Аслияб гьумералде

«Аятул Курси»

«Аятул Курси»

«Аятул Курси»

Къуръаналда руго цо-цо сураби ва аятал жиделъ кIудиял хаслъаби ругел. Гьединазул цояб ккола «Бакъара» сураялъулъ бугеб «аятул Курси». Къуръаналъул бищун машгьураб, бищун хирияб, бищун къиматаб, бищун кири цIикIкIараб аят бугинги абула гьелда. Гьелъул хиралъаби рикIкIине нилъеда хIалги кIоларо.

 

Гьелъул хиралъиялъул хIакъалъулъ Абу-Умамаца бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Паризаяб как бан хадуб «аятул Курси» цIаларав чиясе Алжаналде ккезе хвел тун батIияб жоялъ квалквал гьабиларо», - ян (Насаи). Гьеб буго жинца шайтIаналдаса, иблисалдаса, жундуздаса цIунулеблъунги.

Гьеб аятги буго:

 

اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِندَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلاَ يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَلاَ يَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ

 

ТафсирчагIаз гьелъие гьабураб магIнаялдасан буго: «ТIадегIанав Аллагь жив гурев цоги Аллагь гьечIев вуго, жиндие лагълъи гьабизе бегьулев. Жинда релълъараб щибго жоги гьечIев, Жив щибго жоялде хIажатавги гьечIев вуго. Жив чIагояв, Жиндие хвел гьечIев, даимго Жив нахъе хутIулев вуго. Киналниги халкъазул: гIадамал, хIайванал, женал, малаикзаби ва цогидаб кинабго махлукъаталъул тадбир Жинца гьабулев. Гьел киналго Жинде хIажатав, Жив щибго жоялде хIажатав гьечIев вуго. Жинде тIаде загIипаб яги къуватаб макьу бачIун гьелъ Жив кколарев вуго. Гьелъул магIна буго: Гьесде тIаде кинабгIаги гъаплат, кIочен, тохлъи бачIунаро ва Гьев щибаб лахIзаталъ кинабго махлукъаталъул тадбир гьабулев, гьеб махлукъ Жинда бихьулев вуго. Аллагьасул мулк буго зобал-ракьал ва гьезда жаниб бугеб кинабго махлукъат. Кинабго жо Гьесул къудраталда гъоркь буго ва Гьесие лагъзал руго. Щивго чи гьечIо жинца цогидасе шапагIат гьабизе кIолев, Гьес изну кьун хадуб гурони. ГIадамазда жиб лъалеб, бихьулеб дунялияб жо ва гьезда нахъа бугеб, гьезда тIаде бачIине бугеб ахираталъул умуралги Жинда лъалев вуго Аллагь. Жиндир лъай кинабго жоялде гIамлъарав Аллагь. ГIадамазда лъаларо Аллагьасул гIелмабаздаса цIакъ дагьаб жо гурони. Аварагзаби ритIун умматалда лъазабураб къадар гурони. Аллагьасул Курс, зобал-ракьаздаса Жиндир кIодолъи, гIатIилъи цIикIкIараб буго. ТIадегIанав Аллагьасе щибго захIмалъи, гIажизлъи букIунаро гьал киналго зобал-ракьазул тадбир гьабизе ва гьел цIунизе. Аллагь кинабго халкъалда тIад вугев вуго Жиндир ханлъиялдалъун, чIухIиялъул ва кIодолъиялъул БетIергьанги вуго».

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

 

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Халкъалъе рухса

Аллагьас ﷻ, Жиндирго рахIма-талдалъун, сапаралъ унел бусурбабазе ахIвал-хIал бигьа гьабуна. Гьединлъидал, сапаралъ унев чиясе изну кьола цо-цо бигьалъабаздаса пайда босизе. Гьел бигьалъабазда гъорлъ руго ункъо ракагIаталъул какал кIигоялде къокъ гьари, гьединго кIиго как цоцаде тIаде...


Лъимал цIуниялъул къоялде

Халкъазда гьоркьосеб лъималазул къо кӀодо гьабун, Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «ЦӀуниялда бугеб лъимерлъиялъул канлъи» абураб рахӀмуялъул хъизаналъулаб рекӀин. Гьеб кӀудияб ва унго-унголъунги ракӀ хинлъизабулеб тадбиралда гӀахьаллъана I500-ялдаса цӀикӀкӀун чи — лъимал ва гьезул эбел-эмен. Байрам...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...


Аллагь ﷻ рехсей

Аллагь ﷻ гIемер рехсеялда хурхун рачIарал цо-цо хIадисазул магIнаби.   Аллагьас ﷻ абулеб буго, лагъас Дун рехсани, Дица гьевги рехсезе вугин. Цояс гьикъана Аварагасда ﷺ, кидаго гьабизе лъикIаб гIамал бицейилан. Аварагас ﷺ абуна Аллагь ﷻ рехсолаго мацI бакъвазе биччангутIи бугилан...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...