Аслияб гьумералде

Гьабурасул гьабураб

Гьабурасул гьабураб

Гьабурасул гьабураб

ГIазибил вас Бараидасан бицана: «Цо къоялъ авараггун ﷺ цадахъ ансариясдаса жаназаялъул как базелъун къватIире рахъана. Жеги бухъичIеб хабада аскIоре щвана ниж. Авараг ﷺ гIодов чIана ва нижги гьев сверун гIодор чIана. БотIрода тIад хIанчIи чIун ругелгIанги сихIкъотIун, рагъа-рачаричIого чIун рукIана ниж.

Гьесухъ ﷺ кодоб тIил букIана ракьалда мухъал цIалеб. Аварагас ﷺ бетIер борхана ва 2-3 нухалъ абуна: «Хабал гIазабалдаса Аллагьасда цIуни гьарула», - ян. Хадубги аварагас ﷺ абуна: «Муъминчияс гьаб дунял толаго, гьесухъе бакъ гIадин гвангъарал гьурмалгун, алжаналъул махI чIвараб миск ва мусруги босун малаикзаби рачIуна. Цинги вачIуна ГIизраил малаик ва гьесул ботIрода аскIов гIодовги чIун гьес абула: «Ле, гIодобе биччараб нафс, Аллагь ﷻ лъаялде ва Гьесул ﷻ разилъиялде мун бачIа», - ян. Аварагас ﷺ абуна: «ЦIарагIалдасан лъел къатIра тIинкIулеб гIадин гьеб рухIги черхалдаса къватIибе бачIуна. Бер къапилалде малаикзабаз гьеб рухI мусруялъуб жемула. Гьелдаса берцинаб махIги бачIунеб букIуна. Хадуб малаикзабаз гьеб рухI зобалазде бачуна. Унаго дандчIварал малаикзабаз хIайралъун гьикъула: «Гьаб рухIалъул берцинлъиго щиб? Лъил рухI гьеб?» - илан. Бищун берцинал цIарал кьун малаикзабаз гьезул суалалъе жаваб гьабула: «Гьаб рухI буго пуланав чиясул васасул», - абун. Гьеб рухIги босун дунялалъул зобалаздеги рахун, гьелъие каваби рагьизе изну тIалаб гьабула. Каваби рагьула ва гьенирги малаикзабаз гьелда дандчIвай гьабула. Гьеб куцалъ анкьабилеб зобалазде щвезегIан гьел рахуна. Цинги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абула: «Иман лъурал гIадамазул гIамал хъвалеб тIанчида хъвай гьесул гIамалал. Дица гьел (гIадамал) ракьалдасан гьаруна ва ракьулъа рахъинеги гьаризе руго», - ян. Цинги рухI букIаралъубе, черхалде жанибе нахъбуссинабула, ва гьесда рагIула гьев вукъулел рукIарал гIадамазул лъалкIазул гьаракь. КIиго малаик вачIун гьикъула: «Дур БетIергьан щив?» - илан. Гьес жаваб гьабула: «Дир БетIергьан Аллагь ﷻ вуго», - ян. Цинги гьикъула: «Дур дин щиб?» - абун. «Дир дин Ислам буго», - ян жаваб гьабула. «Нужехъе витIарав чиясде щиб нужеца абулеб?» - илан гьикъидал, муъминчияс жаваб гьабула: «Гьев вуго Бичасул Расул, МухIаммад авараг ﷺ», - илан. Малаикзабаз гьикъула: «Дуда кин лъараб?», - ян. Гьес жаваб гьабула: «Дица Аллагьасул ﷻ тIехь цIалана, гьелда иман лъуна ва къабул гьабуна», - ян. Цинги зодосан бахъараб гьаркьица абула: «Дуца битIараб бицана. Алжаналъуса босен тIаме ва ретIел ретIе гьесда. Алжаналъубе нуцIаги рагье гьесие», - ян. Гьеб нуцIихъан гьесие берцинаб махI ва пуй бачIуна ва хобги гьесие гIатIилъула. Цинги гьесухъе вачIуна гвангъараб гьумералъул ва берцинаб махI бугев цо чи. Муъминчияс мун щивилан гьикъидал, гьес абула: «Дун вуго дур лъикIаб гIамал», - илан. Цинги муъминчияс гьарула: «Я, дир Аллагь ﷻ, Къиямасеб къо гIагар гьабе лъималазухъе ва дир кумекчагIазухъе дун вуссине вукIине», - ян.

Жабир Мажидов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Хвасарлъи

ЖужахIалъул цIаялдаса хвасарлъулеб гIамал гьабун хьвади буго нилъер щивасул аслияб мурад. Гьелдаса хвасарлъиги буго муъминчиясе Къиямасеб къоялъ битIккей, щайин абуни, гьеб щвей бугелъул инсанасе Алжаналда кверщел батиялъе гIаламатлъун.    Хирияб Къуръаналда буго гьадинаб магIнаялъул...


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...


РухӀияб рахъ цебетӀезабулеб заман

Нилъер лъимал риидалилал каникулазухъ урхъун рукIуна хӀухьбахъи гьабизе, гьудулзабигун заман тIамизе, расандизе. Амма нилъеда лъала гьаб ва хадусеб гӀумруялъулъ унго-унгояб талихӀ ва бергьенлъи Аллагьасул ва Гьесул Расуласул ﷺ нухдасан иналъулъ букӀин. Гьединлъидал, хириял яцал, рачӀа нилъеца гьаб...


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...