Аслияб гьумералде

Черхалда рацIалъи гьаби

Черхалда рацIалъи гьаби

Черхалда рацIалъи гьаби

Черх чури тIад гьабулел жал

Черх чури тIад гьабулел жал ккола: хвел (хварав чи чуризе тIадаб бугелъул), хIайиз, нифас, лъимер гьаби яги рехи (гьитIинаб гьанал кесек реханиги), мани бачIин (мани батIа бахъизе лъала бачIунаго лазат щвани яги речIчIун бачIани, лъамаго бугони - буцараб гIатIалъул гIадаб махIалдалъун, бакъван бугони - ханил хъахIлъиялъул гIадаб махIалдалъун, чIужугIаданалъулгун яги цоги лъилгун бугониги жинсияб хурхен гьабуни.

 

Черх чуризе тIадав чиясе хIарамлъулел жал

Черх чурун гьечIони, гьесие хIарамлъула Къуръан цIализе, как базе, тIаваф гьабизе, Къуръаналда квер хъвазе, Къуръан баччизе, мажгиталда чIезе, хIайизалдаги нифасалдаги йигей гIаданалъул цIинуялдаги накабаздаги гьоркьоб бакIалда пардав гьечIого рос хъвазе, хасго хIарамаб буго гьеб хIалалъулъ чIужуялъе жимагI гьабизе, гьелдаса рос гьукъизе чIужуялдаги тIадаб буго.

ХутIарал азкарал, тасбихIал, дугIаби, свалат битIи, Аллагь рехсей черх чурун гьечIониги хIалаллъула. Жунублъарав чиясе карагьалъула черх чурилалде цебе расал, малъал, ялъуни черхалъул щиб бугониги жо тIаса инабизе. Жунублъун хадуб кваназе, кьижизе яги кIиабизеги жимагI гьабизе бокьани, какие чуризе суннатлъула, какие чуричIого гьеб гьабизе карагьалъула.

 

Черх чуриялъул фаризаял жал

Черх чуриялъул кIиго фарз буго: «Дица ният гьабуна фаризаяб черх чуризе» яги «Дица ният гьабуна черх чуриялъул фарз тIобитIизе» - абун ният гьаби. Ниятги, черх чуризе байбихьиялда цадахъ гьабула. Черхалъул цо бакI чурун хадуб ният гьабуни, ният гьабун хадуб кIиабизеги гьеб бакI чуричIони, черх чури малъуларо, щай абуни гьеб ният гьабиялде гъорлъе ккун гьечIелъул.

КIиабилеб фарз - тIолго черхалъул тIомги расазул кьалбалги риччизари. Гьеб кIиябго, ай ниятги тIолабго черх биччизабиги тIубани, черх чуриги малъула, гьелдалъун как байги тIубала.

 

Черх чуриялъул суннатал жал

Черх чуриялъул суннатал жал 12 руго: къилбаялдехун вуссин; кIиябго квер чури, какиего гIадин дугIабигун цадахъ камилго какичури гьаби, черхалъул сукIалабазул рацIцIалъи гьаби, черхалдаса цебеккун нажаслъи тIаса инаби, цин бетIералде, цинги кваранаб хьибилалде, цинги квегIаб хьибилалде лъим чвахизаби ва киса-кибего квер щвезабун квераз черх лъулъай; щибаб жо лъабцIул такрар гьаби; черх чурулеб лъим сахIалдаса дагьаб гьечIеб букIин; мани бачIиналдаса черх чурулеб бугони, черх чурилалде цебе кIущи, черх чуриялъул ахиралда дугIа цIали (какичуриялъул ахиралда цIалулеб).

 

Черх чуризе тIалъулел бакIал

Черх чуризе тIалъула жинабаталдаса, хIайизалдаса, нифасалдаса, лъимер гьабиялдаса хадуб. Хварав чи чуризеги тIадаб буго. Жинабат абула мани бачIиналдаги, жинсияб хурхен гьабиялдаги. Гьелдасаги черх чуризе тIадаб буго.

 

Черх чури жидее суннатал бакIал

Черх чуризе суннатаб буго рузман къоялъ, кIиябго гIидазул къояз, цIад гьариялъул, бакъ-моцI кквеялъул какие, хварав чи чурарав чиясе, бусурманлъарав чиясе, лъавуде вачIарав чиясе, хIижамат гьабун хадуб (би биччан хадуб), къвалакьа рас бетIани, гIавраталъул рас тIаса инабуни, бетIер кIкIвани, гIумруялдалъун балугълъараб мехалъ, хIеж-гIумра борхулаго, хIарамалъул ракьалде, Макка-Мадинаялде лъугьунаго, ГIарафа магIарда чIеялъе, Муздалифалда сордо борчIиялъе, чIимхал рехиялъе, щибаб рамазаналъул сордоялъ, игIтикаф гьабулев чиясе, кинаб бугониги лъикIаб данделъиялде унаго.

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Мунапикъасул гIаламат

ТӀадегӀанав Аллагьас лагъзадериде амру гьабуна хасал къанунал цӀунеян.  Гьезда гьоркьоса, ай кӀвар бугел къануназдасан ккола къотIаби цIуни.   Нилъер диналъ щивав бусурбанчиясдаса тӀалаб гьабула кьураб рагIи кквей ва гьабураб къотIи тӀубай. Гьебги ккола Аллагьасукьа хӀинкъулев чиясул...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Хиралъи тIадегIанав

МухIаммад авараг ﷺ ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьев ﷺ вуго Къиямасеб къоялъ инсанияталъулго сайид. Киналго аварагзабаз Къиямасеб къоялъ, хIатта кIудиял аварагзабазцин гьесухъе айилан абула. Гьев вуго Къиямасеб къоялъ киназего шафагIат гьабулев...


Министерствоялда дандчIвана

ДРялъул ЗахӀматалъул ва социалияб цебетӀеялъул министерствоялда тӀобитӀана гьеб идараялъул ва муфтияталъул вакилзабазул данделъи. Тадбир нухда бачана хасаб рагъулаб операциялъул гӀахьалчи ва МахӀачхъалаялъул Централияб мажгиталъул имам ГӀиса Салимсултановас. Гьес бицана иманалъул аслиял рахъазул...


Халкъалъе рухса

Аллагьас ﷻ, Жиндирго рахIма-талдалъун, сапаралъ унел бусурбабазе ахIвал-хIал бигьа гьабуна. Гьединлъидал, сапаралъ унев чиясе изну кьола цо-цо бигьалъабаздаса пайда босизе. Гьел бигьалъабазда гъорлъ руго ункъо ракагIаталъул какал кIигоялде къокъ гьари, гьединго кIиго как цоцаде тIаде...