Аслияб гьумералде

Сахлъиялъул аслу

Сахлъиялъул аслу

Инсан ккола Аллагьас гIажаибаб къагIидалъ бижараб махлукъат. Абула инсанасул черх, ай анатомия лъазабуни, исламалда гьечIевги исламалде вачIунин абун. Гьединаб гIажаибаб къагIидаялъ Аллагьас вижана инсан.

 

Инсанасе бищун хирияб жоги ккола сахлъи. Унтарав чияс бокьараб жоги кьола живго сах гьавизелъун. ГIемерисеб унтиги ккола кванидалъун, ай нилъеда кваназе лъангутIиялдалъун. Масала, аварагас ﷺ кваналеб букIаралъул хIисаб гьабуни, гьеб батула черхалъе бищунго пайдаяблъун. Авараг ﷺ гIорцIизегIан киданиги кваначIо. Гьединго нилъер сахлъи бараб буго рукIа-рахъиналдаги. Сахлъи цIуниялъе руго цо-цо шартIалги: квен, макьу рекъезаби, вагъа-вачари ва хIухьбахъи гьаби, заралиял жал рехун тей. Гьел шартIал тIуразарулев чи квешал унтабаз унти цIакъго къанагIатаб жо буго. Амма нилъеца гьел шартIал тIуразаруларо. ГIемерисел гIадамаз кваналеб буго хехго хIадур гьабулеб квен. Гьелъ инсанасул кванил къагIида хвезеги гьабула. Цинги загьирлъула батIи-батIиял унтаби. Гьеб киналъулго нилъеца пикру гьабуларо ва ракIалде кколаро квен сабаблъун унтанин абун. Унти рагIалде бакIаридал гурони тохтурзабазухъеги унаро.

Аварагасул ﷺ гIумруялъухъ балагьидал, нилъеда бихьула гьес ﷺ профилактика гьабулеб букIараблъи. Аварагас ﷺ черхалда хадуб халкколаан. Гьесул ﷺ гIемерисеб квенги букIана чамасдакIги лъимги. Амма нилъеда абулеб гьечIо гьебги кванан рукIайилан. Абулеб буго черхалъул ургъел гьабейин, кванил иш рекъезабейин абун. Черхалъулги жаваб кьезе кколелъулха. Аллагьас ﷻ нилъехъе черх кьун буго аманат хIисабалда. Гьелъин аварагас ﷺ абунги бугеб: «Къиямасеб къоялъ цIехезе ругел нигIматал ккола цIорораб рагIад, чамасдакI ва цIорораб лъим», - ян.

Заралияб квен кванаялдаго цадахъ цIакъго гIемер кваналелги руго нилъ. Чорхол къуват букIине ккани гIемераб квен къваригIунаро. ГIемераб квен кванайдал чиясул тIул, ракI, кванирукъ ва цогидалги лугбал унтула. 

ГIемерисезул батула ракI унтун яги ракалъул унтаби. Гьел унтабиги загьирлъуларо инфекция, вирус сабаблъун. Гьел унтаби ккола кванил низам цIунунгутIиялъ, заралияб жо гIемер кванаялъ. 

Аллагьас ﷻ нилъ унтабаздаса цIунаги, нилъерго ургъел гьабизе щивасе тавпикъги кьеги.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Аллагьас ﷻ кьола ризкъи

Имам Загьидияс бицана: «Цо нухалда дун, дие бугеб ризкъи Аллагьас ﷻ азалалдаго хъвараб бугинги абун, гьелъул хIалбихьизелъун гIалахалде валагьун къватIиве вахъана.   Авлахъалде щведал кIудияб мегIер бихьун, гьелде аскIове индал, гьениб батана нохъо. Жаниве лъугьун, бищун чIегIераб...


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...


РухӀияб рахъ цебетӀезабулеб заман

Нилъер лъимал риидалилал каникулазухъ урхъун рукIуна хӀухьбахъи гьабизе, гьудулзабигун заман тIамизе, расандизе. Амма нилъеда лъала гьаб ва хадусеб гӀумруялъулъ унго-унгояб талихӀ ва бергьенлъи Аллагьасул ва Гьесул Расуласул ﷺ нухдасан иналъулъ букӀин. Гьединлъидал, хириял яцал, рачӀа нилъеца гьаб...


Эбел-инсул адаб – Аллагь разилъи

Нилъер диналъулъ эбел-инсул адаб гьабиялъ хасаб бакI ккола ва гьеб иманалда ва гIибадаталда хадубцун бачIунебги буго. Хирияб Къуръаналъги, МухIамад аварагасул ﷺ хIадисазги гьеб суал гIемер борхулеб буго.   Исламалда эбел-инсуца кколеб бакI ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...