Аслияб гьумералде

Нилъер гIамалал - нилъер церехъаби

Нилъер гIамалал - нилъер церехъаби

Нилъер гIамалал - нилъер церехъаби

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъер гIамалазде балагьун, нилъеда тIад гьединалго церехъабиги тола. Нилъее бокьула гьел какизе. Амма кIочон тезе бегьуларо кинабниги жо ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ къадаралда билълъанхъулеблъи. Гъварилъуде раккани, гIайиб нилъедаго батула. Нилъер гIамалал - нилъер церехъаби ккола. Кинниги гьеб къабул гьабизе захIмалъула.

 

Абубакар, ГIумар, ГIусман ва ГIали гIадал церехъаби кьуна халкъ Аллагьасухъ ﷻ гIенеккулел рукIиналъ. Аллагьасде ﷻ халкъ гIасилъизе байбихьидал гьезда тIад ругел чагIиги хисула. ГIилла нилъелъго букIин Аварагасги ﷺ бихьизабуна. Аварагас, ахирисел къояз унтидал, ансаразе васият гьабуна. Гьелда хадуб ибну ГIаббасица Аварагасда ﷺ гьарула къурайшиязеги васият гьабеян. Аварагас ﷺ абурал рагIабазул цоял ккола, гIадамаз лъикIлъаби гьаруни гьезда тIад тарал церехъаби лъикIал рукIунин абун. Амма гьез квешал гIамалал гьаруни, гьезда тIад тарав цевехъан зулму гьабулев чи вукIуна. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: «Гьедин нижеца ихтияр кьола зулмучагIазе тIад кверщел гьабизе, гьез гьабураб жоялъе гIоло» (сура «АнгIам», аят 129).

Гьелъие тафсир гьабун ибну ГIаббасица абуна: «Аллагьасе ﷻ халкъалъе лъикIлъи бокьараб мехалъ, гьезда тIад лъикIал чагIи тола, амма Аллагьасе ﷻ гьезие квешлъи бокьараб мехалъ гьезул квешал тIад тола», - ян. Гьаб тафсиралда рекъон халкъалъ зулму гьабуни, гьезда тIадги тола зулму гьабулел чагIи. ТIад тарав чиясул зулмуялдаса хвасарлъизе бокьани, щивав чияс жинца гьабулеб зулму тезе ккола.

ХIадисалда буго: «Нуж кинал ратаниги, гьединал чагIи рукIине руго нужеда тIад», - ян. Гьелъул магIна ккола ТIадегIанав Аллагьасдаса ﷻ халкъ хIинкъулеб бугони, гьезда тIад Аллагьас ﷻ тола Жиндаса хIинкъулев чи. Амма гIадамаз цоцазе зулмуги мунагьалги гьарулел ругони, Аллагьас ﷻ гьезда тIад Жиндаса хIинкъуларев чи тола. Цо нухалъ рагIидал зулму гьабулев цевехъан ХIажаж какулев чи, гьесда цояс абула гьедин гьабугейин ва ракIалде щвезабула цебе бицараб хIадис. Нилъее рекъола тавбуялде руссине: «Я Аллагь , нижер мунагьал сабаблъун нижеда тIаде тIамуге Дудаса хIинкъуларев чи», - ян. Аварагасги ﷺ гьелде гьесизарун абуна, нужеда тIад зулму гьабулев цевехъан тани, нужерго нафсалъул гIунгутIабазде руссайин, гьеб букIине рес бугин нужеца цоцазе гьабураб зулмуялъ.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...