Аслияб гьумералде

БахIарчияв асхIаб

БахIарчияв асхIаб

АсхIабзабаз нилъеда бихьизабуна лебаллъиялъул ва бахIарчилъиялъул мисалал. Гьединал багьадурзабазул цояв вукIана Миркъал абун тIокIцIар жиндие кьурав асхIабги. Гьеб рагIул магIнаги ккола «Хехав» абураб.

 

Имам ТIабараниясги ибну Касирицаги жидерго тIахьаздаги хъвана гьесул хIакъалъулъ.

Персазулгун ккараб рагъулъ бусурбабазде данде бахъана Хосров падишагьасул бо. Гьеб боялъулал гьедулаан, жал чIаго ругебгIан мехалда Персиялъул ханлъи биххизе гьечIилан. Гьез цадахъ бачIана бусурбаби хIинкъизаризелъун Ал-Мукаррит абураб гъалбацI. Персаз гьеб тIоцебе бусурбабазде данде биччан букIана Сабат абулеб бакIалда ккараб рагъда.

Рагъул майданалда гъалбацI бихьидал бусурбабазул ракIазде хIинкъи рехана. Гьеб мехалъ цеве вахъана асхIаб Гьашим ибн ГIутбат. Гьес гъалбацI, чанго нухалда нусги кьабун, гIодоб ккезабуна ва персал риххизаруна гьеб гьунаралъ.

Бусурбабабазги, Аллагьу Акбариланги ахIулаго байбихьана тушманасда тIаде кIанцIизе. ТIоцебе персал хIайранлъун рукIана, амма хадуб гьезда кIвана гьужум нахъчIвазе. Гьеб мехалдаги цеве лъугьана Гьашим ибн ГIутбат ва бусурбаби тушбабазде тIаде кIанцIизе жиндаго хадур рачана.

Бусурбабазул аскаралъ, жал лъиданиги къезаризе кIолареблъиялда божарал персал, гъурана.

Бусурбабаз персазда тIад бергьенлъи босун хадуб гьезул аскаралъул бетIер, асхIаб СагIд ибн Абу Вакъкъас бахIарчияв рагъухъанасда аскIове вачIана ва ботIрода убач гьабуна, гьесул адаб-хIурмат гьабун.

Гьашим ибн ГIутбатица бетIерги къулун, СагIд ибн Абу Вакъкъасил хIатIазда убач гьабула ва абула: «Мун гIадав чияс дир ботIрода кин убач гьабулеб?» - ян.

СагIд ибн Абу Ваккъас вукIана Гьашимил имгIал, амма сундухъго балагьичIого гьесул ботIрода убач гьабула гъалбацI чIваралъухъ баркалаги кьун.

 

Шамил МухIаммадов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Нилъехъ балагьун кьола къимат

Нилъер диналда ритIухълъи ккола цIакъ къимат бугел тIабигIатаздасан. Гьеб ккола инсанасе къимат кьолел жалазул бищун кIвар бугездасанги.   Гьеб ритIухълъиялъ жанире рачуна Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабиялъулъ бацIцIалъи гIадал, цинги шаргIиял тIадкъаял тIубай гIадал, Аллагьасдехун бугеб...


Гъоркье валагье

ТӀадегӀанав Аллагьас дунял бижана къануназда ва къагӀидабазда рекъон. Нилъеда сверухъ бугебщинаб жо низамалда букӀуна: заманал хисула, планетаби хьвадула, гьел системабазул цонигиял жидецаго чӀезарурал гӀорхъабаздаса къватIиреги кколаро.   Амма тӀабигӀаталда къанунал рукӀунел гӀадин,...


Цоги аманат

Аллагьас ﷻ аманат гьабун кьуразул цояб буго чиясул сахлъи, къаркъала. Диналъги чи ахIула аманат гьабураб цIуниялде. Сахлъи цIуни ккола аманат гьабураб тIубазаби гуребги, чиясул гIумру сах-саламатаблъун букIиналъе сабабги. Аманат абураб жоги ккола нилъехъе кьураб жо кьураб куцалда нахъбуссинаби....


КIиябго рокъоб талихI щвела

Нилъер диналда ригьин гьаби буго гIадат гуребги, цIияб гIумруялде гали тIамулеб, гъваридаб рухIияб магIна жиндилъ бугеб динияб къотIи-къай.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ хIалкIолъиялде тIоритIел гьабулел гIаламатаздасан буго гьес нужее...


Дин ккола насихIат

НасихIат босизе лъани, гIемерал пайдаби щола. ГIалимзабаз нилъее гIемераб хазинаги нахъе тана. ХIадисалда буго: «ГIалимзаби руго аварагзабазул ирсилал», - абун. Аварагзабаз жидедаса хадуб гIелму гурони щибго жо течIо, гьединго гIалимзабазги течIо гIелму гурони, хIатта гIумру кьуна...