Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ғәҙәттәре тураһында

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ғәҙәттәре тураһында

Аллаһ Рәсүле ﷺ һыбай йөрөй торған ниндәй хайуан тура килә, шунда һыбай йөрөгән. Ҡайһы саҡта – атта, ҡайһы саҡта – дөйәлә, ҡасырҙа, ҡайһы ваҡытта – ишәк өҫтөндә. Ваҡыты менән йәйәү ҙә юлға сыҡҡан. Ул ﷺ ялан аяҡ йөрөгән, өҫкө кейемһеҙ, сәлләһеҙ һәм баш кейемһеҙ булған. Шулай уҡ ул һыбайлының (ҡолоноң йәки башҡа кешенең) артына ла ултырып йөрөр булған. Ул ﷺ ауырыуҙарҙың хәлен белер өсөн ҡала ситенә тиклем барып еткән.

 

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ әйберҙәренә һәм ҡоралдарына исем биреү ғәҙәте булған. Мәҫәлән, уның һыбай йөрөгән хайуанының исеме «Ғүҡәб» булған. Дөйәһенең исеме «Әл-Ҡасуа», уның тағы ла бер исеме – «Әл-Ғаҙба». Ҡасырының ҡушаматы «Дүлдүл», ишәге – «Йәғфур», һауып йөрөгән һарыҡты «Ғәйбәт» тип йөрөткәндәр.

Һуғышта алыша торған ҡылысының исеме «Ҙүлфуҡар», тағы бер ҡылысы – «Михҙәм», икенсеһе – «Русуб» һәм тағы берәүһе «Ҡаҙиб» тип аталған. Йәйәһенең исеме «Әл-Кәтүм», ҡорманы – «Әл-Кәфүр». Уның ҡылысының һабы көмөштән булған. Ул күндән эшләнгән билбау таҡҡан, унда көмөштән эшләнгән өс сыңға (металл дүңгәләк) булған.

 

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ йөҙөнөң төҫө тураһында

Рәсүлебеҙ ﷺ буйға ныҡ оҙон да һәм ҡыҫҡа ла булмаған, ул урта буйлы булған. Хәсән исемле шағир үҙенең шиғырында Пәйғәмбәребеҙҙе ﷺ ошолай тип күҙ алдына баҫтыра: «Уның буй-һыны матур, оҙон түгел, әммә һәр сәхәбәнең буйынан оҙонораҡ. Ул күҙгә бәрелеп торорлоҡ ҡыҫҡа буйлы булмаған, әммә ул тулы ай кеүек һылыу булған».

Бөтөн кешелек араһында Пәйғәмбәребеҙ ﷺ йөҙө менән иң сибәре булған һәм аҡ төҫлө булған.

Хәсән үҙенең шиғырҙарында: «Уның йөҙөнөң нуры һәм матурлығы тулы ай кеүек һәм яҡтылығы менән бар донъяны балҡытҡан ҡояшҡа тиң», – тип тасуирлай.

Һаҡалы ҡара һәм ҡуйы. Уның араһында тик ун ете генә сал сәс бөртөгө булған. Уның муйыны көмөш ҡомған кеүек ялтырап торған.

Күкрәге киң һәм көҙгө кеүек шыма, һәм ай кеүек аҡ төҫтә булған. Киң яурынлы, терһәктәре һәм янбаштары ҙур. Арҡаһы ла киң булған.

Ҡалаҡ һөйәктәре араһында пәйғәмбәрлек мөһөрө торған. Ул өсмөйөш һәм рельеф формаһында. Шулай уҡ уның беләктәре һәм терһәктәре ғәйәт ҙур, терһәк һөйәктәре оҙон, устары киң булған.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Әбү -Бәкр Әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан

 

 

 

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Ни өсөн фарыз намаҙын уҡып бөткәс, сөннәт намаҙын уҡыр алдынан икенсе урынға күсәбеҙ? Бер урындан икенсе урынға күсеү мотлаҡ түгел, әммә фарыз намаҙҙан һуң, сөннәт йәки нәфелдәрен уҡыр өсөн, үҙ урыныңды алыштырыу яҡшыраҡ. Йәмәғәт менән уҡыған намаҙҙы яңғыҙ уҡығандан айырыр өсөн шулай эшләйҙәр,...


«Ҡөрьән менән көнөм бәрәкәтле үтә!..»

Изге Рамаҙан – Ҡөрьән айы. «Ҡөрьәнде өйрәнгән һәм Ҡөрьәнде өйрәткән кешеләр – арағыҙҙағы иң хәйерле кешеләр», – тиелә хәҙистә. Изге Китапты уҡыу – оло ғибәҙәт. Ҡөрьән уҡыуҙың ни ҡәҙәр әһәмиәтле икәнлеген иҫебеҙгә төшөрөп үтәйек. Рубрикабыҙҙың ҡунағы –...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Кейем кейгәндә «Әл-хәмдү лил-ләәһил-ләҙии кәсәәнии һәәҙәҫ-ҫәүбә үә разәҡанииһи мин ғайри хәүлин миннии үә ләә ҡуүүәһ». Мәғәнәһе: «Мин үҙем көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да (йәғни, ошо кейемде үҙем таба алырлыҡ көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да), миңә ошо кейемде кейҙергән һәм...


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...


Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип...