Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

 

 

Сафа ҡалҡыулығындағы сығышы

 

 

Пәйғәмбәргә ﷺ үҙенең динен асыҡтан-асыҡ таратырға һәм яҡындарын үҙенең артынан эйәртергә ҡушылғандан һуң, ул ислам тураһында бөтә халыҡ алдында һөйләй башлай. Берҙән-бер көндө ул Сафа тауына күтәрелә лә ҡысҡырып: «Йә сабаху!» (Һаҡланығыҙ!), − тип өндәшә. Ғәрәптәрҙә был саҡырыу ниндәйҙер хәүеф янағанда йәки мөһим хәбәр еткерер алдынан әйтелә торған булған. Пәйғәмбәрҙең ﷺ саҡырыуын ишеткәс, ҡорайыштар Сафа ҡалҡыулығы янына йыйыла.

 

Пәйғәмбәр ﷺ, уларға былай тип өндәшә: «Эй ҡорайыш халҡы! Йә әйтегеҙ, әгәр мин һеҙгә, ошо тау артында дошман ғәскәре беҙгә ташланырға әҙерләнеп тора, тип әйтһәм, һеҙ миңә ышаныр инегеҙме?» − ти. «Эйе, − тиҙәр бөтәһе лә бер тауыштан, − сөнки беҙ һинән дөрөҫлөктән башҡа һис нимә ишеткәнебеҙ булманы». Пәйғәмбәр артабан дауам итә: «Ғәмәлдә, мин, Аллаһу Тәғәләнең ҡушыуы буйынса, әгәр исламды ҡабул итмәһәгеҙ, һеҙҙе үлгәндән һуң ауыр ғазаптар көтөүе тураһында иҫкәртәмен. Мин һеҙҙе иман килтерергә һәм «Ләә иләәһә илләллаһ, Мөхәммәд Расүлүллаһ», − тип әйтергә саҡырам. Был − һеҙҙең өсөн ҡотолоу һүҙҙәре!»

Һәм йәнә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйтә: «Эй ҡорайыштар! Үҙегеҙҙе Тамуҡ утынан ҡотҡарығыҙ, юҡһа, мин һеҙҙе Аллаһтың асыуынан ҡотҡара алмаясаҡмын!» Шунан һуң һөйөклө Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Ҡорайыш ҡәбиләһенең һәр бер ырыуына айырым мөрәжәғәт итә: «Үҙегеҙҙе уттан ҡотҡарығыҙ!» − ти.

Ул көндө бер кеше лә Пәйғәмбәргә ҡаршы сығыш яһамай. Фәҡәт Әбүләһәб кенә үҙенең наҙанлығында ныҡ тора: «Дөмөгөп киткере! Шуның өсөн беҙҙе йыйҙыңмы?» − тип аҡыра. Ошонан һуң күп тә үтмәй, Аллаһ Изге Ҡөрьән аяты төшөрә, унда: «Әбүләһәбтең ике ҡулы ла ҡороһон...» тип әйтелә.

Ҡорайыштар, Пәйғәмбәрҙең ﷺ саҡырыуына нимә тип әйтергә лә белмәй, һүҙһеҙ генә өйҙәренә таралыша.

Ошонан һуң Пәйғәмбәр ﷺ, ҡайҙа ғына булмаһын, кешеләрҙе исламға саҡыра. Пәйғәмбәрҙең ﷺ, мәжүсиҙәр үҙҙәренең динендә (ышаныуҙарында) ныҡ аҙашыуҙа, тигән һүҙҙәре ҡорайыштарға йәшен һуҡҡандай тәьҫир итә, улар ауыр уйға ҡала. Уларға Ғаләмдәр Раббыһы Аллаһтың һәм уның Илсеһенең ﷺ ҡушҡандарына буйһоноу бик ауыр була, сөнки бит улар ғәрәптәрҙең дини етәкселәре һәм Ҡәғбә һаҡсылары булып тора, дини ҡағиҙәләрҙе иһә улар үҙҙәре билдәләргә күнеккән. Әммә улар өсөн иң ҡыйыны − үҙен Аллаһ Илсеһе ﷺ тип күрһәтеүсенең − намыҫлы, бер ҡасан да алдашмай торған, үҙҙәре үк уға Әмин (ышаныслы, тоғро) тип исем биргән кеше − Мөхәммәд ﷺ булыуы.

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Хиджама – онотолоп барған сөннәт

«Хиджама» һүҙе ғәрәп телендәге «әл-хаджм» тамырынан килеп сыҡҡан, ул «һеңдереү», «һурып алыу» кеүек мәғәнәгә эйә. «Әл-хиджама» иһә “ҡан сығарыу”ҙы аңлатҡан төшөнсә. Халыҡ медицинаһындағы был ысул элек-электән бик күп...


Сөләймән пәйғәмбәр

Улына нәсихәттәр биргәндән һуң, Дауыт михрабына китә. Бер ваҡыт уның янында таныш булмаған берәү пәйҙә була. «Кем һиңә бында инергә рөхсәт итте?» − ти Дауыт. Тегеһе: «Батшалар янына инер өсөн миңә рөхсәт кәрәкмәй», − ти ҡәтғи итеп. Яуабы буйынса бының Ғазраил икәнен аңлаған пәйғәмбәр: «Минең хәлде...


Үтеп барышлай ғына...

Йәш сәйәхәтсе аҡыл эйәһендә туҡталған. Ул хужаның бар мөлкәте бер бәләкәй генә бүлмә, китаптар өйөлгән өҫтәл, ятып йоҡларға һике икәнен генә белеп шаҡ ҡатҡан.   Йәш кеше: «Остазым, ә ҡайҙа һеҙҙең йорт йыһаздары?» – тип һораған аптырап. – Ә ҡайҙа һинеке? – тигән...


«Тура юлға күндер, эй Раббым!..»

Яҙҙың иң матур бер ҡояшлы көнөндә Башҡортостаныбыҙҙың үҙәгендә урынлашҡан Сәйетбаба ауылына юлға сыҡтыҡ. Юлдаштарым менән һүҙебеҙ берегеп, көндөң, тәбиғәттең матурлығына һоҡланып, ауылға барып еткәнде һиҙмәй ҙә ҡалғанбыҙ.   Ауылға кергәс тә һул яҡта урынлашҡан Әбйәлил ишан Ҡанһөйәр улының...


Әбүзәр Ғифари ислам ҡабул итә

Әбүзәр Янбу ерҙәрендә йәшәүсе Ғифар ҡәбиләһенән була. Ғифарҙар тирә-яҡҡа даны таралған кеше талаусылар була. Улар хатта хәрәм айҙарында ла юлсыларҙы баҫып алып талар булған. Ырыуҙаштарының ошондай ҡырағай ғәҙәтен Әбүзәр ҡабул итә алмай һәм ул ғаиләһе менән сит яҡтарға күсеп китергә мәжбүр...