Аслияб гьумералде

ШафагIат гьабулеб

ШафагIат гьабулеб

Къуръан цIали ккола Аллагь рехсеялъул къагIидабазул бищунго лъикIаб. Гьелъухъ БетIергьанас гьабулеб жазаъги кIудияб буго. Аллагьасул Расулас Къуръан цIализе гьесизаруна, гьелъие ТIадегIанав Аллагьас хIадур гьабураб кириялъулги бицун.

 

Хирияб Къуръан цIализе беццараб буго гьоркьоса къотIичIого, къасиги къадги, сапаралдаги рокъобги, мажгиталдаги, хIалтIудаги рес бугебщиналъуб. Гьедин гьабулаан нилъеда цере арал гIалимзабаз, табигIуназгун асхIабзабаз.

Аллагьасул Расулас ﷺ гьесизарулаан цо-цо хасал сураби, аятал батIа-батIайиса цIализе, гьезул гIемерал лъикIлъабигун ажру-кириги баян гьарун. Хирияб Къуръаналъул гьединал суратазул цояб ккола суратул «Мулк» (Табарака).

Гьеб сура цIаларасе кIудияб пайда щвезе буго. Гьеб ккола Къуръаналъул 67-абилеб сура. Гьеб рещтIана Маккаялда. Гьелдего абула «Мунжия» (хвасарлъи кьолеб), «МанигIа» (гьукъулеб) абураб гIадал. Гьеб сура цIалиялъ бусурбанчи цIунула дунялалда, хведал хабалъ ва Къиямасеб къоялъ ГIарасат майданалда талихIкъосиназдаса, квербакъула ризкъи цIикIкIинабиялъе.

«ТагIлимул мутагIаллим» абураб тIехьалда хъван буго ризкъи щвеялъе бищунго къуватал къагIидаби, гьезда гъорлъ рехсон буго суратул «Мулк» цIалиги. Жиндаса Аллагь разилъаяв ибну МасгIудидасан бицун буго: «Щибаб сордоялъ «Табарака ллази…» (суратул Мулк) цIаларав чи ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хабал гIазабалдаса цIунула. Аварагасул ﷺ заманалда нижеца гьеб сураялда абулаан «ЦIунулеб» абун...». (Насаи)

Ибн ГIабдуллагьидасан бицун буго: «АсхIабзабазул цояс жиндир чадир чIван буго цо хабада тIад, гьеб бакI хоб букIинги лъачIого. Гьедин вугеб хIалалда гьесда циндаго рагIизе байбихьула гьениса, хабалъ вукъун вугес «Табарака ллази» цIалулеб, цIализеги гьес гьеб лъугIизегIан цIалула. Сура цIалун лъугIун хадуб, гьев асхIаб Аварагасухъе ﷺ уна ва абула: «Я Аллагьасул Расул ﷺ, дица дирго чадир лъуна хабада тIад, хабада тIад гьеб лъолеб букIинги лъачIого. Цинги дида рагIана гьенив вукъарас суратул «Мулк» лъугIизегIан цIалулеб», - абун. Гьесие жаваб гьабун Аллагьасул Расулас ﷺ абуна: «Гьеб сура буго жинца цIунулеб, хвасар гьарулеб, хабал гIазабалдаса инсанги хвасар гьавулеб», - абун. (Тирмизи)

Жеги Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго Аллагьасул Расулас ﷺ абунин: «Къуръаналда жаниб буго лъеберго аяталдаса гIуцIараб сура, жинцаги инсанасул мунагьал чуризегIан гьесие шафагIат гьабулеб. Гьеб ккола «Табарака ллази биядигьил мулку...» («Ал-Мулк» сурат)». (Абу Давуд, Тирмизи)

ХIасил гьабун абуни, гьеб сура цIали гIицIав Аллагьасул ﷻ разилъиялъе гIоло щибаб къойил цIализе гIадатлъун гьабурав чиясе БетIергьанасул ﷻ рахIму-цIоб, ризкъиялъулъ гIатIилъи, хабал гIазабалдаса хвасарлъигун Къиямасеб къоялъ талихI бати ва шафагIат гьаби щвела, ин ша Аллагь ﷻ.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Аварагасул ﷺ асараздасан

Авараг ﷺ мисал босулев чи вукIиналъ, асхIабзабаз Аварагас ﷺ хIалтIизарулел рукIарал алаталцин рехсана. Ибну Асирица баян гьабуна стакан гьоркьохъеб кӀодолъиялъул букӀанин, я гьитӀинаб, я кӀудияб гуреб. Аварагасе ﷺ бокьулаан алатазда хасал цӀарал лъезе, стаканалда цӀарги лъуна «Раян» абун. Гьесул...


Казбекалъулазги гьабуна кумек

Казбек районалъул жамагIаталъ, цо сордо-къоялда жаниб, бажарараб кумек гьабуна тIабигIияб балагьалъул квачIикье ккарал Хасавюрт районалъул гIадамазе.  Гьединаб кумек гьабизе ккеялъул бицун цеве вахъана районалъул имамзабазул советалъул председатель ва гьес киналго ахIана бажарарас бажарараб...


БацIадаб ниятгун

Муса аварагасул заманалда гIумру гьабун вукIана цо динияв чи. Гьес Аллагьасе гIибадат гьабулаан, рукъалъул тIохда гIемерал какал ралаан. Цо къоялъ гьесухъеги рачIун цояз бицана гъотIое гIадамаз сужда гьабулеб ахил хIакъалъулъ. Гьебги рагIун, гIащтIиги босун, гъветI къотIизе къасдгун къватIиве...


КIиябго рокъоб талихI щвела

Нилъер диналда ригьин гьаби буго гIадат гуребги, цIияб гIумруялде гали тIамулеб, гъваридаб рухIияб магIна жиндилъ бугеб динияб къотIи-къай.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ хIалкIолъиялде тIоритIел гьабулел гIаламатаздасан буго гьес нужее...


«Инсаналъ» кумек гьабулеб буго

Дагъистаналда ккараб тIабигIияб балагьалъул хIасилалда «Инсан» фондалъ гьабулеб кумек буго цIакъго кIвар бугеб. Гьанжеялдего гьез кумек хIажатазе бикьана 20 тонна къайи-цIаялъул ва кванил нигIматазул. Гьединаб кумекин абуни щвана 3000 хъизамалъе. Гьединго «Инсан» фондалъ, къварилъи ккаразе кумек...