Аслияб гьумералде

БачIине бугеб къо

БачIине бугеб къо

Бусурбабаз иман лъезе кколелдасан буго Къиямасеб къоялъ щибаб махлукъат Аллагьас гIарасаталде бахъинабизе бугеблъиялда. Дунялалда нилъ руго заманалъ гIумру гьабизе риччараллъун.

 

Нилъер иманалъул аслияб магIнаялъул цояб ккола: «Инсан хвезе вуго дунялалда жинца гIумру гьабураб хIалалда ва Къиямасеб къоялъ гьединго вахъинавизеги вуго», - ян абурал рагIаби. Гьел рагIабаздаса гъваридаб магIнаги ккола нилъер дунялалда гIумруялъул рукIа-рахъин, божилъи гьабулеб рекIел чIей, гIамал-хасиятаз Къиямасеб къоялъ нилъер букIине бугеб хIакъикъат бихьизаби. Цинги гьелдаса босун, гIумру нухда тIами. Аварагас ﷺ мухIканго бицун буго гьелъул хIакъалъулъ.

Дунял тун индал инсанас байбихьула жиндир букIараб гIумруялдаса тIоцересел пихъал росизе. ХIадисазда бицунеб буго ритIухъав муъминчиясул хоб букIине бугин Алжаналъул ахазул ахлъун, жибги нуралъгун гIатIилъабаз цIураб. Мунагьал гьарурав гIаси-пасикъасул хоб букIине бугин жужахIалъул донкIабазул цояблъун, жиндилъ чиясе гIазаб-гIакъуба гьабиги байбихьараб. Гьенире хварасухъе рачIине руго Мункаргун Накир, гьез хварасе суалал кьун кIалгьикъиги гьабизе буго нужер БетIергьан щивин, дин кинабин, Аварагасул хIакъалъулъ щиб лъалебин абун. Гьезие жаваб гьаби бараб букIине буго пуланас гIумру гьабулеб букIараб куцалда.

Къиямасеб къоялъ, Аллагьасул ﷻ амруялдалъун, Исрафил малаикас кIиабизе Суралъубе пуйдал, киналго махлукъатал чIаго гьаризе руго. Гьелда тIадеги, инсан вахъинавизе вуго жиндир гIамалазул тIубараб хъвай-хъвагIайги цадахъ бачун. РитIухъал чагIазухъе гьел баянал кьезе руго кваранаб рахъалдасан, гьебги букIине буго муъминзабазе кIудияб рохеллъун ва хвасарлъи щвезе букIиналъе гIаламатлъун. Гьезие хIисаб гьабиги бигьалъизе буго. Цо-цоял абуни Алжаналде лъугьинарула кинабгIаги хIисаб гьабичIогоги.

Гьеб къоялъ, ракьалда чIухIараб, гIаси-пасикъаб гIумру гьабун хьвадарал чагIазе букIине буго хIинкъиялъул асар.  Гьел рачине руго МахIшаралде инжит гьарураллъун. Аварагас ﷺ абун буго: «ЧIухIарал гIадамал Къиямасеб къоялъ данде гьаризе руго гIисинал цIунцIраби гIадин, гьитIинал гIадамазул сураталда», - абун (АхIмад).

ХIакъаб жо, лъикIлъи гьабуразе кири щвела, квешлъи гьабуразе тамихI гьабила.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


Мунапикъасул гIаламат

ТӀадегӀанав Аллагьас лагъзадериде амру гьабуна хасал къанунал цӀунеян.  Гьезда гьоркьоса, ай кӀвар бугел къануназдасан ккола къотIаби цIуни.   Нилъер диналъ щивав бусурбанчиясдаса тӀалаб гьабула кьураб рагIи кквей ва гьабураб къотIи тӀубай. Гьебги ккола Аллагьасукьа хӀинкъулев чиясул...


Эбел-инсул адаб – Аллагь разилъи

Нилъер диналъулъ эбел-инсул адаб гьабиялъ хасаб бакI ккола ва гьеб иманалда ва гIибадаталда хадубцун бачIунебги буго. Хирияб Къуръаналъги, МухIамад аварагасул ﷺ хIадисазги гьеб суал гIемер борхулеб буго.   Исламалда эбел-инсуца кколеб бакI ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...