Аслияб гьумералде

Берцинал рагIаби

Берцинал рагIаби

Берцинал рагIаби

Кинаб рахъалдасан батаниги, щивав чияс жиндир гIамал-хасият лъикIал тIабигIатазде куцазе ккола. ЛъикIал тIабигIатал чорхолъ рессизари, гьезда рекъон гIумру гьаби ккола нилъ Аварагасда нахърилълъараллъун рукIин. Тасаввуф, гьелъул нух, гьелъ малъулеб, ай кинабго ккола рехсараб хIалалда хьвадиялде нилъ рачунеб шагьра. Нилъ тасаввуфалде хIажаталлъунги руго.

 

Щайин абуни, къанагIат гурони букIунаро рекIел унтабаздаса гIицIлъи, нахъегIанал гIамалал чорхолъ гьечIолъи. Къуръаналда буго (магIна): «Нужеца загьириялги батIиниялги мунагьал те», - абун.

Имам ар-Разияс хъвалеб буго: «Загьириял мунагьал - гьел руго рихьулел лугбаз гьарулел. БатIиниял - чIухIи, хIасад, гIужбу, бусурбабазе квешлъи бокьи гIадал рекIел пишаби», - ян. Гьел киназдасаго гIицIлъиялде ва загьириял гIамалал берцин гьариялде рачуна тасаввуфалъ.

Рехсей гьабила батIи-батIиял имамзабаз тасаввуфалъул хIакъалъулъ абурал рагIабазул.

Имам Нававияс абуна: «Тасаввуф нухалъул аслу-къагIида щуго буго: гIадамазда рихьулебги рихьуларебги бакIазда Аллагьасдаса ﷻ хIинкъи. Пишабазулъги рагIабазулъги Аварагасда ﷺ нахърилълъин.

ГIадамазул лъикIлъиялъулъги квешлъиялъулъги гьездаса руссин (гьезда мугъчIван рукIунгутIи).

Дагьлъиялъулъги гIемерлъия-лъулъги Аллагьасдаса ﷻ рази рукIин. Рохелазулъги пашманлъабазулъги Аллагьасде ﷻ руссараллъун рукIин.

Имам Гъазалияс абуна: «Дида якъинго лъана суфизаби рукIин хасс гьабун Аллагьасде ﷻ унеб нухда ругел чагIи. Гьезул хьвада-чIвади, хьвада-чIвадиялъулъ бищун берцинаб букIин. Гьезул нухги, нухазул бищун битIараб букIин. Гьезул тIабигIаталги, тIабигIатазул бищун рацIцIадал рукIин».

Тасаввуф-агьлуялде инкар гьабулезда дандеги абун буго: «ТIарикъаталда тIасан кIалъай гьабулез щибха абулеб бугеб гьезул хIакъалъулъ, тIарикъаталъул тIагьаратго шартIазул тIоцебесеблъун бугеб хIалалда, Аллагь ﷻ хутIун цогидалдаса жидер ракI тIубанго бацIцIад гьаби бугел...», - абун.

Тасаввуфалъул нухде лъугьун, гьениб батараб пайда халлъун ва гьелъул пихъал чIамун хадубги Гъазалияс абун буго: «Суфизабазул мухъилъе лъугьин парзул-гIайн буго. Щайин абуни, гIайибаздаса (мунагь-хатIабазде ккеялдаса) цIунарал чагIи аварагзаби гурони гьечIо», - ян.

Жунайдул Багъдадияс абуна: «Тасаввуф буго тIадегIанал ахлакъазда гIамал гьаби ва гIодорегIанал тей», - абун.

 

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Имамзабаз дандбана

Дагьал церегIан къоязда Хунзахъ районалъул имамзабаз тIобитIана данделъи. Гьениб бицана районалда бугеб хIалалъул ва рорхана районалъул динияб гӀумруялда хурхарал масъалаби. Хасго кӀвар буссинабуна баракатаб рабиул аввал моцӀ байбихьиялда хурхарал суалазде, гьединго, гьеб заманалда тӀоритӀизе...


Къурайшиязул кIалгIа

ХIурматиял бусурбаби, гьаб нухалда нижер редакциялъул сапар букIана Дагъистаналда ва гьеб бахун къватIибги машгьураб Къалакъурейш абураб бакIалде. ГьабсагIаталда гьеб ккола Дагъистаналде рачIунел туристазеги цIакъ бокьулеб бакI.    Нижее цебехъанлъи гьабуна гьеб росулъа умумузул вас...


КигIан лъикI букIинаан…

Гьале тIаде щолеб буго хирияв МухӀамад ﷺ аварагасул моцӀ ва жиндилъ гьев гьавураб моцӀ. КигӀан лъикӀаб букӀинаан нилъее гьеб моцӀ цогидал моцӀаздаса цӀикӀкӀун хӀаракат бахъани гьесул гӀумруялъул, биографиялъул лъазабуни. Гьединлъидал жакъа байбихье гьал мухъаздасан.   Аварагасул ﷺ берцинаб...


Аварагасул ﷺ кIиго къиса

Аварагас ﷺ рихьизаруна чанго мугIжизатал, авараглъиялъул хIакъикъат гIадамазда бичIчIизабиялъе. Гьелдаго цадахъ аварагасда ﷺ гIезегIан захIмалъаби рихьана халкъ диналде ахIулаго. МугIжизатазул бищун кIудиябги ккола Къуръан. Щайгурелъул, Аллагьасул ﷻ калам букIиналъ, лъиданиги жиб хисизабизеги...


МухIаммад ва АхIмад цIаразул магIна

Аварагасул ﷻ цIараздасан ккола: МухIаммад абураб цIар. БетIергьанас гьесда гьеб цIар лъуна вижилалдего 2000 соналъ цебе. Гьавун хадуса гьесда МухIаммадан цIар лъуна гьесул кIудияв эмен ГIабдулмутIалибица. МухIаммад абураб цIаралъул магIнаги ккола «жив веццарав» абураб.   Дуца щай гьесда дур...