Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ вижи

Аварагасул ﷺ вижи

Аварагасул ﷺ вижи

Чанго соналъ Аварагасе ﷺ хъулухъ гьабурав Анас ибну Малик-асхIабас бицана: «Авараг цIакъго халатав ва цIакъго къокъав вукIинчIо, цIакъго хъахIав ва чIегIеркIкIуяв вукIинчIо, гьесул расал кIургIарал ва цIакъго ритIарал рукIинчIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьев авараглъун витIана 40 сон бараб мехалъ. Маккаялда гьес бана 10 сон ва Мадинаялда бана 10 сон. Лъабкъоялда анцIил бетIералда Аварагасул ﷺ рухI босана. Гьеб заманалда ботIрода ва магжида 20-гIанасеб хъахIаб рас букIинчIо», - ян. (Тирмизи).

 

Цогидаб риваяталда буго Авараг ﷺ Маккаялда 13 соналъ вукIанин авараглъи кьун хадуб. Гьеб риваятги бергьараб буго. Авараг ﷺ чан сон бараб мехалда накълулъаравин абураб суалалда тIасан гIалимзабазул хилаф буго. Бищун кьучIаб ва машгьураб буго 63 сон бараб мехалъ накълулъанин абураб рагIи.

Авараг ﷺ халатав ва къокъав вукIинчIо. Щайгурелъул, цIакъго халалъи ва къокълъи гIайиблъун рикIкIуна. Авараг ﷺ дагьавго халалъиялде гьетIарав вукIана. Авараг ﷺ гIадамалгун гIодов чIедал, гьесухъ балагьаразда кколаан гьев ﷺ ворхатав чи вугин абун.

Авараг ﷺ хъахIав ва чIегIеркIкIуяв вукIинчIо. Авараг ﷺ вукIана хъахIлъигун дагьаб багIарлъи жубарав. Имам Бажурияс абуна: «Гьаб дунялалда бищун лъикIаб кьер ккола хъахIлъигун багIарлъи жубараб», - ян. Цоги бицана, Авараг ﷺ Майсаратгун цадахъ Хадижатил даран-базар гьабизе Шамалде индал, БахIирада лъанила гьев авараг вукIин, бадиб жубараб багIарлъиялъ. Гьеб кколила авараглъиялъул гIаламат. Киналниги аварагзабазул гьеб гIаламат букIанила.

Аварагасул ﷺ чIегIерал берал рукIана.

Аварагасул ﷺ вижи букIана бищун берцинаб. Юсуф аварагасе кьуна бащдаб берцинлъи, МухIаммад аварагасе ﷺ кьуна кинабниги берцинлъи. Кинниги Аллагьас ﷻ нилъедаса гьеб берцинлъи бахчанила гIакълу ун, кIотун ккечIого рукIинелъун. Нилъер бераз гьеб хIехьезе букIинчIила.

Аварагасул ﷺ бицен гьабулел асхIабзабазул гIемерисел гIолохъанал, гьитIинал рукIана. КIудиял асхIабзабазда Аварагасул ﷺ бадире ралагьизе кIолароан гьесул ﷺ адаб-хIурмат гьабун. ГьитIинал асхIабазаби абуни балагьулаан ва гьедин нилъехъеги щвезабуна Аварагасул ﷺ сипатал.

Авараг ﷺ вилъанхъулаан гIедегIун, тирха-кIичун. АсхIабазабаз абулаан жидеда гьесда хадур гъезе бажарулеб букIинчIин.

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Аварагасул ﷺ кIиго къиса

Аварагас ﷺ рихьизаруна чанго мугIжизатал, авараглъиялъул хIакъикъат гIадамазда бичIчIизабиялъе. Гьелдаго цадахъ аварагасда ﷺ гIезегIан захIмалъаби рихьана халкъ диналде ахIулаго. МугIжизатазул бищун кIудиябги ккола Къуръан. Щайгурелъул, Аллагьасул ﷻ калам букIиналъ, лъиданиги жиб хисизабизеги...


Аварагасухъ ﷺ гIашикъав

Увайсул Къарани ккола табигӀиназул цояв. Цо-цояз абула гьев гьезда гьоркьоса бищун тIадегIанав вукIаниланги. ГӀемерисел гӀалимзабаз гьев хириявлъун рикӀкӀуна ХӀасанул Басридасаги, ГӀумар бин ГӀабдулгӀазизидасаги, ГIа-тIаъ бин РабахӀидасаги, СагӀид бин Мусайибидасаги.   Увайсул Къарани...


Суал-жаваб

Муцин абураб улитка гъорлъ бугеб косметика чIужугIаданалъ хIалтIизабизе бегьулищ? ШаргIалда рекъон муцин буго бацIцIадаб жо, ай улиткаялъ жиндаса къватIибе бачIинабулеб лъамалъи. Гьединлъидал, гьелъул гьабураб косметология хIалтIизабизе бегьула, какда цебе чуризеги кколаро. Росасе инчIей...


Къуръаналда рехсараб пихъ

Инжир ккола бищунго машгьурал пихъазул цояб, хирияб Къуръаналда рехсон Аллагьас тIадегIан гьабураб. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Тин (инжир) ва зайтун абулеб жиб кIиялъулъго баракат бугеб, жиндаса инсанасе квание ва дару-сабабалъе мунпагIат босулеб пихъалдалъун гьедулев вуго...


ХIикматал махлукъатал

ГьитIинаб веретенник   ГьитIинаб веретенник абураб рухIчIаголъи ккола халатбахъун боржиналъулъ бищун тIоцебесеб кьерда бугеб хIанчIазул цояб. Гьеб гIажаибаб хIанчIил гьунар буго Тихий океан къотIун, 11 къоялде щвезегIан гьаваялда кьижизе, кваназе яги хIухьбахъизе чIечIого боржине...