Аслияб гьумералде

Хассаб кIвар кьезе ккола

Хассаб кIвар кьезе ккола

Жакъа дие бокьун буго ракIалде щвезабизе ТIадегIанав Аллагьас щивав бусурбанчиясда къойил щуго нухалъ базе тIадкъараб паризаяб какалъул кIваралъул бицине. Квеш ккараб жо, исламалъул аслиял хIубалазул цояб букIаниги гIемерисез как тIаса-маса тун батула.

 

ТIоцебесеб хIуби буго шагьадат. Шагьада цIалун, бусурбанчилъун лъугьун хадуб, бачIинахъего гьезда тIадаб букIуна къойил щуго как базе. Как тIадаб жо ккола щибав гIакъилав ва балугълъиялда вахарав бусурбанчиясда.

ТIадегIанав Аллагьас цогидал киналго диниял тIадкъаял Аварагасде ﷺ ЖабрагIилидалъун рещтIана, амма как бай Гьес ﷻ битIахъего амру гьабуна. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ МухIамад авараг ﷺ тIадегIан ва кIодо гьавуна битIахъего щуго как базе амруги гьабун. Гьелъ якъинго бихьулеб буго какил бугеб хасаб кIвар. Аллагьасда ﷻ кIолаан гьеб амруги малаикасдалъун щвезабизе, амма тIолабго умматалъ гьелъул бугеб кIваралда тIадчIей гьабизелъун битIахъего Жинцаго ﷻ амру гьабуна.

Байбихьуда ТIадегIанав Аллагьас Аварагасул ﷺ умматалда тIадаблъун гьабуна къойил кIикъоялда анцIго как базе. Цинги Аллагьасул ﷻ рахIматалдалъун ва Аварагасул ﷺ шафагIаталдалъун каказул къадар щугоялде рещтIинабуна. Амма кIикъоялда анцIго какил кири гьадабго хутIана. Гьеб ккола Аллагьас гьаб хасаб умматалъе кьураб кIудияб рахIмат.

Как буго диналъул ва бусурманчиясул гIумруялъул кьучI. Инсанас рукъ балеб мехалъ, тIоцебе кьучI лъола. КьучI щулаго батани, рукъ щулаго чIола. КьучI загIипаб батани, рукъ бихун бачIуна. Как гьеб кьучI гIадаб жо ккола. Инсанас щибаб как жиндир заманалда бани, гьесул иманалъул кьучI щулияб букIуна. Какал риччани яги ургъел гьечIого тани кьучI загIиплъула.

Какалъ инсан вацIцIад гьавула, гьесул дин щула гьабула. Хун хадуб инсанасда хабалъ тIоцебе гьикъулеб жо как буго. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан чIаго вукIагоги ва хун хадусалаги какил бугеб кIваралъул бицана нилъеда.

Цо-цо мехалъ рагIула гIадамаз абулеб: «Дица как баларо, амма дир бацIцIадаб рухI буго», - ян. Гьеб ккола живго гукки. Инсанасул рухIалъул берцинлъи борцула Аллагьас ﷻ тIадкъарал жал гьес тIубаялдалъун. Аллагьас амру гьабураб жо инсанас тIубазабичIони, кин гьесул нафс бацIцIадаб букIинеб? Гьел рукIине бегьула лъикIал, сахаватал, гьоркьорлъабазда лъикIал, амма Аллагьасда ﷻ цебе тIоцебесеб цIех-рех гьабулеб жо как буго. Какил иш инсанасул жагъалго батани цIех-рех цебехунцин унаро.

Инсанас гьарулел бищунго лъикIал гIамалаздасан ккола гIужда бараб как. Гьелдаса хадуб гурони цогидал киналго лъикIал гIамалал рачIунаро. КигIан лъикIав чи вугониги, бищунго аслияб жо ккола жиндир заманалда как бай.

Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кьварун лъазабулеб буго какда кIвар кьечIого тарал чагIазда букIине бугеб тамихIалъул. Муъминчияс хасаб кIвар кьезе ккола жиндирго ва рокъор ругел хъизан-лъималазул какалде. Гьелъие жавабчилъи щивасда тIад буго.

