Аслияб гьумералде

Лазатал хвезарулеб гIемер рехсе

Лазатал хвезарулеб гIемер рехсе

Хвел буго щивав чиясде щвезе бугеб хIакъикъат. Жакъа-метер хвезе гьечIин абурал пикрабазда нилъ ругониги, гьеб бачIуна тохлъукьего. Диналъ нилъее баян гьабураб кинниги, хвалил пикру гьабиги буго Аллагьас ﷻ амру гьабураб гьабиялъе ва теян абуралдаса нахъчIван чIезе кумек гьабулелдасан.

 

Хвел ракIалде щвей гьукъулеблъун буго дунялалдехун бугеб нилъер рокьи. Квераз гьабун гуреб рекIелъе дунял биччан, гьелде машгъуллъараб мехалъ, дунявиял ишаз инсан толаро хвел ракIалде щвезабизе ва гьелде хIадурлъизе.

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Нужеца лазатал хвезарулеб жо (хвел) гIемер рехсе», - ян (Тирмизи). Гьединлъидал, цIакъго-цIакъ рекъараб буго хвел гIемер рехсезе ва гьеб ракIалде щвезабизе.

Хвалил рехсей хирияб Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ рехсон буго 164 нухалъ. Гьебщинаб нухалъ Къуръаналда рехсейги гIеларищ гьеб кIудияб ишлъун букIиналъе хIужалъун?

Хвел гIемер рехсеялдалъун бичIчIула, ахираталде дандеккун, дунялалъул кинаб даража бугебали. КантIизавула, жив хведал нахъе хутIизе ва ахираталда жаваб кьезе ккезе бугеб магIишат тIалаб гьабизе ккелищ яги ккеларищ абуралде, гьесизавула пайдаялъе батизелъун лъикIаб гIамал-гIибадат гьабиялде.

Хирияб Къуръаналда буго (магIна): «Дуца абе, МухIаммад ﷺ! Нуж жиндаса лъутулеблъун бугеб хвел чара гьечIого нужеда дандчІвазе буго. Гьелдаса рорчIизе бакI гьечIо. Цинги, Къиямасеб къоялъ, нуж руссинаризе руго жинда кинабго жо лъалев БетIергьан Аллагьасде ﷻ ва гьениб бицине буго нужеца дунялалда гьабураб кинабго гIамалалъул», - ин (суратул «ЖумгIат», 8 аят).

Ансаразул цояс Аварагасда ﷺ цIехон буго бищун цIодорав ва талихIав чи щив кколевин. Гьесие жаваб гьабун Аллагьасул Расулас ﷺ абун буго: «Бищун гIемер хвел ракIалде щвезабулев ва гьелде лъикI хIадурлъулев чи вуго…», - ян абун (АхIмад).

Хвел ракIалдещолев чияс гьабуларо мунагьалде кколеб гIамал.

ГIали-асхIабас абун буго: «Гьаб дунялалъул нигIматаздаса дуе гIела ислам - динлъун щвей, машгъуллъиялъе гIела - Аллагьасе ﷻ гIибадат гьаби, вагIзалъунги гIела - хвел (гьеб гIемер рехсей)», - абун.

Гьал рагIабаздасаги кIудияб вагIза-насихIат щиб букIинеб муъминчиясе?

Хвел гIемер рехсолес нахъбахъун толаро тавбу гьаби, гьесулъ букIуна ритIухъаб ракI ва гIибадаталъулъ цIакъ бахъи.

Хвел кIочон таразулъин абуни букIуна тавбу гьаби нахъбахъи, бугелда гIей гьабунгутIи ва гIибадаталъулъ кIвахIаллъи.

Аллагьас ﷻ ритIун ккезареги киналго хвалил гIуж тIаде щведал! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


ХIикматал махлукъатал

Морж   ЧIахIиял рухIчIаголъабазул цоял ккола моржал. Гьел руго тIом биццатал ва гьелъ кумек гьабула гьезие квачалдаса цIунизе. Габуралъул тIасияб рахъалъул тIом  букIуна 10 сантиметралъ биццатаб.   Гьезда кIола рекIел кьабиялъул хехлъи-хIинцIлъи жидеего бокьухъе бачине. Лъим...


Суал-жаваб

Гамида рекIун сапар гьабулев чиясул сапар киб байбихьулеб? Шагьар бугони ралъдал рагӀалда бугеб, ракьалдасан гьенире щвезегIан рекIун ине кколелги гьечIони ва гамидал ралъдал рагӀалде бачIинеги кIолеб бугони, сапаралъул байбилъун лъугьуна (гьес как къокъ гьабизе ва тIаде росун разе гIадал...


Аварагас ﷺ течIеб как

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб рогьалил как ахIизегIан балеб суннатаб как. Гьеб цIакъ кIвар бугеб какги буго. Гьеб базе бихьизабун буго рогьалил как базегӀан. КигӀан заманалъ кьижаниги, ворчӀун хадуб ва рогьиналде бараб как ккола тагьажуд.   Нагагьлъун, сапаралъ вугев чияс маркӀачӀул...


Нилъехъ балагьун кьола къимат

Нилъер диналда ритIухълъи ккола цIакъ къимат бугел тIабигIатаздасан. Гьеб ккола инсанасе къимат кьолел жалазул бищун кIвар бугездасанги.   Гьеб ритIухълъиялъ жанире рачуна Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабиялъулъ бацIцIалъи гIадал, цинги шаргIиял тIадкъаял тIубай гIадал, Аллагьасдехун бугеб...


Дин ккола насихIат

НасихIат босизе лъани, гIемерал пайдаби щола. ГIалимзабаз нилъее гIемераб хазинаги нахъе тана. ХIадисалда буго: «ГIалимзаби руго аварагзабазул ирсилал», - абун. Аварагзабаз жидедаса хадуб гIелму гурони щибго жо течIо, гьединго гIалимзабазги течIо гIелму гурони, хIатта гIумру кьуна...