Аслияб гьумералде

ГIамалалдасаги лъикIаб

ГIамалалдасаги лъикIаб

 

Аварагасул ﷺ хIадис буго муъминчиясул гIамалал нияталда ран руго ян абураб. Нилъеда лъазе ккола щибаб гIамал гьабилалде цебе лъикIаб ният гьабизе. Муъминчиясул ният - гIамалалдаса лъикIаб бугилан абураб хIадисалъ нилъеда бицунеб буго гьеб цIакъ кIвар цIикIкIараб иш букIин.

 

Нилъеда лъачIого чанги лъикIа-лъикIал гIамалал гьарун ратула нилъеца ва амма цебеккун ниятги гьабун гьелго гIамалал гьарун рукIаралани, нилъее цIикIкIун кири Аллагьас ﷻ кьезе букIарал.

Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Чан гIамал бугеб (ай гIемерал руго) жиб бихьизе дунялалъул пишалъун бугеб, амма лъикIаб нияталдалъун жиб Аллагьасе бокьулеб, ахираталда кири хъвалеблъун лъугьунеб. Гьединго чан гIамал бугеб, жиб бихьизе ахираталъул гIамаллъун бугеб, амма ният квешлъиялдалъун жиб дунялалъул гIамалалде сверулеб».

Масала, цо бусурбанчияс чIужу ячуней йигони, байбихьудасанго Аллагьасе ﷻ гIололъун нияталда. Аллагьас ﷻ Къуръаналдаги, Аварагас ﷺ хIадисалдаги абухъе, чIужуялъе рослъиги гьабизе, рукъалъул агьлуялда исламияб тарбияги малъизе, жиндир чорхолъ Аллагьас ﷻ лъураб шагьват, хIалалаб, кири кьолеб къагIидаялда тIубазеги, берги, пикруги хIарамалдасаги цIунизелъун. Гьеб нияталда гьабураб гьесул чIужу ячин нилъеда бихьизе дунялалъулин кканиги, хIакъикъаталда гьеб гIамал ахираталъул, Аллагьас ﷻ кири кьолел гIамалаздасан ккола. Амма гьелъул гIаксалда чияс чIужу ячуней йигони, жиндирго гIодорегIанал чорхол шагьваталги тIуразе, чIужуги мутIигI гьайизе, гьелда тIад кверщелги гьабизе, ругел лъималаздалъун гьаб дунялалда чIухIизеги, гьаб къагIидаялда гьабураб ригьин-дараналда жаниб щиб баракатги лъикIлъиги букIинеб, гьелде тIадеги, гьелъухъе Аллагьас ﷻ щиб кириги кьелеб?

Щиб гIамал бугониги муъминчияс гьабулеб гьелда цебе ният, бацIцIадаб, лъикIаб гьабизе ккола. Масала, кьижи, ретIел ретIи, мадугьалзабазе лъикIлъи гьаби, гьоболасе хъулухъ гьаби, садакъа кьей ва гьел гурел цогидалги. КигIан гIиси-бикъинал ругониги, нилъер, Аллагьасе гIоло ният бугони, гьелъухъ кири цIикIкIун щвела, иншаАллагь.

Цоги буго гьаниб бицинчIого гIолареб, Аллагьас ﷻ МухIаммадил умматалъе хас гьабун кьураб нигIмат, цереккун арал умматазе жиб кьечIеб. Аварагас ﷺ абунила: «Аллагьас лъикIабги квешабги хъвана, цинги гьел баянги гьаруна. Щив чи вугониги лъикIлъи гьабизе къасд гьабурав ва гьеб гьабичIев, Аллагьас гьеб хъвала цо тIубараб лъикIлъилъун. Гьес лъикIлъи гьабизе къасдги гьабун гьеб гьабуни, Аллагьас гьеб хъвала анцIго лъикIлъилъун, анкьнусиде щвезегIан, жеги гIемер цIикIкIараб даражаялде щвезегIан. Квешлъи гьабизе къасд гьабуни ва гьабичIого тани Аллагьас гьеб хъвала тIубараб лъикIлъи гьабилъун. Инсанас квешлъи гьабизе къасд гьабуни ва гьеб рагIалде бахъине гьабуни, Аллагьас гьеб хъвала цо квешлъилъун» (Бухари). Гьаб нилъее кIудияб нигIмат буго.

Аллагьас ﷻтавфикъ кьеги щибаб лъикIаб гIамалалда цебе ният бацIцIадго, гIицIав Аллагьасе ﷻ гIоло гьабизе. Амин.

 

МухIаммад Сайфулаев

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Лъимал цIуниялъул къоялде

Халкъазда гьоркьосеб лъималазул къо кӀодо гьабун, Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «ЦӀуниялда бугеб лъимерлъиялъул канлъи» абураб рахӀмуялъул хъизаналъулаб рекӀин. Гьеб кӀудияб ва унго-унголъунги ракӀ хинлъизабулеб тадбиралда гӀахьаллъана I500-ялдаса цӀикӀкӀун чи — лъимал ва гьезул эбел-эмен. Байрам...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


Муфтиясухъ гьоболлъухъ

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда, муфти, шайих АхӀмад-афандияс къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъул регионалияб политикаялъул ва бакӀалъулаб нухмалъиялъул комитеталъул делегация. Гьеб делегация республикаялде бачӀун букIана бакӀалъулаб нухмалъиялъул къанунал гӀумруялде рахъинариялъул...


Мунапикъасул гIаламат

ТӀадегӀанав Аллагьас лагъзадериде амру гьабуна хасал къанунал цӀунеян.  Гьезда гьоркьоса, ай кӀвар бугел къануназдасан ккола къотIаби цIуни.   Нилъер диналъ щивав бусурбанчиясдаса тӀалаб гьабула кьураб рагIи кквей ва гьабураб къотIи тӀубай. Гьебги ккола Аллагьасукьа хӀинкъулев чиясул...