Аслияб гьумералде

Исламалъул кIиабилеб далил

Исламалъул кIиабилеб далил

Къуръан ккола жиндаса хIукму босулеб ва жинда нахърилълъунеб тIоцебесеб далил. КIиабилеб далиллъун ккола аварагасул суннат. ГIалимзабаз гьелде цIакъ кIвар кьуна ва хъвана гIемерал тIахьал.

 

ХутIарал далилал - ижмагI ва гIалимзабаз рахъарал хIукмаби Къуръан-хIадисалде руссуна. Гьебги гьениса босула. ЦIакъ кIвар бугеблъунги ккола аварагасул ﷺ суннат тIубай ва гьелда нахърилълъин.

Имам Равасица абуна: «Аллагь лъарал гIалимзабаз абуна аварагасул ﷺ суннаталда гIамал гьаби кколин бищун кIудияб сабаб ладунияб гIелму щвеялъе (Аллагьасдасан щолеб гIелму). Гьелда гIамал гьабиялъ рагьула Къуръаналъул балъголъаби (Къуръан лъикI бичIчIула). Гьединлъидал аварагасул суннат ﷺ ккола Къуръаналъул хазина рагьулеб кIуллъун», - ян.

Амма ратула Къуръан гурони къабул гьабуларел гIадамалги, гьез суннат нахъчIвала. Гьелъие гIиллаги бачуна хисизабизе рес бугин аби. Гьеб мекъаб нух буго. ТIолабго исламалъул гIалимзаби тIадрекъана суннат цIунун нилъехъе щванин абун, гьелда инкар гьабизе бегьуларо.

Абу ИсхIакъ Ракъияс абуна, ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ мун вокьиялъул гIаламатлъун кколин Гьесие ﷻ тIагIат гьаби ва аварагасул ﷺ суннаталда нахъвилълъин.

Аварагасул ﷺ гIумру нилъеца кколеб къагIидаялъ лъазабуни ва гьелда гIамалги гьабуни, нилъее пайда щола. Жакъайин абуни нилъеда цо-цо жал гурони аварагасул ﷺ гIумруялъул хIакъалъулъ мухIканго лъалел гьечIо. ЦIалулеб жоги буго тарихалъул, маргьабазул тIахьал гIадин, щибго пикру гьабичIого, гъираги гьечIого цIалулеб. Гьелъ буго нилъее дагьаб гурони пайдаги щоларого. Щайгурелъул цебе рехсараб куцалъ ният, къасд, гъира гьечIого букIун. Гьедин баян гьабуна шайих Юсуф Набгьанияс жиндирго тIехьалда.

Абу ГIусман Нисабурияс абуна: «Аллагьгун ﷻ мун вукIине ккола берцинаб адабалда, щибаб мехалда хъаравуллъи ккун, Гьесда ﷻ мун вихьулин абун. Авараггун ﷺ цадахъ вукIин ккола суннат тIубай. Рокъов - берцинаб адабалда. Авлияалгун цадахъ - хIурмат гьабун», - ян.

Ибну ГIатаица абуна: «Жиндирго нафс суннаталъул адабалда куцарав чиясул ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьесул ракI гвангъизабула магIрифаталдалъун (Аллагь лъаялдалъун)».

Балагьеха, кигIанасеб кIвар суннаталъул бугебали.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...


Халкъалъе рухса

Аллагьас ﷻ, Жиндирго рахIма-талдалъун, сапаралъ унел бусурбабазе ахIвал-хIал бигьа гьабуна. Гьединлъидал, сапаралъ унев чиясе изну кьола цо-цо бигьалъабаздаса пайда босизе. Гьел бигьалъабазда гъорлъ руго ункъо ракагIаталъул какал кIигоялде къокъ гьари, гьединго кIиго как цоцаде тIаде...


Муфтиясухъ гьоболлъухъ

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда, муфти, шайих АхӀмад-афандияс къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъул регионалияб политикаялъул ва бакӀалъулаб нухмалъиялъул комитеталъул делегация. Гьеб делегация республикаялде бачӀун букIана бакӀалъулаб нухмалъиялъул къанунал гӀумруялде рахъинариялъул...


Эбел-инсул адаб – Аллагь разилъи

Нилъер диналъулъ эбел-инсул адаб гьабиялъ хасаб бакI ккола ва гьеб иманалда ва гIибадаталда хадубцун бачIунебги буго. Хирияб Къуръаналъги, МухIамад аварагасул ﷺ хIадисазги гьеб суал гIемер борхулеб буго.   Исламалда эбел-инсуца кколеб бакI ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго...


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...