Аслияб гьумералде

РитIухъавлъун вукIа

РитIухъавлъун вукIа

Исламалда ритIухълъи ккола цIакъ къимат бугел тIабигIатаздасан. Гьеб ккола инсанасе къимат кьолел сифатазул бищун кIвар бугездасанги. Гьелъ жанире рачуна Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабиялъулъ бацIцIалъи гIадал, шаргIиял тIадкъаял тIубай гIадал ва Аллагьасдехун ﷻ бугеб игIтикъадалъулъ бацIцIалъи гIадал лъикIал тIабигIатал.

ГIадамазда гьоркьоб ритIухълъи бугебгIанасеб мехалъ гьезда гьоркьоб цоцадехун божилъиги букIуна. Амма гIадамазда гьоркьоб гьереси тIибитIидал, цоцаде божилъи хола, дагIба-къец цIикIкIуна.

РитIухълъиялда хурхун цо лъугьа-бахъин рехселин. Пуланав чи Лондоналда имамлъун хIалтIулев вукIуна. Мажгиталде гьев унаан цого автобусалдаги рекIун. Цо нухалда автобусалъул шоферас гьесухъе, белтихъ нахъе гIарац кьолаго, 20 пенсалъ цIикIкIун кьола. Имамасда ракIалда ккола гьеб гIарац жиндир гурин ва нахъбуссун кьуни лъикIаб букIинин абун. Хадубги шайтIаналъ ракIалде ккезабула гьеб цIакъго гьитIинаб къадар бугин ва нахъбуссинабичIониги гьелъул ургъел гьабулев чи ккеларин абун. Кин бугониги, автобус лъалхъидал, рекIелъ рачIарал квешал пикрабаздаса тавбуги гьабун, имамас гIарац шоферасухъе нахъбуссинабула ва абула: «Гьаб гIарац дуца дихъе цIикIкIун кьун буго, нахъе босе», - ян.

ГIарацги нахъе босун, гьимизеги гьимун, шоферас абуна: «Гьаб районалъул цIияв имам гурищ мун? Цо чанго моцI буго дир мажгиталде вачIине бокьун. Гьаб гIарацин абуни дица ургъунго кьун букIана цIикIкIун дур хIал бихьизелъун», - ян.

Имам гIажаиблъун хутIана. Автобусалдаса рещтIиндал, тIуртIудизе лъугьана гьев. Цинги, тIоцебе батараб хIободеги вегун, жинцаго жиндаго абуна: «Я, дир Аллагь ﷻ, 20 пенсалъухъ шайтIаналъ ислам бичизе тIамизехъин вукIана дун», - илан.

Нилъер гIамал-хасияталдалъун чанги чи битIарав нухде вачIине рес буго. Гьединлъидал нилъ, ай бусурбаби рукIине ккола капуразе мисаллъун. Кидаго ритIухъаллъунги ракIбацIцIадаллъунги рукIине жигарги бахъизе ккола. Нилъер рукIа-рахъиналъухъ балагьун цогIаги чияс ислам босани, гьеб гьечIищ унго-унгояб талихI!? Гьаб дунялалдасаги, гьалда жаниб бугебщинаб жоялдасаги лъикIаб гьечIищ цо капурав чи исламалда вачIин. Амма кIочене бегьуларо нилъер квешаб гIамалалъухъги балагьун исламалдехун занну, ай балагьи цонигиясул квешлъани, гьелъул нилъее кIудияб мунагь букIинги.

ГIумар-асхIабас абун буго нужеца тIадчIей гьабейин ритIухълъиялда, гьелъие гIоло нуж чIвалел ругонигиян. Ибну ГIабасица абун буго: «Ункъо жо буго жал инсанасулъ ругони, инсанасда хайир батулеб: ритIухълъи, нич букIин, нигIматазе щукру гьаби, берцинаб тIабигIат букIин».

Жабир Мажидов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Хвасарлъи

ЖужахIалъул цIаялдаса хвасарлъулеб гIамал гьабун хьвади буго нилъер щивасул аслияб мурад. Гьелдаса хвасарлъиги буго муъминчиясе Къиямасеб къоялъ битIккей, щайин абуни, гьеб щвей бугелъул инсанасе Алжаналда кверщел батиялъе гIаламатлъун.    Хирияб Къуръаналда буго гьадинаб магIнаялъул...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...