Аслияб гьумералде

Хасалил цIорой

Хасалил цIорой

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ бижун буго батIи-батIияб заман, ай щибалъулъ жиндирго хаслъабиги лъун. Масала, риидал – багIари, хасало – квачай, ихдал – гьогьоми, хаслихълъи – цIадал. Амма руго бакIал кидаго жиделъ хинлъун букIунебги ва руго гьединго тIубараб лъагIалица квач букIунебги. Аллагьасе ﷻ рецц, нилъеца гIумру гьабулеб бугеб бакIалда гьел заманабазул щибаб бихьула.

Аварагасул ﷺ хIадисазда буго гIазу ялъуни цIад балеб мехалда, щибаб къатIраялда цадахъ, рахIматалъул малаикзаби рещтIунин абураб. ЦIад ва гIазу балеб мехалда лъикIаб буго гьаб дугIа гьабизе: «Я, дир Аллагь, гIазудалъун, цIадалдалъун ва гороялдалъун дир мунагьал чуре», - ян. (Бухари)

Хасалил квачалъ жужахI ракIалде щвезабула. БагIари гуребги, жужахIалда бугелъулха кутакаб квачайги. Гьелда цIарги «Замгьарир» буго. Хасало квач кутаклъараб мех ккола жужахIалъ ракьалде биччараб хIухьел.  Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Аллагьасде ﷻ зигардун жужахIалъ абула: «Я Аллагь, дун дицаго кIкIунеб буго», - ян. Цинги Аллагьас ﷻ жужахIалъе изну кьола щибаб санайил кIиго нухалъ хIухьел биччазе: риидал ва хасало. Риидал халлъулеб кутакаб багIариги, хасало халлъулеб кутакаб цIоройги гьелъул хIухьелал руго», - ян.

Хасало квачайдал нилъеца абула цIакъго цIорон бугилан. Амма гьеб цIорой гьадингосеб жо буго жужахIалда букIунеб квачалде дандеккун.

Ибну ГIаббасица абуна: «ЖужахIалъул агьлуялъ гьаризе буго багIариялдаса хвасарлъи. Гьезие кумекалъе битIизе буго цIорораб гьури. Гьелъул цIороялъул кутакалъ рукьби рекизе руго. Цинги жужахIалъул агьлуялъ цIидасан бухIи гьаризе буго», - ян.

ЖужахIалъуб Замгьарир абураб кIкIал буго. Гьениб кутакаб цIорой букIуна. Гьединлъидал дугIадулъ жужахIалъул цIаялдаса гуребги, цIороялдасаги цIунеян гьаризе лъикIаб буго. ЦIорораб къоялъ лагъас абизе лъикIаб буго: «Ля илягьа илля Ллагь, ма ашадда барда гьазаль явм, Аллагьумма ажирни мин замгьарири Жагьаннама», - абун. МагIна: «Жиндие лагълъи гьабизе кколеб щибго жо гьечIо вати тIадав цохIо Аллагь ﷻ гурони. Гьаб къоялъул цIороялъул кутаклъиго щиб. Я дир Аллагь, Дуца дун цIуне жужахIалъул Замгьариралдаса», - ян. Гьеб мехалда Аллагьас ﷻ жужахIалда абула: «Дир цо лагъас дур Замгьариралдаса цIуни гьарана (гьелъул цIороялдаса). Дица дуе нугIлъи гьабулеб буго Дица гьев жужахIалдаса тархъанин абун», - ян.

 

Жабир Мажидов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Мунапикъасул гIаламат

ТӀадегӀанав Аллагьас лагъзадериде амру гьабуна хасал къанунал цӀунеян.  Гьезда гьоркьоса, ай кӀвар бугел къануназдасан ккола къотIаби цIуни.   Нилъер диналъ щивав бусурбанчиясдаса тӀалаб гьабула кьураб рагIи кквей ва гьабураб къотIи тӀубай. Гьебги ккола Аллагьасукьа хӀинкъулев чиясул...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...


ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...


Лъимал цIуниялъул къоялде

Халкъазда гьоркьосеб лъималазул къо кӀодо гьабун, Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «ЦӀуниялда бугеб лъимерлъиялъул канлъи» абураб рахӀмуялъул хъизаналъулаб рекӀин. Гьеб кӀудияб ва унго-унголъунги ракӀ хинлъизабулеб тадбиралда гӀахьаллъана I500-ялдаса цӀикӀкӀун чи — лъимал ва гьезул эбел-эмен. Байрам...


Лимоналъул лълъел пайда ва зарал

Сахлъи цIуниялъулъ бищунго машгьурал ва пайдаял гьекъолел жалазул цояблъун рикIкIуна лимоналъул лъим. Гьелъ кумек гьабула иммунияб система щулалъизабизе, тIолабго черхалъул хIалтIи лъикIлъизабизун гIаммаб къагIидаялъ ургьимес бацIад гьабизе.   Лимоналъулъ букIуна цитрат абураб гIуцIи, гьелъ...