Аслияб гьумералде

ЦIаялдаса цIунизе руго

ЦIаялдаса цIунизе руго

«Бихьинчи пасалъани – хъизамго пасалъула, чIужугIадан пасалъани - тIолабго халкъ пасалъула», - ян абураб абиялдаса баянлъула хъизамалъе, хасго ясазе битIараб тарбия кьеялъул бугеб кIвар.

 

Ислам бачIиналде гIарабазул гIадат букIун буго гьаюрай яс чIагого ракьулъ лъолеб. Ислам бачIун хадуб руччабазул адаб-хIурмат гьабизе кколеблъи малъана аварагас ﷺ. Гьелъул хIакъалъулъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна (магIна): «Жий чIаго ракьулъ юкъун йикIарай гьитIинай ясалдаги гьикъулеб гIужалъ: «Мун щиб мунагь букIун чIагого ракьулъ юкъун йикIарай», - абун. (Сура «Ат-Таквир», 8-9 аятал).

Амма жакъаги гьеб квешаб гIадаталъул асар нилъелъги загьирлъула. Масала, яс гьайидал цо-цо бихьинал пашманлъун лъугьин.

Исламияб диналъ чIужугIадан кутакалда хира гьаюна. Хъизамалда лъимер гьаби, батIалъи гьечIо - яс ялъуни вас, гьеб ккола эбел-инсуе Аллагьасул ﷻ рахъалдасан бугеб рахIмат. БитIараб тарбия кьун лъимал ва хасго ясал гIезаруралъухъ Аллагьасул ﷻ рахъалдасан бугеб кири-ажру лъалел умумул, яс гьайидал, жеги цIикIкIун рохизе рекъараб буго.

Ясазул эбел-инсуе бугеб хиралъи рехсон рачIарал хIадисал гIемерал руго. ГIаишатидасан бицана: «Цо къоялъ гьардолей чIужугIадан щвана дихъе цадахъ кIиго ясги ячун. Гьезие кьезе цо чамасадак гурони батичIо рокъоб. Гьелъ гьеб нигIмат кIийидеги бекун ясазе кьуна. Гьелъул хIакъалъулъ аварагасда ﷺ бициндал, гьес ﷺ абуна: «Гьел ясаз жужахIалъул цIаялдаса цIунизе руго жидехъе хIалбихьилъун ритIарал гIадамал», - илан. (Бухари, Муслим, Тирмизи)

Анас бин Маликидасан бицана аварагас ﷺ абунин: «Балугълъиялде рахинегIан кIиго ясалъе битIараб тарбия кьурав чи Алжаналъув дунгун гьадин рукIина (кIиго килищги цоцалъ гъункизабун бихьизабуна)», - ян. (Муслим)

 

Жабир Мажидов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


ХIикматал махлукъатал

ГьитIинаб веретенник   ГьитIинаб веретенник абураб рухIчIаголъи ккола халатбахъун боржиналъулъ бищун тIоцебесеб кьерда бугеб хIанчIазул цояб. Гьеб гIажаибаб хIанчIил гьунар буго Тихий океан къотIун, 11 къоялде щвезегIан гьаваялда кьижизе, кваназе яги хIухьбахъизе чIечIого боржине...


Какда хадуб зикру ва дугIа

ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъиялъе бищун кIудиял нухазул цояб ккола зикру - Аллагь рехсей. Гьелъ муъминчиясул ракI чIаго гьабула, такъва щула гьабула, БетIергьанасулгун бухьен цIунизе кумек гьабула. Аллагьасул Аварагас ﷺ бусурбабазда малъана зикруялъул батIи-батIиял формаби ва бихьизабуна Аллагь...


ГIаламалъего рахIмат

Дунял бижаралдаса нахъе ТIадегIанав Аллагьас ﷻ цониги инсан вижичIо, хирияв МухIаммад аварагасул ﷺ гIадин халкъалъ жиндир гIумру рагIа-ракьанде щун лъазеги гьабурав, халкъалда гьоркьоб гьеб тIибитIизеги гьабурав. Хирияв Авараг ﷺ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ, халкъалдаго тIаса вищарав вуго. АсхIабазабаз...


ЩайтIан хIалакъ гьабулеб

Аллагьасул ﷻ цIаралдалъун щибаб жо байбихьи буго гIамалалъулъ икъбал ккеялъе аслу.  Къиматаб рагӀи цӀалула лъикӀаб жо гьабилалде цебе. «Бисмиллагь» бахъи рекъараб буго кваналалде, кьижилалде, ретӀел ретӀиналде, Къуръан цӀализе, какичури гьабизе, диниял тӀахьал цӀали гIадал ишал...


Ахирисеб сапар

Хвел ккола щивав чиясда цебе бугеб, тIаса унареб хIакъикъат. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Кинабго напсалъ хвел чIамизе буго», - ян. (Сура «Алу-ГIимран», аят 185)   Гьединлъидал исламалъ бусурбабазда малъула хвалде хIадурлъи гьабизе гуребги, дунял тун унев чиясда аскIоб кин рукIине...