Аслияб гьумералде

Аварагас ﷺ макьу хвезабичIо

Аварагас ﷺ макьу хвезабичIо

Аварагас ﷺ макьу хвезабичIо

ХIайваналги ккола Аллагьасул махлукъатал. Гьезие зарал гьабугеян ва гьездехун гурхIел-рахIму гьабеян шаригIаталъги малъула нилъеда.

Исламалда хасаб кIвар кьола кутузде. Гьел рикIкIуна рацIцIадал рухIчIаголъабилъун ва мажгиталъурецин риччала. МухIаммад аварагас ﷺ абуна: «Кету нажас гуро, гьелъ нужеда цадахъ гIумру гьабулелъул», - ян (Тирмизи, АхIмад).

 

Аварагасул ﷺ бищунго бокьулеб кету букIана МугIизза абун цIар бугеб. Биценазда рекъон, гьеб букIана гIазухъахIаб, кIиго батIияб кьералъул берал ругеб кету. Аварагас ﷺ цIакъ хIеренаб бербалагьи гьабулаан кутузде, хIатта гьезул макьуцин хвезабулароан. ВагIза гьабулаго гьесул ﷺ наказбазда тIадги бегун, кьижунцин букIунаан кету.

ХIайваназул ихтиярал хвезари рикIкIуна такъсирлъун, гьелъие гIоло Къиямасеб къоялъ жавабги кьезе ккола.

МухIаммад аварагас ﷺ абун буго: «Цо пуланай чIужугIадан жужахIалде ине йиго, гьелъ кету кваназабичIого ва жинцаго квен балагьизе биччачIого бакъуца хвезабуралъухъ», - ян. Щивав бусурбанчиясда тIадаб буго жинцаго хьихьарал яги аскIор ругел рухIчIаголъабазда гурхIел гьабизе.

Аварагас ﷺ нилъеда малъана Аллагьас бижанщиналде лъикIлъи гьабизе. ТIадегIанав Аллагьас инсан тIолабго махлукъаталдаса тIадегIан гьавуна, гьединлъидал, нилъедаса загIипазда гурхIел гьаби ккола нилъеда тIадаб борч.

Цо риваяталда буго, Аварагасул ﷺ ратIлиде жаниб борохь лъугьун букIиналъул бицун. Пуланаб катида гьеб бихьана ва гьелъ гьеб чIвана. Аварагасда ﷺ гьеб бихьидал, баркалаялъул гIаламат хIисабалда, катида квер бахъана.

Аллагьасул Расуласул ﷺ кутуздехун бугеб рокьи бихьун, гьесул ﷺ сверухълъиялъги босана. Масала, ГIабдуррахIман ибн Сагър Ямани асхIабасе щвана Абу Гьурайрат абураб тIокIцIар, ай «кутузул эмен» абураб магIнаялда бугеб. Щайгурелъул, киве унев вугониги гьес цадахъ катил тIинчI бачунеб букIиналъ. Гьес ургъел гьабулаан мадугьалихъ ругел кутузулги, кваназарулаан ва рукIине бакI чIезабулаан.

Исламалъ кIудияб кIвар кьола киналго чIаголъабаздехун гурхIел-рахIму гьабиялде. Гьаб мисалалъ нилъеда ракIалде щвезабула бусурбанчиясул жавабчилъи Аллагьас бижараб бищунго гьитIинаб махлукъаталдехунцин тIибитIун букIин.

Жидерго рацIцIалъиялъул ва лъикIаб тIабигIаталъул рахъалъ машгьурал рукIиналъ кутул гIемеразе рокьулеллъун лъугьана. МухIаммад аварагасги ﷺ рокьи бихьизабуна гьел рухIчIаголъабаздехун. Кутузул хIакъалъулъ ругел хIадисазги нилъеда малъула гьезул адаб-хIурмат гьабизе.

 

Жабир Мажидов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


ХIалалаб гьанал нигIматал

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана Дагъистаналъул Росдал магӀишаталъул ва кванил нигӀматазул министерствоялъул вакилзабазулгун данделъи. Гьениб бицана гIи-боцӀул къадар гӀемер гьабизе ккеялъул ва гьеб гӀезабиялъул рахъалъ цадахъаб хӀалтӀи гьабиялъул хIакъалъулъ, гьединго, базаразда хӀалалаб гьан...


«Ас-салам» – магIарул росабалъ

Гьал къоязда магIарул мацӀалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редакциялъул хӀалтӀухъаби щвана МахIачхъалаялъул  ЦIияб Хушет  поселокалде. Редакциялъул хӀалтӀухъаби дандчӀвана поселокалъул имамгун ва жамагIатчагIазул цоцоялгун. Гьезулгун гьабураб чара-чӀвариялъулъ нижеца...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Эбелгун кIалъалев гьечIо     Нижер вацасул эбелгун кIалъаларого чанго сон буго. Гьес гIагарлъиялъулгунги бухьен гьабуларо. Цоги шагьаралдеги гочун, телефоналъул ахIиязеги жаваб кьоларо. Гьесул хIакъалъулъ нижеда лъала социалиял гьиназда ругел гьурмаздасан. Яц хIисабалда дие бокьун...


Муфтиясухъ гьоболлъухъ

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда, муфти, шайих АхӀмад-афандияс къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъул регионалияб политикаялъул ва бакӀалъулаб нухмалъиялъул комитеталъул делегация. Гьеб делегация республикаялде бачӀун букIана бакӀалъулаб нухмалъиялъул къанунал гӀумруялде рахъинариялъул...