Аслияб гьумералде

Щукруялъул хIакъикъат

Щукруялъул хIакъикъат

Дунялалъул рокъоб нилъеца хIалтIизарула гIемерал нигIматал. НигIмат хаслъуларо гIицIго кванда, гьеб ккола машинаги, рукъги, гьаваги, бакъги ва цогидабги. Пикру гьабе, цо лахIзаталъ ТIадегIанав Аллагьас бакъ ва гьава нахъе босани, инсанас щиб гьабизе бугеб? Гьеб мехалъ Аллагьасда божуларесги иман лъела.

 

Нилъеда бажаруларо Аллагьасе ﷻ нилъерго черхалъул щукру гьабизе, щайин абуни нилъеда бичIчIунгутIиялъ. Гьеб бичIчIулеб букIарабани, БетIергьанасдехун нилъеца гIасилъи гьабилароан. Гьединал загIипал чагIи нилъ ругониги, нилъ рукIуна кутакал чагIи гIадин. Сундасаха гьеб бижулеб? РакI биццалъиялдалъун.

НигIматалда щукру гьаби Аллагьасул ﷻ рахъалъ кIудияб нигIмат буго. Гьединаб тавпикъ кьеялъухъ щукруги гьабизе ккола.

Цо нухалъ Давуд аварагас ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ абула: «Щукру Дудасан нигIмат бугеб мехалда, кин гьеб гьабулеб?» - ян. БетIергьанас абула: «Я, Давуд, гьанжеха дуца Дие щукруго гьабураб», - ян. Цинги Давуд аварагас Аллагьасда ﷻ гьарула: «Я, дир БетIергьан! Дие сундулъго кумек гьабурабгIадин Сулайман аварагасеги кумек гьабе», - ян. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абула: «Дуца Сулайманида абе мунгIадин вукIунев ватани, Дунги гьесие кумек гьабулевлъун вукIина», - ян.

Муса аварагас абула: «Я, дир БетIергьан! Адам аварагас Дуе кин щукру гьабураб?», - ян. БетIергьанас абула: «Гьесда бичIчIана нигIмат Дидасан букIин. Гьеб лъугьана гьес Дие щукру гьабураб гIадин», - ян.

ХIасан Басрияс Фуркъад бин ЯгIкъубида абула: «Дида рагIана дуца фалузаж (гьуинлъи) кваналарин», - абун. Гьес ХIасан Басриясда абула: «Дун хIинкъун вуго гьелдаса щукру гьабизе кIвеларин», - абун. ХIасан Басрияс абула: «Я, хIинкъуч, дуца гьекъолеб цIорораб лъехъ щукру гьабизе бажарулищ дуда?», - ян. Дуда рагIичIищ ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рагIи (магIна): «Я, иман лъурал гIадамал, нужеца кванай рацIцIадал жал, Аллагьас нужее ризкъилъун кьурал. Нужеца Аллагьасе щукру гьабе Дие гIибадат гьабулеб батани», - ян (суратул «Бакъара», 172).

ГIумар бин ГIабдулгIазизица абуна: «Нужеца нигIмат ракIалде щвезаре. Гьел ракIалде щвей щукру ккола», - ян.

Вализабаз лъим гьекъедал, гьезда гьеб Аллагьасдасан щукрулъун бихьулаан, ай Аллагь кIочон толароан. Нилъеда абуни, лъим гьекъолаго щиб гурин, какал ралеб мехалъцин Аллагь ракIалде щоларо. Бокьараб жо ботIролъе бачIуна, Аллагь ﷻ хутIизегIан. Гьелъ тIоритIел гьабула нилъер ракIал унтарал рукIиналда.

Аллагь ﷻ лъарал гIадамаз абуна: «Щукру гьабулел чагIи рикьула кIиго тайпаялде: цояс щукру гьабула бугеб жоялда, цогидас щукру гьабула гьечIеб жоялда», - ян.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги нилъее хIакъикъат бичIчIизе.

 

МухIаммад Хизриев

 

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...


Хиралъи тIадегIанав

МухIаммад авараг ﷺ ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьев ﷺ вуго Къиямасеб къоялъ инсанияталъулго сайид. Киналго аварагзабаз Къиямасеб къоялъ, хIатта кIудиял аварагзабазцин гьесухъе айилан абула. Гьев вуго Къиямасеб къоялъ киназего шафагIат гьабулев...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


Эбел-инсул адаб – Аллагь разилъи

Нилъер диналъулъ эбел-инсул адаб гьабиялъ хасаб бакI ккола ва гьеб иманалда ва гIибадаталда хадубцун бачIунебги буго. Хирияб Къуръаналъги, МухIамад аварагасул ﷺ хIадисазги гьеб суал гIемер борхулеб буго.   Исламалда эбел-инсуца кколеб бакI ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго...