Аслияб гьумералде

ЛъикӀаб гӀамал

ЛъикӀаб гӀамал

Инсанасул лъикӀаб гӀамал-хасият исламалда цIакъ беццараблъун буго. ТӀадегӀанав Аллагьас гӀадамазда амру гьабуна щуго как баялда, рамазан моцӀалъ кӀал кквеялда, закагӀат бахъиялда, хӀеж борхиялда ва цогидалги диниял парзал тӀуразариялда цадахъго гӀамал-хасият берцинлъизабеянги.

 

Диналда цадахъ лъикӀаб гӀамал-хасияталъ инсан унго-унгояб иманалде вачуна ва гьев гьелъ Аллагьасдаса ﷻ хӀинкъулевлъун, пикру бацӀцӀадавлъун гьавула. Муъминчияс, гӀибадаталдаго цадахъ лъикӀаб гӀамал-хасиятги бихьизабуни, гьев Аллагьасе ﷻ вокьулевлъун лъугьине бегьула, гьелъ ахир-къадги Гьесде гӀагар гьавула.

Инсанасул лъикIаб гӀамал-хасияталъ бихьизабула нилъ рижарав Халикъасулгун кинаб гьоркьоблъи бугебали. ЛъикIаб гIамал-хасият бугев, рахIаталда вугев мехалдаго гIадин, къварилъи тIаде щведалги ццим къулчIаравлъун вукIуна. Къуватавлъун рикӀкӀуна ццин бахъиндал сабру гьабизе кIолев.

Абу Гьурайратица бицараб хIадисалда буго: «Къуватав чи кколаро гӀемерал чагӀаздаса бергьарав, гьев ккола ццим бахъиндал жиндаго тIад кверщел гьабулев», - ян (Бухари).

Бусурбанчияс хӀаракат бахъизе ккола жиндирго гӀамал-хасият кIванагIан лъикӀлъизабизе. Амма гьелда тIад хIалтIи гьабун гурони, гьебги лъикIлъуларо.

Берцинаб гIамалалъе щивав муъминчиясе бищун мисалияв инсанлъун ккола МухӀаммад авараг ﷺ. Гьесдаса мисал босизе ккани, лъазе ккола гьесул лъикIал тIабигIатал ва хаслъаби.

МухӀканго гьесул гӀумруялъул цӀех-рех гьабиялдалъун инсанасул рухӀалъе лъикӀаб асар кьола. Гьелдаго тIаде, гIелму лъалъани, лъикIаб пихъги кьола. ТӀадегӀанав Аллагьас Жиндирго Аварагасе ﷺ кьуна бищунго лъикӀаб гӀамал-хасият.

Юнусица бицана, ХӀасаница абунин: «ГIаишатида гьикъанила Аварагасул ﷺ гӀамал-хасият кинаб букӀарабин абун. Гьелъ жаваб кьунила, гьесул гӀамал-хасият Къуръан букӀанин», - абун. (АхӀмад)

Муъминчияс гӀамал-хасият бихьизабизе ккола гӀумруялъул гӀемерал рахъазда: жидерго рагӀабаздалъун, ишаздалъун, Аллагьасе гьабулеб гӀибадаталдалъун, хъизан-агьлуялъулгун, гьудулзабазулгун ва сверухъ ругелщинал гӀадамазулгун гьоркьоблъиялдалъун.

Абизе бегьула нилъер тӀолабго дин лъикӀаб гӀамал-хасияталда бараб бугин. Инсанасул иман камиллъуларо, гӀамал-хасият лъикӀлъизабичIони.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...


Лимоналъул лълъел пайда ва зарал

Сахлъи цIуниялъулъ бищунго машгьурал ва пайдаял гьекъолел жалазул цояблъун рикIкIуна лимоналъул лъим. Гьелъ кумек гьабула иммунияб система щулалъизабизе, тIолабго черхалъул хIалтIи лъикIлъизабизун гIаммаб къагIидаялъ ургьимес бацIад гьабизе.   Лимоналъулъ букIуна цитрат абураб гIуцIи, гьелъ...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Хиралъи тIадегIанав

МухIаммад авараг ﷺ ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьев ﷺ вуго Къиямасеб къоялъ инсанияталъулго сайид. Киналго аварагзабаз Къиямасеб къоялъ, хIатта кIудиял аварагзабазцин гьесухъе айилан абула. Гьев вуго Къиямасеб къоялъ киназего шафагIат гьабулев...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...