Аслияб гьумералде

Мунги мадугьалги цIунула

Мунги мадугьалги цIунула

Аятул курси ккола МухIаммад аварагасде рещтIараб бищун кIудияб аят. Гьеб аяталъ нугIлъи гьабула ТIадегIанав Аллагь цо вукIин ва Гьесул къудрат, гьединго Гьесул берцинал цIарал ва тIадегIанал сипатал.

 

ГIабдуллагь ибн РабахIидасан бачIараб хIадисалда буго, Убаю ибн КагIбица абунилан: «Цо нухалда Аварагас дида гьикъана: «Я Абул Мунзир, дуда лъалищ Аллагьасул тIехьалда жаниб кинаб аят бищун кIудияб бугебали?» Дица абуна: «ТIадегIанав Аллагьасдаги гьесул Расуласдаги лъикI лъала», - ян. Аварагас ﷺ нахъеги гьикъана: «Я Абул Мунзир, дуда лъалищ Аллагьасул тIехьалда кинаб аят дуе бищунго кIудияб бугебали?» Цинги дица абуна: «Гьеб аят бугин абун рехсола Аятул курси», - ян. Гьеб мехалда Аварагас ﷺ, дир каранда кверги тункун, абуна: «ГIелмуялъулъ мун талихIавлъун ватаги, я Абул Мунзир», - ян. (Муслим, 810)

Имам Нававияс жиндирго «Мингьаж шархI СахIихI Муслим» абураб тIехьалда гьеб хIадисалъе баян кьун хъвалеб буго: «ГIалимзабаз абуна Аятул курси цогидал аятаздаса батIа бахъулин жиндир тIадегIанлъиялдалъун, щайгурелъул гьеб аяталда жаниб ТIадегIанав Аллагьасул киналго цIаразул ва сипатазул аслу буго: Аллагь цо вукIин, Гьесул чIаголъи, гIелму, къуват, къудрат ва къадар. Гьел хасиятал ккола Аллагьасул киналго цIаразул ва сипатазул аслу».

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго Аллагьасул Расулас ﷺ абунилан: «ХIакълъунго, щибаб жоялъул букIуна тIогь, «Аль-Бакъара» сура ккола Къуръаналъул тIогь, гьеб сураталда жаниб буго Къуръаналъул киналго аятазул бетIер – гьебги ккола «Аятул курси», - ян. (Тирмизи, 2878)

Аятул курсиялъул хириялъиялъул хIакъалъулъ Аварагас ﷺ хIадисал рицана. Аятул курси Къуръаналъул кIудияб аят букIиналъ муъминчиясе цIаларалъухъ кIудияб кири щола. Гьелъ гьесие кумек гьабула Алжаналде гIагарлъизе.

ГIали ибн АбутIалибидасан бицана, минбаралда чIун вугев мехалъ Аварагас ﷺ абулеб рагIанин: «Паризаял каказдаса хадуб Аятул курси цIаларав чиясе Алжаналде лъугьине щибго квалквал букIунаро, хвел гурони, гьебги цIалуларо валияс ва Аллагьасул лагъас гурони. Кьижулеб мехалъ Аятул курси цIаларав чи Аллагьасул цIуниялда гъоркь вукIуна, гьединго гьесул мадугьалги, мадугьаласул мадугьалги, гьесда сверухъ ругелщинал рукъзалги рукIуна Аллагьасул цIуниялда гъоркь», - ян. (Байгьакъи, «ШугIаб ал-Иман», 2395)

Аятул курси цIалулев чи цIунула кинабго квешлъиялдаса ва заралалдаса. Аятул курсиялъул хиралъиялдасан ккола муъминчи жиназдаса ва гIадамаздаса цIуни.

