Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ Къуръан цIали

Аварагасул ﷺ Къуръан цIали

Аварагасул ﷺ Къуръан цIали

Къуръан ккола Аварагасе ﷺ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кьураб бищун кIудияб мугIжизат. Щайин абуни, гьеб кколеб букIун Аллагьасул ﷻ калам. Гьениб бугелда релълъараб цо аятгIаги гIуцIизе, жакъа къоялде щвезегIанги, лъихъаго бажаричIо ва бажаруларо. Къуръан цIали ккола гIибадат ва гьелъул щибаб хIарп рикIкIун ТIадегIанав Аллагьас ﷻ анцIго кириги хъвала.

 

Къутайбат ибну СагIидица бицана Лайсидасан ва гьесги ибну Аби Мулайкатидасан ва гьесги ЯгIла ибну Мамликидасан, гьес гьикъанин Умма-Саламатида Аварагасул Къуръан цIали кинаб букIарабин абун. Гьелъ абула Аварагасул ﷺ цIали букIанин хIарп-хIарп ккун баянаб куцалда цIалулеб. 

Къатадатица бицана жинца Анас ибну Маликида гьикъанин Аварагасул ﷺ Къуръан цIали кинаб букIарабин абун. Анасица абула цIазабун цIалулаанин. Гьелъул магIна ккола Аварагас ﷺ цIазабизе кколеб бакI цIазабулеб букIанин абураб. (Имам Тирмизи)

Умму-Саламатидасан бицараб хIадисалда буго: «Аварагас ﷺ Къуръан цIалулеб букIана гьоркьоб къотIизабун. Цин цIалулаан «АлхIамдулиллагьи раббил гIаламин» ва хадув чIолаан, цинги байбихьулаан «АррахIмани ррахIим» абун ва чIолаан, цинги цIалулаан «Малики явми ддин» абун. Къокъ гьабун абуни, щибаб аят хурхинабун цIаличIого, батIатIезабун цIалулеб букIанин», - ян.

Имам Тирмизияс бицараб хIадисалда буго: «Умму-Гьаниица бицана къаси мехалъ Аварагасул ﷺ Къуръан цIали рагIулеб букIанин жий бусада егун йигеб мехалдаги», - ян. Гьелъул магIна ккола гьижра гьабизегIан цебе, къасимехалъ, КагIбаялда аскIоб Аварагас ﷺ как балеб гьелда рагIулеб букIанин абураб. 

Къатадатидасан бицараб хIадисалда буго: «Аллагьас ﷻ аварагзаби ритIичIо берцинал гьурмалгун ва берцинал гьаркьалгун, ай кинабго цадахъго кьун гурони. Нужер Авараг ﷺ вукIана берцинаб гьумералъул ва берцинаб гьаракьалъул. Гьес ахIун (кечI гIадин) Къуръан цIалулеб букIинчIо», - ян.

Ибну ХIажар Гьайтамияс абуна Аварагас ﷺ Къуръан цIаличIин кечI гIадин ахIун, амма цIаланин берцинаб бакъаналда (махраж гьабун).

Ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда буго: «Цо-цо мехалъ Аварагасул ﷺ гьаракь азбаралде рагIулаан гьев рокъов жанив вукIаго», - ян.

Цо-цо мехалъ абураб рагIул магIна ккола, гIемерисеб мехалъ Аварагас ﷺ Къуръан бигьагьабун цIалулаанин абураб. Гьеб рагIулеб букIана лъикI гIенеккарав чиясда.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...


ХIалалаб гьанал нигIматал

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана Дагъистаналъул Росдал магӀишаталъул ва кванил нигӀматазул министерствоялъул вакилзабазулгун данделъи. Гьениб бицана гIи-боцӀул къадар гӀемер гьабизе ккеялъул ва гьеб гӀезабиялъул рахъалъ цадахъаб хӀалтӀи гьабиялъул хIакъалъулъ, гьединго, базаразда хӀалалаб гьан...


«Ас-салам» – магIарул росабалъ

Гьал къоязда магIарул мацӀалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редакциялъул хӀалтӀухъаби щвана МахIачхъалаялъул  ЦIияб Хушет  поселокалде. Редакциялъул хӀалтӀухъаби дандчӀвана поселокалъул имамгун ва жамагIатчагIазул цоцоялгун. Гьезулгун гьабураб чара-чӀвариялъулъ нижеца...