Аварагасул ﷺ гьими

АсхIабзабаз Аварагасул ﷺ хIакъалъулъ кинабго жо лъазе тIалаб гьабулаан. ХIаракатги бахъулеб букIана Аварагас ﷺ гьабураб гьабизе ва гьесдаса мисал босизе. Аллагьас ﷻ Къуръаналда рехсана Аварагасулъ бугин нужее мисалилан. Гьез Аварагасул ﷺ сипат гьабун бицунеб букIана.

ЧIахIиял асхIабаз гIемер сипат гьабулеб букIинчIо, щайгурелъул гьел Аварагасул ﷺ бадире ралагьизе нечолел рукIун. ГIемерисеб мехалъ гIолохъанал асхIабзабаз сипат гьабуна. Щайин абуни, гIолохъаби Аварагасул ﷺ бадире балагьизе нечолел рукIинчIо.

Аварагасул ﷺ гьимиялъул Жабир-асхIабасдасан бицана: «Авараг ﷺ гьимун гурони велъулароан. Дун гьесухъ балагьидал, дида кколаан Гьес ﷺ жиндирго берал сурмаялъ релъун ругин, хIакъикъаталда релъун рукIинчIониги», - ян. (Имам Тирмизи)

Къутайбат ибну СагIидица бицана ибну ЛагьигIатидасан, гьесги ГIубайдуллагь ибну Мугъиратидасан, гьесги ГIабдуЛлагь ибну ХIарисидасан: «Авараг гIадин гьимулев чи дида вихьичIо», - ян. (Имам Тирмизи)

АхIмад ибну Халид Халлалица бицана ЯхIя ибну ИсхIакъ СайлахIаниясдасан, гьесги Язид ибну Абу ХIабибидасан, гьесги ГIабдуллагь ибну ХIарисидасан: «Авараг ﷺ велъулев вукIинчIо, гьимун гурони», - ян.

Авараг ﷺ къанагIат гурони велъичIо нахъисел гIусал рихьулеб хIалалда. Гьелъ тIоритIел гьабула велъиялъулъ къварилъи гьечIеблъиялде. Амма гIемер гIорхъолъа ун велъи Аварагас ﷺ гьукъана.

Имам Тирмизияс бицараб хIадисалда Аварагас ﷺ абуна: «ГIемер релъанхъуге, хIакълъунго, гIемер релъанхъиялъ ракI хвезабула», - ян.

АхIмад ибну МанигIица бицана МугIавият ибну ГIамридасан, гьесги Заидидасан ва гьесги ИсмагIил ибн Абу Халидидасан, гьесги Къайсидасан, гьесги Жариридасан: «Аварагас ﷺ дун аскIов виччалаан ва дица ислам босун хадуб дун вихьанщинахъе гьимулаан», - ян.

Жаририе кьун букIана гьаб умматалъул Юсуф абураб цIар.

Гьединго Аварагас ﷺ махсаро гьабулаан. Махсаро гьабулаан хIакъаб, битIараб бициналдалъун. Мисалалъе, Анасида Аварагас ﷺ абуна «Я зал Узунайни», ай кIиго гIиналъул бетIергьанилан. Гьеб букIана Аварагасул ﷺ махсаро, щайгурелъул, Анасица кинабго Аварагас ﷺ бицунеб жо мухIканго ракIалда чIезабулаан.

ШаригIаталъул гIурхъи бахараб, жиндилъ гьереси яги гIадамазе зарал гьабизе рес бугеб махсаро гьабулароан.

Кидаго махсараби гьарулел рукIине бегьуларо, гурони, гьелъ ракI чIунтизабула.

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...

Нилъер лъимал риидалилал каникулазухъ урхъун рукIуна хӀухьбахъи гьабизе, гьудулзабигун заман тIамизе, расандизе. Амма нилъеда лъала гьаб ва хадусеб гӀумруялъулъ унго-унгояб талихӀ ва бергьенлъи Аллагьасул ва Гьесул Расуласул ﷺ нухдасан иналъулъ букӀин. Гьединлъидал, хириял яцал, рачӀа нилъеца гьаб...

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда, муфти, шайих АхӀмад-афандияс къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъул регионалияб политикаялъул ва бакӀалъулаб нухмалъиялъул комитеталъул делегация. Гьеб делегация республикаялде бачӀун букIана бакӀалъулаб нухмалъиялъул къанунал гӀумруялде рахъинариялъул...

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...

Аварагасул ﷺ гьими