Абу Гьурайратидасан бицана Аллагьасул Расулас ﷺ абунин: «Аятул курси ва ХIамим ал-Муъмин сураялъул байбихьи цIаларав чиясе гьеб къоялъ гьесие цIунилъун чIола кинаб букIаниги квешлъиялдаса». (ТIабарани, 322)

Ибну ас-Суннияс Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалъул риваяталда буго Аварагас ﷺ абунин: «Къасимехалъ Аятул курси ва лъабабилеб аяталде щвезегIан «ХIамимул-муъминун» сураялъул цIаларав чи рогьинегIан цIунула. Радал гьел цIаларав чи къасимех щвезегIан цIунула», - ян. (Ибну ас-Сунни, «ГIамалул явми ва лайла», 76)

Гьединго ХIасанидасан бицана, Аварагас ﷺ абун бугин: «Паризаяб какдаса хадуб Аятул курси цIаларав чи хадусеб как базегIан Аллагьасул цIуниялда гъоркь вукIуна», - ян. (ТIабарани, «МугIжамул Кабир», 2733)

Инсан гIемер ккола къварилъиялде ва пашманлъиялде. Гьединаб ахIвал-хIалалда гьес Аятул курси цIалани, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьесие бигьалъизабула ва пашманлъиялдаса хвасар гьавула.

Абу Къатадатица бицараб хIадисалда бачIана Аллагьасул Расулас ﷺ абунилан: «ТIадегIанав ва КIудияв Аллагьас кумек гьабула пашманлъидал Аятул курси ва Аль-Бакъара сураталъул ахирисел аятал цIаларав чиясе», - ян.

Гьеб хIадисалъул Дайламица Абу Къатадатидасан бицараб риваяталда буго Аварагас ﷺ абунин: «ТIадегIанав ва КIудияв Аллагьас хвасар гьавула пашманлъарав чи Аятул курси ва Аль-Бакъара сураталъул ахирисел аятал цIалидал», - ян.

 

Шамил МухIаммадов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Дагъистаниязде хитIаб

ХIурматиял диналъул вацал ва яцал, Дагъистаналда бараб чвахунцIадалъ гьабураб къварилъи нилъее ккола иргадулаб хIалбихьилъун.   ТIоцебесеб иргаялда, гIезегIан чи махIрумлъана мина-карталдаса ва магIишаталдаса. Гьайгьай, гьебги ккола тIаде тIамураб хIалбихьилъун. КIиабизе, тIабигIияб...


Баркалаялъулаб кагъат

№23626 рагъулаб часталъул командованиялъ ДРялъул муфтияталъул пресс-хъулухъалъул цIаралда битIун бачIана Баркалаялъулаб кагъат. Рагъулал хъулухъчагIаз муфтияталъул пресс-хъулухъалъе баркала загьир гьабулеб буго рагъухъабазе гьабулеб квербакъиялъухъ, информациялъулаб кверчIваялъухъ ва рагъухъабазул...


Нужее баяналъе

«БисмиЛлагьалъул» чан хIарп бугеб? – 19. «ХIа» ва «Мим» - аздаса байбихьулел сураби чан ругел? – Анкьго. Щай гьезие ХIавамим абурал цIарал кьурал? – ХIа-мим абун Аллагьас ﷻ гьел сураби байбихьун рукIиналъ. Щал гьел...


БацIадаб ниятгун

Муса аварагасул заманалда гIумру гьабун вукIана цо динияв чи. Гьес Аллагьасе гIибадат гьабулаан, рукъалъул тIохда гIемерал какал ралаан. Цо къоялъ гьесухъеги рачIун цояз бицана гъотIое гIадамаз сужда гьабулеб ахил хIакъалъулъ. Гьебги рагIун, гIащтIиги босун, гъветI къотIизе къасдгун къватIиве...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Свакан вукIуна...   Дун росасе ана цо жигарав чиясе. Ниж рукIана бищунго лъикIал рос-лъадилъун. Гьес рагIи кьун букIана цадахъ гIемераб заман базе, цадахъ сапар бухьине, тира-сверизе. Амма гьанже дир ракI буссунеб буго. Гьев кидаго свакан вукIуна. Сундулго интерес гьечIо гьесие. Дир цониги...