Зөлхизә айының тәүге ун көнө

Зөлхизә айының тәүге ун көнө

Аллаһу тәғәлә ҡөрьән-кәримдә әйткән (мәғәнәһе): «мин ендәр һәм кешеләрҙе миңә ғибәҙәт ҡылһындар өсөн генә яраттым"(«әҙ-ҙәрийәт» сүрәһе, 56-сы аят).

Ҡайҙа ғына йөрөһә лә, Аллаһ ҡоло ғибәҙәттән айырылғыһыҙ. Әммә Раббыбыҙ, кешеләр ғибәҙәт ҡылыуҙың теге йәки был төрҙәрен айырыуса тырышлыҡ менән үтәп, ҙур сауаптарға ирешһен өсөн, айырым көндәр һәм урындар биргән.

Зөлхизә айының тәүге ун көнө айырыуса ҡиммәтле һанала. Уның бөйөклөгөнә һәм фазиләтенә Изге Ҡөрьән китабы һәм Аллаһ Илсеһенең ﷺ паҡ Сөннәте дәлил.

Аллаһу Тәғәлә Үҙенең Китабында ошо көндәр менән ант итә (мәғәнәһе): «Таң менән, (Зөлхизә айының) ун төнө менән ант итәм» («Әл-Фәжр» сүрәһе, 1-2-се аяттар).

Ибне Ғәббәс  еткергән хәҙистә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ шулай тип әйтте: «Зөлхизә айының беренсе ун көнөндә ҡылынған ғәмәлдәрҙән дә яҡшырағы юҡ». Сәхәбәләр унан: «Йә Аллаһ Илсеһе ﷺ! Улар хатта йыһаттан (Аллаһ ﷻ юлындағы һуғыштан) да яҡшыраҡмы?» − тип һорағас, ул: «Хатта йыһаттан да яҡшыраҡ! Аллаһ ﷻ юлына байлығы менән сығып, унда үлемен тапҡан кешенең ғәмәленән башҡа», − тип яуап биргән (Әл-Бохари).

Ошо айҙың тәүге ун көнө араһында иң яҡшы ике көн бар− ул Зөлхизә айының унынсы көнөнә тура килгән Ид әл-Әдхә (Ҡорбан байрамы) һәм 9-сы көндә билдәләнгән Ғәрәфә. Был көн тураһында Ғәйшә  еткергән хәҙистә бына ни тип әйтелә: «Аллаһ Үҙенең ҡолдарын Тамуҡ утынан иң күбе Ғәрәфә көнөндә ҡотҡарған, унан да күберәк ҡотҡарған бүтән көн юҡ» (Мөслим).

Аллаһ Рәсүле ﷺ әйткән: «Ғәрәфә көнөндә ҡылған доға − иң яҡшыһы» (Әт-Тирмизи). Шулай уҡ Пәйғәмбәребеҙ ﷺ: «Ғәрәфә көнөндә ураҙа тотҡан өсөн, Аллаһ үткән йылдағы һәм киләһе йылда ҡыласаҡ гонаһ-хаталарҙы ғәфү итер, тип өмөтләнәм», − тигән (Мөслим).

Зөлхизә айының тәүге ун көнөндә башҡарылған ғибәҙәт төрҙәре

Ошо осорҙа иң яҡшы ғәмәл булып ғөмрә һәм хаж ҡылыу һанала.

Дан-шөһрәт, кешеләр алдында шәп күренер өсөн түгел, гонаһ-хаталарһыҙ үткән хаж ғына Раббыбыҙ тарафынан ҡабул ителер. Хажиҙың артабан яҡшы яҡҡа үҙгәреүе һәм элек ҡылған гонаһтарын башҡаса ҡабатламауы − ғәмәленең ҡабул ителеү билгеһе.

Был мөбәрәк көндәрҙә ураҙа тоторға кәңәш ителә.

Имам ән-Нәсәи килтергән хәҙис буйынса, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Зөлхизә айының тәүге туғыҙ көнөн ураҙала үткәргән. Шулай уҡ ошо осорҙа иң яҡшы ғәмәлдәрҙең береһе − ысын күңелдән тәүбә итеү, гонаһтарҙан һаҡланыу.

