Квешал пикраби…

Щибаб лахIзаталъ нилъер бетIералда жаниб азар-азар батIияб пикру бачIуна. Гьезулги гIемерисел рукIине рес буго квешал пикраби. ГIадамаз гIемер цIехола къварагIел гьечIел пикраби рачIунилан. Аллагьасдехун ﷻ къварагIел гьечIел пикраби рачIун цо-цоял гьабизе жо лъаларого хутIула. Мунагь букIинищ гьединал пикрабазухъ? Квешаб пикру бачIинабизе хIарамаб буго. ХIарамаб бугеб гIадин квешаб жо чиясул бицине гьединго квешаб пикру бачIинабизе хIарамаб буго.

ТIадегIанав Аллагьас Къуръаналда абуна (магIна): «Я иман лъурал гIадамал! Нуж рикIкIалъе ракIалда кколел, жидер хIакъикъатги лъаларел пикрабазда нахърилълъиналдаса гьезда рекъон хIукму гьабиялдаса, гьеб пикруялда рекъон муъминзабазда гIайиб чIваялдасаги» (Сура «ХIужурат», аят 12).

Цо-цо пикраби шайтIаналдаса руго ва инсан мунагьалъулъ ккола. Нужеца гIадамазул гIайибал цIехоге, гьезул хабаралда балъго гIенеккуге. Нужеца цоцазда нахъасан гъибатги гьабуге. Гьев чи аскIов гьечIев мехалъ бокьулареб жо бицун ва къадру-къимат гIодобегIан гьабун жо бицун кIалъаге. Гьеб цIакъ кIудияб мунагь буго. Гьеб ккола нилъеца чиясул гьан кванай гIадаб жо. ЦIакъ къабихIаб квешаб гIамал буго гьеб. Гьединго къабихIаб гIамал буго гъибат, бугьтан мацI гьабиги. Гьелда руссинегIан нилъее лъикIаб гьечIищ Аллагь ﷻ рехсезе. ГIумар асхIабас абуна: «Нужеца тIадчIей гьабе Аллагь ﷻ рехсеялда, хIакълъунго гьеб дару буго. Нуж рикIкIалъе гъибат ва гIадамал рехсеялдаса гьеб унти ккола», – ян.

Бухари ва Муслимица Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго Аварагас ﷺ абунин: «Нужеца цIуни гьабе заннуялдаса. ХIакълъунго занну ккола пикрабазул бищун гьересияблъун».

ХаватIирал ва нилъее бокьичIого рачIунел пикраби нахъчIван гьезул хал гьабичIого тани тIаса лъугьун тола ай мунагь хъваларо гIалимзабазул тIадрекъараб рагIиялда рекъон. Щайгурелъул нилъер ихтияраялда гьечIо гьел пикраби ва гьездаса рорчIизе бакIги гьечIо.

Аварагасул хIадис буго: «ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьаб дир умматалдаса тIаса лъугьун тана тIаде рачIунел пикраби», – ян.

ГIалимзабаз гьаб хIадисалъе баян гьабун абуна пикраби къабул гьабун гьечIебгIан заманаялъ тIаса лъугьун толин. Амма нилъеца къабул гьабуни ва нахъги чIвачIони мунагьалъукье ккола. Щибаб нухалъ гъибаталъул пикраби рукIа яги цогидаб жоялъул пикраби рукIа нилъеда тIалъула гьел нахъчIвазе. Гьединго гьединал пикрабазе цогидаб загьирияб гуреб батIияб магIнаги кьезе тIалъула. Мисалалъе гьединаб магIнаялда букIун батиларо, яги дир гьединаб пикру букIун батиларо абун сверизабила пикру батIияб рахъалде.

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда, муфти, шайих АхӀмад-афандияс къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъул регионалияб политикаялъул ва бакӀалъулаб нухмалъиялъул комитеталъул делегация. Гьеб делегация республикаялде бачӀун букIана бакӀалъулаб нухмалъиялъул къанунал гӀумруялде рахъинариялъул...

Имам Загьидияс бицана: «Цо нухалда дун, дие бугеб ризкъи Аллагьас ﷻ азалалдаго хъвараб бугинги абун, гьелъул хIалбихьизелъун гIалахалде валагьун къватIиве вахъана. Авлахъалде щведал кIудияб мегIер бихьун, гьелде аскIове индал, гьениб батана нохъо. Жаниве лъугьун, бищун чIегIераб...

Нилъер диналъулъ эбел-инсул адаб гьабиялъ хасаб бакI ккола ва гьеб иманалда ва гIибадаталда хадубцун бачIунебги буго. Хирияб Къуръаналъги, МухIамад аварагасул ﷺ хIадисазги гьеб суал гIемер борхулеб буго. Исламалда эбел-инсуца кколеб бакI ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго...

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...

Квешал пикраби…