Организмды ураҙаға әҙерләү

Организмды ураҙаға әҙерләү

Рамаҙан айында беҙ таң атҡандан ҡояш байығанға тиклем ураҙа тотабыҙ. Көн дауамында ас тороу, туҡланыу режимы һәм йоҡо ваҡытының үҙгәреүе организм өсөн стресс булып тора. Шуның өсөн изге айға аяҡ баҫыр алдынан, шәхси тәжрибәмә таянып, үҙемдең кәңәштәрем менән уртаҡлашҡым килә.

  • Ураҙаға бер аҙна ҡалғас, туҡланыу рационын үҙгәртеү файҙалы буласаҡ. Атап әйткәндә, аҙыҡтың калорияһын һәм күләмен (бигерәк тә төшкө һәм киске аштарҙың) кәметеү, ҡамыр һәм татлы ризыҡтарҙы сикләү, газлы һыуҙы эсеүҙе туҡтатыу. Мәҫәлән, һеҙҙең ҡәҙимге рацион 2000 ккал һанала икән, уны 1500 ккал тиклем кәметеү кәрәк.
  • Зарарлы углеводтарҙы туҡланыу рационынан алып ташлап, иртәнге аш ваҡытында төрлө ярмалар ҡатнашмаһына (мультизлаковые) еләк-емеш ҡушып бешерелгән бутҡа менән ризыҡланыу.
  • Ҙур интервалдар менән көнөнә 3 тапҡыр туҡланыу (ураҙаға ике көн ҡалғас ризыҡ ҡабул итеүҙе 2 тапҡырға ҡалдырырға), аш ҡабул итеү араһындағы ҡапҡылап алыуҙарҙы туҡтатырға, был ашҡаҙан һуты бүленеүен кәметер.
  • Йәшелсә, еләк-емеш, көнбағыш, сәтләүек, кунжут, киноа, яҫмыҡ, (чечевица), фасоль, төрлө ярмалар ҡатнашмаһы, натураль һуттар, ит, һөт аҙыҡтары, сыр, аҡ май һәм зәйтүн майы кеүек минералдарға һәм витаминдарға бай булған ризыҡтарҙы рационға индереү. Икенсе төрлө әйткәндә, аҙыҡтың күләмен кәметеү микроэлементтар дефицитын тыуҙырырға тейеш түгел. Был осраҡта поливитаминдар ҡулланыу ҙа үҙен аҡлай. Ошондай әҙерлек эштәре алып барғанда беҙҙең организм өсөн ураҙаға инеү еңелерәк буласаҡ. Шулай уҡ ураҙаға ингәнсе ҡандың дөйөм, биохимик, шәкәр күләмен асыҡлаусы анализдарын тапшырып ҡуйыу урынлы булыр. Был ураҙа тотоусының организмында ниндәйҙер тайпылыштар булған осраҡта, табиптарҙың күрһәтмәһен күҙ уңында тотоу өсөн кәрәк.

ӘЛФИӘ АЛТЫНБАЕВА

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Ғәрәфәт көнөндә әйтелә торған доға Аллаһ Илсеһенең ﷺ былай тип әйткәне риүәйәт ителә: «Доғаларҙың иң яҡшыһы – Ғәрәфәт көнөндәгеһе. Мин, йәнә минән алда үткән пәйғәмбәрҙәр әйткән һүҙҙәрҙең иң яҡшыһы: «Ләә иләәһә илләл-лааһу үәхдәһүү ләә шәриикә ләһ, ләһүл-мүлкү үә ләһүл-хәмдү үә...


Сабир хәҙрәт

Ғафури районы Сәйетбаба урта мәктәбенең йөҙ йыллыҡ юбилейы сараларын уҙғарғанда, ауылда, был мәктәптең башланғысы булып, 1906 йылда асылған мәҙрәсәнең дә тарихы һәм уны ойоштороусы Мөхәммәтсабир Халиковтың эшмәкәрлеге тураһында мәктәп етәкселәре хөрмәтләп иҫкә...


Шайтан яҙмалары

Ғәйеп – үҙегеҙҙә! Бөгөн мин бер ҡыҙыҡ әйбер эшләнем! Көлкөнән шартлай яҙҙым! Һа-һа-һа! Мин, ысынлап та, көлкөнән саҡ шартламаным, шул тиклем генә ҡыҙыҡ булды. Һа-һа-һа! Шулай итеп, Рамазан менән бәйле тарихҡа күсәйек. Ул кер йыуыу машинаһы һатып алырға уйлағайны, мин уға быны эшләргә ирек...


Цифрлы аҡылһыҙлыҡ

Хәҙерге заман технологиялары һәм социаль селтәрҙәр үҫеше менән быға тиклем булмаған яңы психик ауырыуҙар килеп сыҡты. Әле ун биш йыл элек был психик ауырыу тураһында бер кем дә белмәне. Һүҙем – цифрлы аҡылһыҙлыҡ тураһында. Интернетҡа, телефонға, социаль селтәргә бәйле булғанға уны шулай...


Үтеп барышлай ғына...

Йәш сәйәхәтсе аҡыл эйәһендә туҡталған. Ул хужаның бар мөлкәте бер бәләкәй генә бүлмә, китаптар өйөлгән өҫтәл, ятып йоҡларға һике икәнен генә белеп шаҡ ҡатҡан.   Йәш кеше: «Остазым, ә ҡайҙа һеҙҙең йорт йыһаздары?» – тип һораған аптырап. – Ә ҡайҙа һинеке? – тигән...