Аслияб гьумералде

Кваназеги лъазе ккола

Кваназеги лъазе ккола

Кваназеги лъазе ккола

Байбихьуда «Бисмиллагь», ахиралда «хIамд». Жабиридаса бицана жинда рагIанин Бичасул Расулас ﷺ абулеб: «Чи рокъове лъугьунелъул ва кваналелъул Аллагь ﷻ рехсани, шайтIаналъ (жиндирго тIанчIазде) абула: «Нужее сордо базе бакI ва кваназе квен гьаниб гьечIо», - ян. Жаниве лъугьиндал ва лъугьунаго Аллагь ﷻ рехсечIеб мехалъ шайтIаналъ абула: «Нуж сордо балеб бакIалде щвана», - ян. Кваназе байбихьулелъул Аллагь ﷻ рехсечIеб мехалъ абула: «Нуж кваналеб ва сордо рогьине рес бугеб бакIалде щвана», - ян (Муслим).

 

Аварагас ﷺ абунин МугIаз ибну Анасидасан бицана: «ТIагIам кванан хадуб жинца: «АлхIамду лиЛлагьи ллази атIгIамани гьаза ва разакъанигьи мин гъайри хIавлин минни ва ла къувватит», - абуни, гьесул мунагьал чурула», - ян (Абу-Давуд).

Кванде гIайиб чIвангутIи. Абу-Гьурайратидасан бицун буго, Аварагас ﷺ киданиги кванде гIайиб чIвачIин абун. Кваназе бокьани гьес кваналаанин, бокьичIони - жибгоги толаанин абун.

Жабиридасан бицун буго, Аварагас ﷺ агьлуялда цIеханин кваналеб жоялде дандежоялъул. Жаваб гьабун гьез къанцIа гуреб жо гьечIин абуна. Цинги Аварагас ﷺ цебе босеян абуна ва кваназеги лъугьана, «дандежоялъе къанцIа лъикIаб, дандежоялъе къанцIа лъикIаб», - инги абулаго. (Муслим)

КIал ккурав чиясда кваназе вачIайин аби. Абу-Гьурайратидасан бицун буго, Аллагьасул ﷻ Расулас ﷺ абунин: «Нужер цонигияв ахIидал, нужеца жаваб гьабе. КIал ккун ватани, гьев чиясе дугIа гьабе. КIал кквечIого ватани, кваназеги кванай», - абун (Муслим).

Жиндаго цебеса кванай. Ибну ГIабасидасан бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Кваналеб жоялдаса баракат рещтIуна. Нужеца кваналеб жо (нужедаго цебесеб рахъалда бугеб) цIарагIалъул рагIалдаса босун кванай, цIарагIалъул бакьулъа (нилъедаго цебе бугеб босичIого, доре-гьанире кверал регьун) босун кванаге», - ян (Тирмизи).

Сунда ругониги раччун кванангутIи. Вагьбу ибну ГIабдуллагьидасан бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Нуж сунда ругониги раччун кванаге», - ян абун (Бухари).

Килщал чIикIи ва цIарагI бацIцIад гьаби. Жабиридасан бицун буго, Аллагьасул ﷻ Расулас ﷺ амру гьабулаанин килщал ва жаниса кванараб цIарагI бацIцIад гьабейин, гьел чIикIиялдалъун. Гьес ﷺ абуна: «Нужеда лъаларо кинаб тIагIамалъулъ баракат бугебали», - ян (Муслим).

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...


РухӀияб рахъ цебетӀезабулеб заман

Нилъер лъимал риидалилал каникулазухъ урхъун рукIуна хӀухьбахъи гьабизе, гьудулзабигун заман тIамизе, расандизе. Амма нилъеда лъала гьаб ва хадусеб гӀумруялъулъ унго-унгояб талихӀ ва бергьенлъи Аллагьасул ва Гьесул Расуласул ﷺ нухдасан иналъулъ букӀин. Гьединлъидал, хириял яцал, рачӀа нилъеца гьаб...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...