Аслияб гьумералде

Киви – витаминазул хазина

Киви – витаминазул хазина

Киви кутакалда пайдаяб пихълъун рикIкIуна. Гьелъул ватIан ккола Китай. Къоабилеб гIасруялъул байбихьуда гьеб пихъ гIезабизе байбихьана ЦIияб Зеландиялда. Нилъер заманалда киви гIезабула Италиялда, ЦIияб Зеландиялда, Чилиялда ва Грециялда. Гьединго гьеб гIезабула Россиялъул Краснодар краялда ва Дагъистаналъул югалъул рахъалда.

 

Киви босулеб мехалда цIакъго къвакIараб босуге. Щайин абуни, гьеб барщун гьечIолъиялъул гIаламат кколеб букIиналъ. Гьелдаса спирталъул гIадинаб махI бугони, босуге, гьеб ккола турулеб букIиналъул гIаламат.

Киви букIине ккола тIасан бакъвараб, тIанкIал гьечIеб.

Киви рикIкIуна гIемерал витаминазул, минералазул ва микроэлементазул ханлъун. Гьел жал нилъер чорхое кутакалда къваригIуна.

Ахирал соназда гьарурал цIех-рехаздасан бихьана, киви пайдаяб букIин мукъуралъе, иммунитеталъе, чорхол пормаялъе.

Пихъалъ лъикIаб асар гьабула рекIее, бидурихьазе, гьуърузул мащабазе, лага-черхалъул ва эндокринияб системаялъе. Гьелде тIадеги, кивиялъ кумек гьабула тIомол, расул ва кIалзул хIал лъикIлъизабизе.

ТIоцебесеб иргаялда, киви ккола С витаминалдалъун бечедаб нигIмат. КIиго кивиялда жаниб витамин С цIикIкIараб буго гьоркьохъеб апельсиналдаса. Гьоркьохъеб киви гIола щибаб къойил къваригIунеб аскорбиналъул кислотаялъул къадар цIигьабизе. Гьелъ хIалтIи гьабула къуватаб антиоксидант хIисабалда, коллаген бахъиялъе кумек гьабула, иммунияб система щула гьабула.

Киви бечедаб буго клетчаткаялдалъун ва гьелъ кванирукъ лъикI хIалтIизабула. Кванда хадуб букIунеб бакIлъи нахъе инабула ва гъиз свари тIагIинабула.

Фолатазул къадар цIикIкIараб букIиналъ, киви кьезе бегьула лъимер гьабизе мех щварал ва лъимер гьабулел руччабазе. Фолиевая кислота лъикIаб буго лъимер цебетIеялъе, гIеялъе ва сахлъиялъе. Амма тохтурасда цIехезе ккела.

Киви ккола гIолохъанлъиялъул ва берцинлъиялъул кьучI. А ва Е витаминал гъорлъ рукIиналъ гьелъ лъикIлъизабула тIомол, расул ва малъазул хIал. Кивиялъулъ буго калиялъул гIураб къадар. Гьелъ бидул тIадецуй гIадатияб хIалалде бачуна ва тромбал ккеялдаса цIунула.

Кивиялъулъ цIакъ дагь буго глюкоза лъугьинабулеб жо. Гьединлъидал киви бегьула тIоцебесеб яги кIиабилеб тайпа бугел диабетиказеги. Диетаялда ругел гIадамазеги бегьула гьеб кваназе, щайгурелъул, гьелда жаниб беэнлъи дагьаб букIуна.

 

Кивиялъул зарал бугищ?

Нилъеца бокьараб пихъ гIемер кванани, зарал гьабичIого толаро. Нилъее лъикIаб буго нилъго ругел бакIазда бижараб пихъ.

Кивиийн абуни ккола рикIкIадаса бачIараб пихъ ва гьелъ рес буго аллергия кьезе. Нужер аллергия батани, киви кваначIого те. Тохтурзабаз абула кивиялъул гIемераб кислота бугин ва гьелъ рес бугин цабзазул эмалалъе зарал гьабизе. Гьединлъидал, киви кванан хадуб кIал ххулизе лъикIаб буго.

Кванирукъалъулгун бакьазул унти бугев чиясеги кваназе бихьизабун гьечIо.

 

Киви лъималазе кьезе бегьулищ?

Киви пайдаяб буго лъималазеги. Амма лъикIаб букIина лъагIел бан хадуб кьезе. Гьеб мехалда эбел-инсуда бичIчIула лъималазул аллергия бугищали. Аллергия бугони, киви гIадинал пихъал кьеларо.

Нилъер рахъазда абуни кивиялъул сезон байбихьула августалъул ахиралда. Краснодаралъул мухъалда байбихьула октябралъул ахиралда. ГIаммаб гьезул сезон байбихьула ноябралдаса бахъараб март-апрелалде щвезегIан. Гьеб заманалда хIаракат бахъизе ккола гьеб кваназе.

 

Шамил МухIаммадов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Макьилъ "супергерой"     Макьилъ гIемер бихьула, кинабаздаго гIадин, кутакав бахIарчилъун вахъун. Цо-цо мехалъ ворчIула ва дир черх хисулеб бугин ккола: кверазде къуват бачIуна, бидурихьал понцIон лъугьуна. Гьелъие щиб сабаб бугебали лъаларо. Щиб дица гьабизе кколеб?   ГIали,...


Риидалил курсал ва торгIо хIай

1 августалда Шамил районалъул ХӀотода росулъ тӀобитӀана риидалил курсазде хьвадулел лъималазда гьоркьоб мини-футболалъул рахъалъ турнир. Къецазда гӀахьаллъана 13 соналде щвезегӀан ригьалъул лъималазул командаби. Турниралъул хӀаси-лалда тIоцебесеб бакI ккуна ТӀидиб росдал командаялъ, кIиабилеб бакӀ...


Суал-жаваб

Муцин абураб улитка гъорлъ бугеб косметика чIужугIаданалъ хIалтIизабизе бегьулищ? ШаргIалда рекъон муцин буго бацIцIадаб жо, ай улиткаялъ жиндаса къватIибе бачIинабулеб лъамалъи. Гьединлъидал, гьелъул гьабураб косметология хIалтIизабизе бегьула, какда цебе чуризеги кколаро. Росасе инчIей...


Къурайшиязул кIалгIа

ХIурматиял бусурбаби, гьаб нухалда нижер редакциялъул сапар букIана Дагъистаналда ва гьеб бахун къватIибги машгьураб Къалакъурейш абураб бакIалде. ГьабсагIаталда гьеб ккола Дагъистаналде рачIунел туристазеги цIакъ бокьулеб бакI.    Нижее цебехъанлъи гьабуна гьеб росулъа умумузул вас...


КигIан лъикI букIинаан…

Гьале тIаде щолеб буго хирияв МухӀамад ﷺ аварагасул моцӀ ва жиндилъ гьев гьавураб моцӀ. КигӀан лъикӀаб букӀинаан нилъее гьеб моцӀ цогидал моцӀаздаса цӀикӀкӀун хӀаракат бахъани гьесул гӀумруялъул, биографиялъул лъазабуни. Гьединлъидал жакъа байбихье гьал мухъаздасан.   Аварагасул ﷺ берцинаб...