Аслияб гьумералде

Ризкъи кьолев

Ризкъи кьолев

Къуръаналъул аятазда рукIуна инсанасда ракIалдецин кколарел илагьиял магӀнаби ва хIикматал. Гьел цIализе ккола пикруги гьабун. Сура «Зарияталда» бугеб лъабго аяталда буго: «Дица жиналги халкъги бижичIо, гьез Дие гӀибадат гьабизе гурони, гьезул ризкъиги Дие хӀажат гьечӀо, гьез Дие квен кьезеги къваригӀун гьечӀо», - ян.

 

Гьаб аяталда ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ бихьизабуна Жинца гӀадамалги жиналги Жиндие гӀибадат гьабизе рижарал рукӀин. Хадубги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абуна гьездаса ризкъи тӀалаб гьабулеб гьечIиланги.

ТӀадегӀанав Аллагьасда ﷻ Жиндир гIелмуялдалъун лъала гьезул (гӀадамазулги жундузулги) ургъел гьабизе кколел черхалъул тӀабигӀиял хӀажалъаби рукӀине рукӀин. Гьел хӀажалъабаз ракӀбацӀцӀадаб (Аллагьасе) гIибадат гьабизе квалквал гьабизе букIана. Цинги Аллагьас ﷻ гьездаса гьеб захIмалъи нахъе босула, гьез Гьесие гIибадат гьабизелъун. ХIакъикъаталдаги ризкъи кьолев Аллагь ﷻ вукIин лъазе ккола ракIчIун.

Хадубги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абуна: «Дие гьезул ризкъи хӀажат гьечӀо», - ян.

БетIергьанас ﷻ жеги абуна: «Дие хӀажалъи гьечӀо гьез Дун кваназавизе», - ян. Щайгурелъул Жив вугин Къуватав ва Дидего гIей гьабулевлъун. Гьединлъидал, гьаб аят ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ хадубцунго рехсана: «ХӀакълъунго, Аллагь вуго ризкъи кьолев, Щулияб Къуваталъул БетӀергьан» («Аз-Зарият» сурат, 58).

Аллагьас ﷻ гьаб бакIалда бичIчIизабулеб буго ризкъи кьолев чи цохIо ТIадегIанав Аллагь ﷻ вукIин.

Гьаб аяталъ бихьизабулеб буго лагъзадерие ризкъи букIин ва гьединго тIадаблъун гьабуна гьезда лъазе кколеблъи ризкъи кьолев чи Аллагь ﷻ гурев цогидав гьечIевлъи.

Бухари ва Муслимица бицараб хIадисалда буго: «Цо къоялъ радал Авараг ﷺ къаси бараб цIадалдаса хадуб къватӀиве вахъуна ва абуна: «Лъалищ нужеда БетӀергьанас щиб абурабали?». Нижеца жаваб гьабуна: «Аллагьасдаги ﷻ ва Гьесул Аварагасдаги ﷺ цIикIкIун лъала», - ян. Аварагас ﷺ абуна: «Нужер БетIергьанас абула: «Дир лагъзадерида гьоркьоса гьаб сордоялъ иман лъуралги лъечIел рахъана. Жидеца гьаб цIад Аллагьасул ﷻ рахIматалдалъун бачIараб бугин абурал ккана Дида иман лъурал ва цIвабзазда божичIел. Амма цIад кинаб букIаниги цIва сабаблъун рещтIараб бугин абурал Дида иман лъечIеллъун ккана, цIвабзазда иман лъурал руго», - ян.

Гьаб хIадисалъ бихьизабуна хIакъикъияв ризкъи кьолев Аллагь ﷻ вукIин.

 

Шамил МухIаммадов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Суал-жаваб

Гамида рекIун сапар гьабулев чиясул сапар киб байбихьулеб? Шагьар бугони ралъдал рагӀалда бугеб, ракьалдасан гьенире щвезегIан рекIун ине кколелги гьечIони ва гамидал ралъдал рагӀалде бачIинеги кIолеб бугони, сапаралъул байбилъун лъугьуна (гьес как къокъ гьабизе ва тIаде росун разе гIадал...


Нилъехъ балагьун кьола къимат

Нилъер диналда ритIухълъи ккола цIакъ къимат бугел тIабигIатаздасан. Гьеб ккола инсанасе къимат кьолел жалазул бищун кIвар бугездасанги.   Гьеб ритIухълъиялъ жанире рачуна Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабиялъулъ бацIцIалъи гIадал, цинги шаргIиял тIадкъаял тIубай гIадал, Аллагьасдехун бугеб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Свакан вукIуна...   Дун росасе ана цо жигарав чиясе. Ниж рукIана бищунго лъикIал рос-лъадилъун. Гьес рагIи кьун букIана цадахъ гIемераб заман базе, цадахъ сапар бухьине, тира-сверизе. Амма гьанже дир ракI буссунеб буго. Гьев кидаго свакан вукIуна. Сундулго интерес гьечIо гьесие. Дир цониги...


Аварагас ﷺ течIеб как

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб рогьалил как ахIизегIан балеб суннатаб как. Гьеб цIакъ кIвар бугеб какги буго. Гьеб базе бихьизабун буго рогьалил как базегӀан. КигӀан заманалъ кьижаниги, ворчӀун хадуб ва рогьиналде бараб как ккола тагьажуд.   Нагагьлъун, сапаралъ вугев чияс маркӀачӀул...


ХIажатазе кумек гьабула

БетIергьанас ﷻ халкъ бижун буго цоцазе кумек гьабулеллъун, ай цоцада жидер гIумруялъул шартIал хурхараллъун. Гьединлъидалин паризаяб закагIаталде тIаде суннатаб садакъа кьейги лъикIаблъун бихьизабун бугеб исламалда жаниб. Дагъистаналда руго гIезегIан гурхIел-рахIмуялъул фондал.  Гьезул аслияб...