Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал руго Аллагьас ﷻ рещтIарал тIахьда цересел умматазулъ гьесие ﷺ сипаталгун хаслъаби кьун рачIарал. Руго Къуръан-хIадисазда рехсаралги, гьединго аварагасе ﷺ заман, бакI бихьун асхIабзабаз кьуралги.

 

Гьесул ﷺ цIараздасан ккола: «Дарул хIикмат» - хIикматазул рукъ, «Далилул хайрат» - лъикIлъабазде тIоритIулев, «РахIматул гIаламин» - гIаламазулго рахIмат, «РухIул къуддус» - бацIцIадаб рухIалъул авараг, «ГIурватул вускъа» - БетIергьанасде ﷻ рачунеб щулияб, божараб бухьен, «Мадинатул гIилми» - гIелмуялъул шагьар, «Гьадиятуллагь» - Аллагьасул ﷻ сайгъат.

Бергьарав тафсирчи КагIбул АхIбарица абуна: «Алжаналъул агьлуялда аскIоб аварагасул ﷺ цIар ккола «ГIабдул Карим» - Сахаватасул (Аллагьасул ﷻ) лагъ, жужахIалъул агьлуялда аскIоб - «ГIабдул Жаббар» - ХIалкIвей бугесул лагъ, ГIаршалъул агьлуялда аскIоб - «ГIабдул ХIамид» - Жиндие рецц гьабулесул лагъ, малаикзабазда аскIоб - «ГIабдул Мажид» - Къадру къиматасул лагъ, цогидал аварагзабазда аскIоб - «ГIабдул Вагьгьаб» - Жинца чIобого кьолесул лагъ, шайтIабазда аскIоб - «ГIабдул Къагьгьар» - Жинца хIал гьабулесул лагъ, жундузда аскIоб - «ГIабду ар-РахIим» - Жив ахираталда муъминзабазда гурхIулесул лагъ, мугIрул-щобазда аскIоб - «ГIабдул Халикъ» - щибго гьечIелъуса Жинца жо бижизабулесул лагъ, гIодоблъи-ракъдаллъиялда аскIоб - «ГIабдул Къадир» - сундего ХIалкIолесул лагъ, ралъдалъ - «ГIабдул Мугьаймин» - Жинца хъаравуллъи кколесул, цIунулесул лагъ, ччугIбузда аскIоб - «ГIабдул Къуддус» - ВацIцIадасул лагъ, хIутI-хъумуралда аскIоб - «ГIабдул Гъияс» - Жиндаса кумек тIалаб гьабулесул лагъ, гIалхул жанаваразда аскIоб - «ГIабду ар-Раззакъ» - ризкъи кьолесул лагъ, гIаммал жанаваразда аскIоб - «ГIабду Ссалам» - Жинца балагьал унтабаздаса сах гьарулесул лагъ, хIайваназда аскIоб - «ГIабдул Муъмин» - Жинца цIунулесул лагъ, хIанчIазда аскIоб - «ГIабдул Гъаффар» - мунагьал чурулесул лагъ.

Тавраталда гьесул ﷺ цIар бачIана «Музмуз» - вацIцIадав абун. Инжилалда - «ТIабтIаб» абун, Забуралда - «Фарукъ» - батIулабгун хIакъалда гьоркьоб батIалъи гьабулев абун. Аллагьасда ﷻ аскIоб - «ТIагьа» ва «Ясин» абурал цIарал руго.

Муъминзабазда аскIоб гьесул ﷺ цIар ккола «МухIаммад». Гьесул тIокIцIарги буго «Абул Къасим» - Къасимил эмен абун».

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Эбелгун кIалъалев гьечIо     Нижер вацасул эбелгун кIалъаларого чанго сон буго. Гьес гIагарлъиялъулгунги бухьен гьабуларо. Цоги шагьаралдеги гочун, телефоналъул ахIиязеги жаваб кьоларо. Гьесул хIакъалъулъ нижеда лъала социалиял гьиназда ругел гьурмаздасан. Яц хIисабалда дие бокьун...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...