Аслияб гьумералде

Хасалил цIорой

Хасалил цIорой

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ бижун буго батIи-батIияб заман, ай щибалъулъ жиндирго хаслъабиги лъун. Масала, риидал – багIари, хасало – квачай, ихдал – гьогьоми, хаслихълъи – цIадал. Амма руго бакIал кидаго жиделъ хинлъун букIунебги ва руго гьединго тIубараб лъагIалица квач букIунебги. Аллагьасе ﷻ рецц, нилъеца гIумру гьабулеб бугеб бакIалда гьел заманабазул щибаб бихьула.

Аварагасул ﷺ хIадисазда буго гIазу ялъуни цIад балеб мехалда, щибаб къатIраялда цадахъ, рахIматалъул малаикзаби рещтIунин абураб. ЦIад ва гIазу балеб мехалда лъикIаб буго гьаб дугIа гьабизе: «Я, дир Аллагь, гIазудалъун, цIадалдалъун ва гороялдалъун дир мунагьал чуре», - ян. (Бухари)

Хасалил квачалъ жужахI ракIалде щвезабула. БагIари гуребги, жужахIалда бугелъулха кутакаб квачайги. Гьелда цIарги «Замгьарир» буго. Хасало квач кутаклъараб мех ккола жужахIалъ ракьалде биччараб хIухьел.  Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Аллагьасде ﷻ зигардун жужахIалъ абула: «Я Аллагь, дун дицаго кIкIунеб буго», - ян. Цинги Аллагьас ﷻ жужахIалъе изну кьола щибаб санайил кIиго нухалъ хIухьел биччазе: риидал ва хасало. Риидал халлъулеб кутакаб багIариги, хасало халлъулеб кутакаб цIоройги гьелъул хIухьелал руго», - ян.

Хасало квачайдал нилъеца абула цIакъго цIорон бугилан. Амма гьеб цIорой гьадингосеб жо буго жужахIалда букIунеб квачалде дандеккун.

Ибну ГIаббасица абуна: «ЖужахIалъул агьлуялъ гьаризе буго багIариялдаса хвасарлъи. Гьезие кумекалъе битIизе буго цIорораб гьури. Гьелъул цIороялъул кутакалъ рукьби рекизе руго. Цинги жужахIалъул агьлуялъ цIидасан бухIи гьаризе буго», - ян.

ЖужахIалъуб Замгьарир абураб кIкIал буго. Гьениб кутакаб цIорой букIуна. Гьединлъидал дугIадулъ жужахIалъул цIаялдаса гуребги, цIороялдасаги цIунеян гьаризе лъикIаб буго. ЦIорораб къоялъ лагъас абизе лъикIаб буго: «Ля илягьа илля Ллагь, ма ашадда барда гьазаль явм, Аллагьумма ажирни мин замгьарири Жагьаннама», - абун. МагIна: «Жиндие лагълъи гьабизе кколеб щибго жо гьечIо вати тIадав цохIо Аллагь ﷻ гурони. Гьаб къоялъул цIороялъул кутаклъиго щиб. Я дир Аллагь, Дуца дун цIуне жужахIалъул Замгьариралдаса», - ян. Гьеб мехалда Аллагьас ﷻ жужахIалда абула: «Дир цо лагъас дур Замгьариралдаса цIуни гьарана (гьелъул цIороялдаса). Дица дуе нугIлъи гьабулеб буго Дица гьев жужахIалдаса тархъанин абун», - ян.

 

Жабир Мажидов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Имамзабаз дандбана

Дагьал церегIан къоязда Хунзахъ районалъул имамзабаз тIобитIана данделъи. Гьениб бицана районалда бугеб хIалалъул ва рорхана районалъул динияб гӀумруялда хурхарал масъалаби. Хасго кӀвар буссинабуна баракатаб рабиул аввал моцӀ байбихьиялда хурхарал суалазде, гьединго, гьеб заманалда тӀоритӀизе...


Къурайшиязул кIалгIа

ХIурматиял бусурбаби, гьаб нухалда нижер редакциялъул сапар букIана Дагъистаналда ва гьеб бахун къватIибги машгьураб Къалакъурейш абураб бакIалде. ГьабсагIаталда гьеб ккола Дагъистаналде рачIунел туристазеги цIакъ бокьулеб бакI.    Нижее цебехъанлъи гьабуна гьеб росулъа умумузул вас...


Аварагасухъ ﷺ гIашикъав

Увайсул Къарани ккола табигӀиназул цояв. Цо-цояз абула гьев гьезда гьоркьоса бищун тIадегIанав вукIаниланги. ГӀемерисел гӀалимзабаз гьев хириявлъун рикӀкӀуна ХӀасанул Басридасаги, ГӀумар бин ГӀабдулгӀазизидасаги, ГIа-тIаъ бин РабахӀидасаги, СагӀид бин Мусайибидасаги.   Увайсул Къарани...


«Инсаналъ» ахIулел руго

Дагъистаналда аза-азар хъизамалда захӀмалъаби дандчӀвала лъимал школалде хӀадурулаго. ГӀемерисез лъимал школазде ритIула хIажатаб алат босизе налъиги гьабун. «Инсан» фондалъ тӀобитӀулеб «Лъимал школалде хӀадур гьаре» абураб акциялъ кумек гьабулеб буго лъималазе хӀажатабщинаб...


Къуръаналда рехсараб пихъ

Инжир ккола бищунго машгьурал пихъазул цояб, хирияб Къуръаналда рехсон Аллагьас тIадегIан гьабураб. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Тин (инжир) ва зайтун абулеб жиб кIиялъулъго баракат бугеб, жиндаса инсанасе квание ва дару-сабабалъе мунпагIат босулеб пихъалдалъун гьедулев вуго...