Ҡорбан салырға йыйыныусыға тәүге ун көндә сәс һәм тырнаҡ алыуҙан тыйылып торорға кәрәк. Ошо хаҡта хәҙис тә бар: «Әгәр ҙә һеҙ Зөлхизә айының яңы айын күреп, ҡорбан салырға ниәт итһәгеҙ, мораҙығыҙға ирешкәнгә ҡәҙәр сәс һәм тырнаҡ алыуҙан тыйылып тороғоҙ"(Мөслим).

Мөбәрәк айҙа мәрхәмәтлек күрһәтеүҙең, ихлас ғибәҙәт ҡылыуҙың башҡа төрҙәре: Ҡөрьән уҡыу, нәфел намаҙҙар үтәү, саҙаҡа таратыу, башҡа маҡтаулы ғәмәлдәр ҡылыу, насарҙан тыйылыу, күршеңә илтифат күрһәтеү һәм башҡа матур эштәр.

Ваҡыт тигәнең күҙ асып йомған арала үтә лә китә. Сауаплы көндәрҙе заяға үткәрмәйсә, матур форсаттан файҙаланып ҡалайыҡ. Аллаһу Тәғәлә беребеҙҙе лә ошо көндәрҙең бәрәкәтенән мәхрүм итмәй, һәр минутын файҙалы итеп үткәрергә насип итһен! Әмин!.

Ғәҙел Ибраһимов

2026-07-01 (Мөхәррәм, 1448 йыл) №7.


Ҡатын-ҡыҙ иманын һаҡлаһын!

Мөхәмәтзакир хәҙрәт Йосопов яҙған был мәҡәлә «Башҡортостан» гәзитендә, 2011 йылдың 6 апрель һанында (№68), баҫылып сыҡҡайны. Шәхсән үҙемә тәьҫире бик көслө булғанлыҡтан, материалды ташламай, айырым бер папкаға һалып ҡуйғайным. Инде ун биш йыл уҙҙы, мин уны һаман да ваҡыты-ваҡыты менән...


Ҡуҙғалаҡ бәлеше

Ҡамыр өсөн: 1 стакан һөт 2 аш ҡалағы шәкәр 2 аш ҡалағы эретелгән май йәки ҡаймаҡ 0,5 балғалаҡ тоҙ 0,5 балғалаҡ сода (йәки 1 балғалаҡ ҡамыр йомшартҡыс) 2 стакан он   *1 стакан - 200 мл   Эслеге өсөн: 300 г ҡуҙғалаҡ сама менән шәкәр (150-200 г) май   Әҙерләү: Ҡамыр өсөн...


Ябай ғына сәйәхәт түгел...

Үҫмер сағымдан тартты мине үҙенә был ил. Тарихи фильмдары, балалар өсөн тылсымлы әкиәттәре менән арбағандыр тәүҙә. 10-11 йәштәрҙә Александр Неверовтың «Ташкент – икмәк ҡалаһы» әҫәрен уҡып сыҡҡас, ҡыҙыҡһыныу тағы ла артты. Тимәк, был илдә муллыҡ, йомартлыҡ бар, тигән һығымтаға...


Бәйт әл-Мөҡәддәстең яҙмышы

Бәйт әл-Мөҡәддәсте төҙөп бөткәс, донъяла тиңе булмаған байрам ойошторола. Бик күп ҡорбан салына. Сөләймән, Аллаһу Тәғәләнән бөтә кешеләр өсөн бәрәкәт һорай: «Кем, ошо мәсеткә инеп, Һинең ризалығың өсөн ике рәҡәғәт намаҙ уҡый, ул, яңы тыуған сабыйҙай, гонаһтарҙан пак булып ҡалһын». Ул...


«Уҡыған һайын күңелдә еңеллек тойҙом...»

Красноусол ҡасабаһына юлланған һуңғы автобус китергә әҙ генә ваҡыт ҡалған. Автовокзалға ике туҡталыш ҡалғас, трамвай боҙолдо. Бына-бына автобус ҡуҙғалырға торғанда барып еттем етеүен, билетһыҙ ултыртмайбыҙ, тип, кондуктор алманы.   Күптән ниәтләгән сәфәр өҙөлөп ҡалыуына, бер аҙ күңел кителеп...