Аслияб гьумералде

Аварагасе ﷺ бокьулеб букIараб квен

Аварагасе ﷺ бокьулеб букIараб квен

Аварагасе ﷺ бокьулеб букIараб квен

Аварагасда ﷺ хурханщинаб жо асхIабзабаз ракIалда чIезабун, нилъехъе мухIканго щвезабуна. Гьединго, гьез Аварагасе ﷺ кваназе бокьулеб букIарабщинаб жоялъулги бицана. Аварагасе ﷺ, масала, хъабахъ цIакъ бокьулаан. Гьес абуна: «Гьеб дир вац Юнусил гъветI ккола», - ян.

 

Аварагас ﷺ гьелда гъветIилан щай абураб?

Юнус авараг ралъдал рагIалде киталъ рехидал, гьелъ рагIад гьабун, гьекъезе сок кьун, хвасарлъана загIипго вукIаго. Гьеб гъветI гIадинаб кIудияб букIана ва Юнус аварагасул мугIжизатги гьеб ккола.

Киталъул ургьиве Юнус авараг ккей Аллагьас ﷻ гьесие гьабураб тамихI букIана. Щайгурелъул, гьес росу бахуна Аллагьасул ﷻ ихтияр гьечIого, гьел гIенеккичIинги абун. Киталда жаниб тавбу гьабун Аллагьасда ﷻ гьаридал, хвасарлъана. Амма хъвалеб буго гьес тавбу гьабун букIинчIебани Къиямасеб къо щвезегIан гьелда жанив хутIизе вукIанинги.

Имам Тирмизияс бицараб хIадисалда буго: «Зун-Нунил, киталда жаниб букIараб дугIа, гьаб ккола: «Лаилагьа илла анта СубхIанака инни кунту мина ззалимин». Гьаб дугIа бусурбанчияс цIалун Аллагьасда ﷻ гьарани, жаваб щвела», - ян.

Ибну Мардавияс Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда рехсана Юнус аварагасул къиса рехсараб бакIалда «гъветI» абураб жоялъул магIна кколин хъабахъилан абун.

Аллагьасул ﷻ расулас ﷺ ГIаишатида абулаан: «Хъабахъ цIикIкIун заманалъ белъинабеян. ХIакълъунго, гьелъ къварилъараб ракI бохизабула», - ян.

Аварагасе ﷺ бокьулаан сарид абураб квенги. Гьеб кваналаан гьаналги хъабхъилги гьабун. 

Анасица бицараб хIадисалда буго, ретIел букъулев чияс Авараг ﷺ ахIанин гьоболлъухъ.  Анасги Аварагги ﷺ уна гьесухъе. Вукъарухъанас гьезие кьола ролъул чед ва хъабахъги бакъвараб, цIамгIалаб гьанги жубараб чурпа. Анасица бицана: «Дида бихьана Аллагьасул расулас ﷺ суркIил рагIалдаса хъабахъ бакIарулеб. Гьеб къоялдаса нахъе хъабахъ диеги бокьана», - ян.

Имам Нававияс абуна гьеб хIадис рехсон хадуб хъабахъ бокьизе кколин чиясе. Аварагасе ﷺ бокьанщинаб жо бокьизе ккола. Аварагасе ﷺ бокьанщинаб жо бокьи ккола иманалъул бацIцIалъиялдасан.

Аварагасе ﷺ бокьулаан лъимгун жубараб гьоцIо, ай гьацIул лъим. Гьелъулги гIемерал пайдаби руго. Черх щулалъизабула, кванирукъалъул хIалтIи лъикIлъизабула, тIулалъул хIалтIи лъикI гьабула.

Аварагасе ﷺ бокьулаан рахьги. Цо-цо мехалда гьеб жибго гьекъолаан, цо-цо мехалда - цIорораб лъимги жубазабун гьекъолаан.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


ХIалалаб гьанал нигIматал

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана Дагъистаналъул Росдал магӀишаталъул ва кванил нигӀматазул министерствоялъул вакилзабазулгун данделъи. Гьениб бицана гIи-боцӀул къадар гӀемер гьабизе ккеялъул ва гьеб гӀезабиялъул рахъалъ цадахъаб хӀалтӀи гьабиялъул хIакъалъулъ, гьединго, базаразда хӀалалаб гьан...


Аллагь ﷻ рехсей

Аллагь ﷻ гIемер рехсеялда хурхун рачIарал цо-цо хIадисазул магIнаби.   Аллагьас ﷻ абулеб буго, лагъас Дун рехсани, Дица гьевги рехсезе вугин. Цояс гьикъана Аварагасда ﷺ, кидаго гьабизе лъикIаб гIамал бицейилан. Аварагас ﷺ абуна Аллагь ﷻ рехсолаго мацI бакъвазе биччангутIи бугилан...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...