Аллагьасул Расулас ﷺ щуго какил мисал бачана, чиясул рукъалда цебе чвахулеб гIоралда данде ккун. Къойил щуго нухалъ гьеб гIурулъ чи чвердани, гьесда тIад чороклъи хутIуларо. Гьединго какалъ инсанги мунагьаздаса вацIцIад гьавула тIубараб къоялъ.

Инсанас гIуждасеб как биччан тани, хутIараб гIумру гьеб бецIулаго тIамуниги, гьесие тIокIаб щоларо жиндир заманалда как баралъухъ щолеб кири. ГьедигIан кIвар бугеб жо ккола жиндир заманалда бараб как.

Бицунеб буго Зайнул ГIабидинил какие чуризе байбихьараб мехалъ кьер тIолаан цинги какде вахъараб мехалъ гьесул черх сородулаан. Щиб дуе кколеб бугебилан гьикъидал, гьес жаваб кьолаан: «Дуда лъаларищ гьанже дун лъида цеве чIун вугевали?» Какилъ лъида цеве чIун вугевали лъаялъ какалдехун адаб бижизабула.

Гьединго ГIумар асхIабасул васасдасан бицунеб буго цо къоялъ ГIумар жиндирго ахикьа тIадвуссун вачIиндал, гьесда бихьана асхIабзабаз цебеккунго жамагIаталъулаб къаде как бан букIин. Цо жамагIаталъулаб как тейдал жиндирго тIолабго ах Аллагьасе ﷻ гIололъун мискин-факъирзабазе кьуна. ГIицIго жамагIаталъул как тей гьес кIудияб камилъун рикIкIана.

Цересел ритIухъал чагIаз гьединаб кIвар кьолаан какие. Нилъеца пикру гьабизе ккола жакъа какде нилъ кин рачIунелали. ТIадегIанав Аллагьас нилъги гьареги какалдехун цIодорго рукIунездасан.

 

ГIиса Салимсултанов, МахIачхъалаялда аслияб мажгиталъул имам

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Аварагасул ﷺ асараздасан

Авараг ﷺ мисал босулев чи вукIиналъ, асхIабзабаз Аварагас ﷺ хIалтIизарулел рукIарал алаталцин рехсана. Ибну Асирица баян гьабуна стакан гьоркьохъеб кӀодолъиялъул букӀанин, я гьитӀинаб, я кӀудияб гуреб. Аварагасе ﷺ бокьулаан алатазда хасал цӀарал лъезе, стаканалда цӀарги лъуна «Раян» абун. Гьесул...


«Инсаналъ» кумек гьабулеб буго

Дагъистаналда ккараб тIабигIияб балагьалъул хIасилалда «Инсан» фондалъ гьабулеб кумек буго цIакъго кIвар бугеб. Гьанжеялдего гьез кумек хIажатазе бикьана 20 тонна къайи-цIаялъул ва кванил нигIматазул. Гьединаб кумекин абуни щвана 3000 хъизамалъе. Гьединго «Инсан» фондалъ, къварилъи ккаразе кумек...


Баркалаялъулаб кагъат

№23626 рагъулаб часталъул командованиялъ ДРялъул муфтияталъул пресс-хъулухъалъул цIаралда битIун бачIана Баркалаялъулаб кагъат. Рагъулал хъулухъчагIаз муфтияталъул пресс-хъулухъалъе баркала загьир гьабулеб буго рагъухъабазе гьабулеб квербакъиялъухъ, информациялъулаб кверчIваялъухъ ва рагъухъабазул...


Сабру тIагIин буго балагь

Кинаб бугониги балагь бачIиндал, нилъеда ракIалде ккола гьабунщинаб гIадада хванин, дица щиб гьабилебин абун, сабру тIагIуна.   Гьеб буго мекъаб пикру, гьединаб лъугьа-бахъиналда сабру гьабун чIезе ккола. Сабру гьабиялъулъ буго инсанасул къуват, бусурбанчиясул иман. Балагь бачIиндал, гьелъ...


СВОялъулал кIочон толаро

«Зебра» абураб спортивияб комплексалда тIобитIана гьабсагIаталда отпускалда ругел СВОялъул гIахьалчагIазе тадбир. Гьелъул хIаракатчагIилъунги церерахъана «Каспий» батальоналъул имамлъун вукIарав ва гьанже муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухIаммад Мукъошдибиров,...