Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ вижи

Аварагасул ﷺ вижи

Аварагасул ﷺ вижи

Чанго соналъ Аварагасе ﷺ хъулухъ гьабурав Анас ибну Малик-асхIабас бицана: «Авараг цIакъго халатав ва цIакъго къокъав вукIинчIо, цIакъго хъахIав ва чIегIеркIкIуяв вукIинчIо, гьесул расал кIургIарал ва цIакъго ритIарал рукIинчIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьев авараглъун витIана 40 сон бараб мехалъ. Маккаялда гьес бана 10 сон ва Мадинаялда бана 10 сон. Лъабкъоялда анцIил бетIералда Аварагасул ﷺ рухI босана. Гьеб заманалда ботIрода ва магжида 20-гIанасеб хъахIаб рас букIинчIо», - ян. (Тирмизи).

 

Цогидаб риваяталда буго Авараг ﷺ Маккаялда 13 соналъ вукIанин авараглъи кьун хадуб. Гьеб риваятги бергьараб буго. Авараг ﷺ чан сон бараб мехалда накълулъаравин абураб суалалда тIасан гIалимзабазул хилаф буго. Бищун кьучIаб ва машгьураб буго 63 сон бараб мехалъ накълулъанин абураб рагIи.

Авараг ﷺ халатав ва къокъав вукIинчIо. Щайгурелъул, цIакъго халалъи ва къокълъи гIайиблъун рикIкIуна. Авараг ﷺ дагьавго халалъиялде гьетIарав вукIана. Авараг ﷺ гIадамалгун гIодов чIедал, гьесухъ балагьаразда кколаан гьев ﷺ ворхатав чи вугин абун.

Авараг ﷺ хъахIав ва чIегIеркIкIуяв вукIинчIо. Авараг ﷺ вукIана хъахIлъигун дагьаб багIарлъи жубарав. Имам Бажурияс абуна: «Гьаб дунялалда бищун лъикIаб кьер ккола хъахIлъигун багIарлъи жубараб», - ян. Цоги бицана, Авараг ﷺ Майсаратгун цадахъ Хадижатил даран-базар гьабизе Шамалде индал, БахIирада лъанила гьев авараг вукIин, бадиб жубараб багIарлъиялъ. Гьеб кколила авараглъиялъул гIаламат. Киналниги аварагзабазул гьеб гIаламат букIанила.

Аварагасул ﷺ чIегIерал берал рукIана.

Аварагасул ﷺ вижи букIана бищун берцинаб. Юсуф аварагасе кьуна бащдаб берцинлъи, МухIаммад аварагасе ﷺ кьуна кинабниги берцинлъи. Кинниги Аллагьас ﷻ нилъедаса гьеб берцинлъи бахчанила гIакълу ун, кIотун ккечIого рукIинелъун. Нилъер бераз гьеб хIехьезе букIинчIила.

Аварагасул ﷺ бицен гьабулел асхIабзабазул гIемерисел гIолохъанал, гьитIинал рукIана. КIудиял асхIабзабазда Аварагасул ﷺ бадире ралагьизе кIолароан гьесул ﷺ адаб-хIурмат гьабун. ГьитIинал асхIабазаби абуни балагьулаан ва гьедин нилъехъеги щвезабуна Аварагасул ﷺ сипатал.

Авараг ﷺ вилъанхъулаан гIедегIун, тирха-кIичун. АсхIабазабаз абулаан жидеда гьесда хадур гъезе бажарулеб букIинчIин.

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


РухӀияб рахъ цебетӀезабулеб заман

Нилъер лъимал риидалилал каникулазухъ урхъун рукIуна хӀухьбахъи гьабизе, гьудулзабигун заман тIамизе, расандизе. Амма нилъеда лъала гьаб ва хадусеб гӀумруялъулъ унго-унгояб талихӀ ва бергьенлъи Аллагьасул ва Гьесул Расуласул ﷺ нухдасан иналъулъ букӀин. Гьединлъидал, хириял яцал, рачӀа нилъеца гьаб...


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Лъимал цIуниялъул къоялде

Халкъазда гьоркьосеб лъималазул къо кӀодо гьабун, Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «ЦӀуниялда бугеб лъимерлъиялъул канлъи» абураб рахӀмуялъул хъизаналъулаб рекӀин. Гьеб кӀудияб ва унго-унголъунги ракӀ хинлъизабулеб тадбиралда гӀахьаллъана I500-ялдаса цӀикӀкӀун чи — лъимал ва гьезул эбел-эмен. Байрам...