Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул цIараздасан буго «ан-Набию ва ррасулу» абурабги. Абула гьеб кIиялъулъго гIалимзабазда гьоркьоб хилаф бугин, цо магIнайищ гьезул бугеб яги кIиго батIаябищ бугебин абун. Цояз абуна кIиялъулго магIна цо бугин. Цогидаз абуна «ан-Набию» цIар бугин аварагас ﷺ жинцаго гьабизе кколелдалъун вахIюги рещтIун, таклиф жинда гьабуравин абураб. «Расул» бугин жинца гьабизе кколелдалъунги цогидазухъе щвезабизе бугелдалъунги вахIюялдалъун таклиф гьабуравин абураб.

 

 

Аварагасда ﷺ абула «Набиюл малахIим» абунги. «МалахIим» рагIиялъул магIна ккола рагъ абураб. Гьеб цIаралъул магIнаги бачIуна, нилъер авараг ﷺ вугин гъазаватал гьарун, халкъ битIараб нухде ахIулевин абураб. Цоги буго аварагасул ﷺ «Мукъиму суннати» абураб цIар. Гьелъул магIна ккола Аллагьасул ﷻ нух, шаргI, суннат ракьалда билълъанхъизабулев абураб.

Буго «ГIабдуллагь», ай Аллагьасул ﷻ лагъ абурабги цIар. БетIергьанас ﷻ гьеб цIар аварагасда ﷺ тана бищунго хириял гьесул макъамал баян гьарураб бакIалда. Хан-авараглъунищ вукIине бокьилеб яги лагъ-авараглъунищ абун Бичасул Расуласе ﷺ тIаса бищизе ихтияр кьедал, гьес ﷺ къабул гьабураб букIана лагъ-авараглъун вукIине бокьи.

Гьесул ﷺ цIараздасан буго «Мазмаз» абурабги. Гьеб цIаралъул магIна Бану-Исраилаздаса бусурбанлъарав цо гIалимчиясдасан бицана, «лъикIаб, лъикIаб» абураб магIна бугин абун.

Цоги буго «БаракълитI» абунги - «хIакъалдаги батIулалдаги гьоркьоб батIалъи гьабулев» абураб магIна жиндир бугеб.

«ХIамтIая» абурабги буго. Абу-ГIамрица бицана цо нухалъ жинца ягьудиязул бусурманлъарав чиясда гьикъанила гьеб рагIул магIнаялъул хIакъалъулъ. Гьес абунила  «Аллагьас ﷻ хIарам гьабуралдаса цIунулев ва хIалал гьабуралда рекъолев» абураб магIна бугин гьелъулин абун.

Гьесул ﷺ буго «УхIида» абурабги цIар. Аварагас ﷺ абуна: «Къуръаналда дида цIар МухIаммад абун буго, Инжилалда – АхIмад, Тавраталда – УхIида. «УхIида» абун цIарги дида тана дица умматалдаса жужахIалъул цIа нахъчIвазе букIиналъе гIоло», - ян.

«Къасимун», ай «ЛъикIлъаби рикьулев». «Сайид» – бетIер, хан, цевехъан. «Нур» – нур, канлъи абураб магIна.

«Сиражу» ва «МисбахIу». КIиялъулго магIна буго чирахъ абураб. «Мунирун» – нур базабулев. «Нажму» – цIва. «Къамарун» – моцI. «Шамсун» – бакъ. «СагIид» – талихIаллъун гьарулев. «МасгIуд» – талихIав. «Рашид» – битIаралде тIоритIулев. «Хабиру» – балъгоябги, тIатарабги лъалев. «Музаккиру» – битIараб, хIакъаб малъулев, гьеб ракIалде щвезабулев. «Мубаллигъу» – БетIергьанас ﷻ тIадкъараб авараглъи жинца ﷺ махлукъаталъухъе щвезабулев. «Муяссиру» – умматалъе бигьалъаби гьарулев. «Мубаширу» – мутIигIазе рохел бицунев. «Мунзиру» – гIасиязе хIинкъи кьолев.

Аллагьас ﷻ нилъ гьареги аварагасул ﷺ нух ккураздасан ва гьесул ﷺ шафагIат щолездасан! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Цоги аманат

Аллагьас ﷻ аманат гьабун кьуразул цояб буго чиясул сахлъи, къаркъала. Диналъги чи ахIула аманат гьабураб цIуниялде. Сахлъи цIуни ккола аманат гьабураб тIубазаби гуребги, чиясул гIумру сах-саламатаблъун букIиналъе сабабги. Аманат абураб жоги ккола нилъехъе кьураб жо кьураб куцалда нахъбуссинаби....


СВОялъулал кIочон толаро

«Зебра» абураб спортивияб комплексалда тIобитIана гьабсагIаталда отпускалда ругел СВОялъул гIахьалчагIазе тадбир. Гьелъул хIаракатчагIилъунги церерахъана «Каспий» батальоналъул имамлъун вукIарав ва гьанже муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухIаммад Мукъошдибиров,...


Бахиллъиялъул зарал

БетIергьан Аллагьас щивав чи вижула гIицIавлъун. Гьединго гьесулъ букIунаро щибго къуват, кинабгIаги магIишаталъул бетIергьанлъунги вахъун вачIунаро гьев дунялалде. Гьедин дунялалде лъугьарав чиясе Аллагьас кьола рикIкIун хIалкIоларелгIан гIемерал нигIматал. ТIад ретIине ретIелги, чорхое къуватги,...


Муфтияталъе баркала кьуна

Хасавюрт районалъул бетIерасул ишал тIуралев Багьавудин Мамаевгун дандчIвана «Инсан» фондалъул генералияв директор МухIаммад Мусаев, муфтиясул заместитель Насрула Абубакаров, рехсараб районалъулгун шагьаралъул волонтеразул централъул нухмалъулев Адам Нажмудинов. Гьез бицана тIабигIияб...


КIиябго рокъоб талихI щвела

Нилъер диналда ригьин гьаби буго гIадат гуребги, цIияб гIумруялде гали тIамулеб, гъваридаб рухIияб магIна жиндилъ бугеб динияб къотIи-къай.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ хIалкIолъиялде тIоритIел гьабулел гIаламатаздасан буго гьес нужее...