Аслияб гьумералде

Камиллъиялде нух

Камиллъиялде нух

ГIамал-хасияталде, берцинаб тIабигIаталде исламалъ кIудияб кIвар кьола. Гьеб буго тIадегIанал даражабазул цояб.

 

Гьелда жанире уна ритIухълъи, сабру, сахаватлъи, гIодоре риччай, гурхIел, гIадамаздехун берцинаб рукIа-рахъин. Нилъер Аварагас ﷺ абун буго: «Муъминзабазда гьоркьов иманалъул рахъалъ цIикIкIун камилав вуго бищун лъикӀаб гӀамал-хасият бугев чи», - абун (Абу-Давуд).

Аварагас ﷺ абун буго: «Дун (авараглъун) витIаравго вуго (гIадамазул) лъикIал тIабигIатал камил гьаризе», - абун (Бухари). Гьединлъидал, гьеб гIамал-тIабигIат, вукIа-вахъин, яшав лъикI гьаби буго чияс кIвар гьабизе кколеб жо.

 

ЛъикӀаб гӀамал-хасияталъул хиралъи

Гьеб гIамал буго кӀудияб кири щвеялъе сабаб. Аварагас ﷺ хIадисалда абун буго: «ЛъикIаб тIабигIаталдаса цIайи цIикIкIараб гIамал гьечIо. Гьеб гIамалалъул бетIергьан вахине вуго кIалалги кколев, какалги ралев чиясул даражаялде», - абун (Абу-Давуд).

Гьеб буго иман камилаб букIиналъул гIаламат. Гьелъ рачуна Алжаналде. ХIадисалда Аварагас ﷺ абун буго: «Алжаналъул тIасияб рахъалда мина букIинаби дица гьеб кьелаан берцинаб тIабигIат, гIамал-хасият букIарав чиясе», - ян (Абу-Давуд). Цоги хIадисалда буго: «ЛъикIаб тIабигIаталъ, гIадамаздехун лъикIаб рукIа-рахъиналъгун сахаватлъиялъ гIумру халат гьабула ва рухI бахъи мекъи ккеялдаса цIунула», - ян абун (Байгьакъи). ГIумру халат гьаби Аллагьас ﷻ хъваралда бараб букIунелъул, гьелъул магIнаги бичIчIизе бегьула гIумру букIунин баракатабин абураб.

 

Кин щвелеб берцинаб тIабигIат?

Ибну Къайимица хъван буго: «ЛъикIаб тIабигIат лъабго аслуялда тIад гIуцIараб буго: хIарамалдаса рикIкIалъи, тIадаб тIубазаби ва къварилъабазде сабру гьабиги», - ян («Мадарижу саликин»).

Аварагасда ﷺ релълъенлъи гьаби, гьесул ﷺ нух кквей. ГIаишатица абун буго: «Гьесул (Аварагасул ﷺ) тIабигIатлъун Къуръан букIана», - ян (Муслим). Аварагас ﷺ гIемер такрар гьабулеб букIана: «Я дир Аллагь ﷻ! Дуца дун лъикIал тIабигIатазде тIовитIе, гьезде тIоритIулев Мун гурони гьечIо. Квешал тIабигIатаздаса рикIкIад гьаве, гьездаса рикIкIад гьарулевги Мун гурони гьечIо», - ян абун (Муслим).

ЛъикIаб тIабигIат буго иманалъул щулияб рахъ ва ракIбацIцIалъи бихьизабулеб гIамал. Гьелде жигар бахъиялъги ракI бацIцIад гьабула къабихIаб гIамалалдаса, щула гьарула гIадамазулгун гьоркьорлъаби, гIагар гьарула БетIергьанасул ﷻ разилъиялде.

Аллагьас ﷻ киналго гьареги берцинаб гIамал-хасияталъул бетIергьабилъун ва тавпикъ кьеги Аварагасул ﷺ нух ккун гьеб гIамал цIунизе. Амин!

 

 

МухIаммад ГIалиев

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


Лимоналъул лълъел пайда ва зарал

Сахлъи цIуниялъулъ бищунго машгьурал ва пайдаял гьекъолел жалазул цояблъун рикIкIуна лимоналъул лъим. Гьелъ кумек гьабула иммунияб система щулалъизабизе, тIолабго черхалъул хIалтIи лъикIлъизабизун гIаммаб къагIидаялъ ургьимес бацIад гьабизе.   Лимоналъулъ букIуна цитрат абураб гIуцIи, гьелъ...