Лъазе ккола

Ислам буго жиндир бухьен щуго жоялда бараб: шагьадат битIи (жиндие лагълъи гьабизе кколев цониги чи гьечIо, вати тIадав Аллагь ﷻ гурони ва МухIаммадги ﷺ Гьесул ﷻ авараг ва расул вугин абун), къол щуябго как бай, боцIи-малалдаса закагIат-сахI бахъи, рамазан моцIалъ кIал кквей, хIалкIварас хIежги гьаби.

Нилъ иман-исламалда рижун рати буго Аллагьас ﷻ нилъее кьураб кIудияб нигIмат, рахIмат. КигIан ургъаниги нилъ хадур гъолареб цIобги буго гьеб. Гьелдаго бащдаб рохел буго нилъее МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса рати, гьабураб мунагьалдаса ракI гурхIаразе тавбу кьей, гъалатIалдаса Аллагь ﷻ тIаса лъугьунев вукIин. ГIемерал умматазе букIараб жоги гуро гьеб.

Иман-исламалъул бицунеб бугелъул, камилаблъунги гьеб букIуна чияс мацIалъ абун, мукIурлъараб ракIалъги ритIухъ гьабураб мехалъ, цинги гIамал гьабун лугбаздалъунги тIубазабулеб бугони, цадахъго Аварагасул ﷺ суннатги цIунун.

Гьедин мукIурлъун ислам ритIухъ гьабурав, амма гIамал гьаби чарав пасикълъун вукIуна. Паризаяб гьабун, суннаталда нахъвилълъин тарав бидгIачиги ккола. Амма мацIалдалъун мукIурлъичIев капурав вуго. МацIалъ абун ракIалдалъун ритIухъ гьабичIев мунапикъги ккола.

ИхIсан щиб абуни, гьеб буго БетIергьанасе ﷻ гIибадат гьев вихьулев вугев гIадин гьаби, нилъеда вихьулевлъун Гьев ватичIониги Гьесда нилъ рихьулел рукIунелъул. Гьедин баян гьабун ГIумар-асхIабасдаса бачIараб хIадисги буго.

ИхIсаналъул даражаги цIакъ тIадегIанаб буго. Гьеб ккола Аллагь ﷻ лъаялде рахарал чагIазул макъамги. Къуръаналда Аллагьас ﷻ абулеб буго (магIна): «Дунялалъул рокъоб Аллагьасда ﷻ иманги лъун (Гьев ﷻ тIаде валагьун вугев гIадин) лъикIаб гIамал гьабун хьвадарал гIадамазе БетIергьанасул ﷻ рахъалдаса Алжан буго…», - (суратул «Юнус», 26 аят). ХIадисалдаги буго: «Кир ругониги Аллагьасукьа ﷻ хIинкъа…», - абун (Тирмизи).

Суннаталъул магIна буго Аварагас ﷺ гьабуралъулъ гьесда ﷺ нахърилъин. Гьелдаса мурадги Аварагасул ﷺ гIаммаб нух буго, ай Хирияс гьабейин абураб гьабун, теян абураб тун. Гьес ﷺ абурабги букIана Алжаналде гIагарги гьарулеб жужахIалдаса нахъеги чIвалеб жоялъул жинца нужее баян гьабичIеб жо течIин. Нилъ гьесул амру-нагьюязда нахърилъунел ругони, дунял-ахираталда талихI щвараздаса рукIине руго. Къуръаналда Аллагьасги ﷻ абулеб буго нужее Аварагасулъ ﷺ нахърилъине берцинаб мисал бугин (суратул «АхIзаб»). Имам Гъазалияс хъван абуна Аварагасул ﷺ щибаб суннат цIунарасе Алжаналда хасаб даража бугин абун.

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.

Гьал къоязда магIарул мацӀалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редакциялъул хӀалтӀухъаби щвана МахIачхъалаялъул ЦIияб Хушет поселокалде. Редакциялъул хӀалтӀухъаби дандчӀвана поселокалъул имамгун ва жамагIатчагIазул цоцоялгун. Гьезулгун гьабураб чара-чӀвариялъулъ нижеца...

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда, муфти, шайих АхӀмад-афандияс къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъул регионалияб политикаялъул ва бакӀалъулаб нухмалъиялъул комитеталъул делегация. Гьеб делегация республикаялде бачӀун букIана бакӀалъулаб нухмалъиялъул къанунал гӀумруялде рахъинариялъул...

Аллагь ﷻ гIемер рехсеялда хурхун рачIарал цо-цо хIадисазул магIнаби. Аллагьас ﷻ абулеб буго, лагъас Дун рехсани, Дица гьевги рехсезе вугин. Цояс гьикъана Аварагасда ﷺ, кидаго гьабизе лъикIаб гIамал бицейилан. Аварагас ﷺ абуна Аллагь ﷻ рехсолаго мацI бакъвазе биччангутIи бугилан...

Узбекистаналъул Самаркъанд шагьаралда, имам Бухариясул цӀаралда бугеб халкъазда гьоркьосеб гIелмияб цӀех-рехалъул централде щвана ДРялъул гӀалимзабазул советалъул председателасул заместитель, гӀелмабазул доктор МухӀаммад КъахIиби. Централъул нухмалъиялъулгун букӀараб дандчӀваялда бицана рехсараб...

Лъазе ккола