырылғыһыҙ. Әммә Раббыбыҙ, кешеләр ғибәҙәт ҡылыуҙың теге йәки был төрҙәрен айырыуса тырышлыҡ менән үтәп, ҙур сауаптарға ирешһен өсөн, айырым көндәр һәм урындар биргән.

Зөлхизә айының тәүге ун көнө айырыуса ҡиммәтле һанала. Уның бөйөклөгөнә һәм фазиләтенә Изге Ҡөрьән китабы һәм Аллаһ Илсеһенең ﷺ паҡ Сөннәте дәлил.

Аллаһу Тәғәлә Үҙенең Китабында ошо көндәр менән ант итә (мәғәнәһе): «Таң менән, (Зөлхизә айының) ун төнө менән ант итәм» («Әл-Фәжр» сүрәһе, 1-2-се аяттар).

Ибне Ғәббәс  еткергән хәҙистә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ шулай тип әйтте: «Зөлхизә айының беренсе ун көнөндә ҡылынған ғәмәлдәрҙән дә яҡшырағы юҡ». Сәхәбәләр унан: «Йә Аллаһ Илсеһе ﷺ! Улар хатта йыһаттан (Аллаһ ﷻ юлындағы һуғыштан) да яҡшыраҡмы?» − тип һорағас, ул: «Хатта йыһаттан да яҡшыраҡ! Аллаһ ﷻ юлына байлығы менән сығып, унда үлемен тапҡан кешенең ғәмәленән башҡа», − тип яуап биргән (Әл-Бохари).

Ошо айҙың тәүге ун көнө араһында иң яҡшы ике көн бар− ул Зөлхизә айының унынсы көнөнә тура килгән Ид әл-Әдхә (Ҡорбан байрамы) һәм 9-сы көндә билдәләнгән Ғәрәфә. Был көн тураһында Ғәйшә  еткергән хәҙистә бына ни тип әйтелә: «Аллаһ Үҙенең ҡолдарын Тамуҡ утынан иң күбе Ғәрәфә көнөндә ҡотҡарған, унан да күберәк ҡотҡарған бүтән көн юҡ» (Мөслим).

Аллаһ Рәсүле ﷺ әйткән: «Ғәрәфә көнөндә ҡылған доға − иң яҡшыһы» (Әт-Тирмизи). Шулай уҡ Пәйғәмбәребеҙ ﷺ: «Ғәрәфә көнөндә ураҙа тотҡан өсөн, Аллаһ үткән йылдағы һәм киләһе йылда ҡыласаҡ гонаһ-хаталарҙы ғәфү итер, тип өмөтләнәм», − тигән (Мөслим).

Зөлхизә айының тәүге ун көнөндә башҡарылған ғибәҙәт төрҙәре

Ошо осорҙа иң яҡшы ғәмәл булып ғөмрә һәм хаж ҡылыу һанала.

Дан-шөһрәт, кешеләр алдында шәп күренер өсөн түгел, гонаһ-хаталарһыҙ үткән хаж ғына Раббыбыҙ тарафынан ҡабул ителер. Хажиҙың артабан яҡшы яҡҡа үҙгәреүе һәм элек ҡылған гонаһтарын башҡаса ҡабатламауы − ғәмәленең ҡабул ителеү билгеһе.

Был мөбәрәк көндәрҙә ураҙа тоторға кәңәш ителә.

Имам ән-Нәсәи килтергән хәҙис буйынса, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Зөлхизә айының тәүге туғыҙ көнөн ураҙала үткәргән. Шулай уҡ ошо осорҙа иң яҡшы ғәмәлдәрҙең береһе − ысын күңелдән тәүбә итеү, гонаһтарҙан һаҡланыу.

Ҡорбан салырға йыйыныусыға тәүге ун көндә сәс һәм тырнаҡ алыуҙан тыйылып торорға кәрәк. Ошо хаҡта хәҙис тә бар: «Әгәр ҙә һеҙ Зөлхизә айының яңы айын күреп, ҡорбан салырға ниәт итһәгеҙ, мораҙығыҙға ирешкәнгә ҡәҙәр сәс һәм тырнаҡ алыуҙан тыйылып тороғоҙ"(Мөслим).

Мөбәрәк айҙа мәрхәмәтлек күрһәтеүҙең, ихлас ғибәҙәт ҡылыуҙың башҡа төрҙәре: Ҡөрьән уҡыу, нәфел намаҙҙар үтәү, саҙаҡа таратыу, башҡа маҡтаулы ғәмәлдәр ҡылыу, насарҙан тыйылыу, күршеңә илтифат күрһәтеү һәм башҡа матур эштәр.

Ваҡыт тигәнең күҙ асып йомған арала үтә лә китә. Сауаплы көндәрҙе заяға үткәрмәйсә, матур форсаттан файҙаланып ҡалайыҡ. Аллаһу Тәғәлә беребеҙҙе лә ошо көндәрҙең бәрәкәтенән мәхрүм итмәй, һәр минутын файҙалы итеп үткәрергә насип итһен! Әмин!.

Ғәҙел Ибраһимов

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Үтеп барышлай ғына...

Йәш сәйәхәтсе аҡыл эйәһендә туҡталған. Ул хужаның бар мөлкәте бер бәләкәй генә бүлмә, китаптар өйөлгән өҫтәл, ятып йоҡларға һике икәнен генә белеп шаҡ ҡатҡан.   Йәш кеше: «Остазым, ә ҡайҙа һеҙҙең йорт йыһаздары?» – тип һораған аптырап. – Ә ҡайҙа һинеке? – тигән...


«Ғаиләбеҙҙә өс быуынды берләштереүсе көн ул – 9 Май!..»

Рубрикабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы – бар ғүмерен йәш быуынды уҡытыу-тәрбиәләү эшенә бағышлаған уҡытыусы, филология фәндәре кандидаты, хаҡлы ялға сыҡҡас, Илеш районы Дөмәй ауылы мәсетендә 16 йыл дини ғилем биргән Зәмзәмиә Әхиәр ҡыҙы Ҡазыханова.   – Йылдың иң шатлыҡлы байрамдарының...


Ҡорбан салыу Аллаһу Тәғәләгә яҡынайта!

«Ҡорбан» һүҙе ғәрәп телендәге «ҡаруба» һүҙенән алынған. Был һүҙ яҡынайыу тигән мәғәнәне бирә. Дин тотҡан кешеләрҙең маҡсаты – Аллаһу Тәғәләгә яҡынайыу, Уның ﷻ рәхмәтенә ирешеү.   Раббыһының ризалығы өсөн ҡорбан салдырған кеше, оло фазиләттәргә...


Күркәм холоҡ – ярты бәхет

Үткәндәргә һис үпкә юҡ, Үткәндәр сыныҡтырҙы. Сымырылыҡҡа өйрәтте Бер илаҡ ҡына ҡыҙҙы.   Ҡанда булмағас ҡатылыҡ, Яһиллыҡ та бер тамсы, Гел үҙемә эләгеп торҙо Арҡа һыҙырыр ҡамсы... Күркәм холоҡ – ярты бәхет, Йәшәү өндәүем – ошо. Кеше күң(е)лен ҡалдырмағас, Иңемдә –...


Сит бала түгел

Ҡатыным беренсе иренән булған балаһына минән аҡса һорай. Мин бер нисә тапҡыр уға кейем алырға, мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам иттем, ләкин, шәриғәт буйынса, мин уны тулыһынса тәьмин итергә тейешменме?   Б., Стәрлетамаҡ ҡалаһы.   Дин белгесе яуабы Ҡатынығыҙҙың беренсе никахтан булған...