Аслияб гьумералде

Лъабго гьудул

Лъабго гьудул

НугIман ибну Баширица бицун буго аварагас ﷺ абунин: «Щивав чиясул, вукIа гьев бихьинчи яги чIужугIадан, вуго лъабго гьудул. Ва гьудулзабазул цояс абун буго: «Дун дуда цадахъ вукIине вуго (гьабсагIаталда), щиб бугониги щвезе бокьани дуца гьеб босизе бегьула дихъа, щиб бугониги нахъе тезе бокьани дихъ тезеги бегьула», - ян. Гьев гьудулин абурав ккола чиясул буголъи, жиндир цо бутIа чияс чIаго вукIаго хIалтIизабулеб, хутIараб цогидаб бутIа - ирсилазе нахъе толеб.

 

КIиабилев гьудулас абун буго: «Дун дуда цадахъ вукIине вуго дунялалда дур тIубараб гIумруялъ, амма (Аллагьасда ﷻ дандчIвазе) мун хвалил рагьдухъе щведал, дица мун тезе вуго», - ян. Гьев кIиабилев гьудулин абун рехсолев ккола чиясул лъимал-хъизан ва гIага-божарал. Лъабабилев гьудулас абун буго: «Дун дуда цадахъ вукIине вуго кив мун вугониги, щиб бакIалде аниги, щиб дуца гьабулеб бугониги», - ян. Гьев гьудул кколев вуго чиясул гIамалал» (ТIабарани).

Рехсараб хIадисалда аварагас ﷺ чиясул буголъи, лъимал-хъизан, гIага-божарал (лъикIаб-квешаб батIалъи гьечIого гьарурал) гIамалал релълъинарулел руго лъабго гьудуласда. Цинги баянги гьабулеб буго, инсан ахираталде индал, гьес нахъе толеблъи тIубараб гIумруялъ данде гьабураб магIишат ва гIага-божаралгун лъимал-хъизан. Гьеб сапаралъ цадахъ хутIулеблъун кколеб буго жинца гьабураб гIамал.

Дунялалъул рокъоб нилъеца магIишаталдаса лазат босила, гьединго, гIага-божаралгун хьвадила 60-70 соналъ. Гьелдаса хадуб нилъер иш ахираталъул рокъобе буссина ва Алжаналъул агьлулъунищ нилъ рахъинел яги жужахIалъул гIазабалдейищ ккелелин абураб жо гьанир ругелгIан заманалъ гьабураб лъикIаб-квешаб гIамалалъ борцина.

Цадахъ араб гIамал батани лъикIаб, гьеб букIина Алжаналъул нуцIа рагьизе кIуллъун, квешаб бугони - жужахIалде вачунеблъун. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Дунялалда нужеда кодоб бугеб жо жиб паналъулеблъун букІин хІакъаб буго. (Нужеца дунялалъул рокъоб гьабураб лъикIаб гIамалалъухъ) ахираталда кьезе Аллагьас ﷻ хIадурун бугеб нахъе хутIулеблъун буго…», - ян (Сура «ан-НахIл» 96 аят). Бичасул аварагасги ﷺ абун буго: «Чияс кIвар гьабуларо сундуе гIоло жив вижун вугевин абуралъул, гьес пикру гьабуларо жив вижарав лахIзаталдаса хадуб жиндихъ халккун вугесул (БетIергьан Аллагьасул)», - ин. Гьединлъидал, гьаб дунял, ахираталда дандеккураб мехалъ, цIакъ хехго лъугIулеб, паналъулеб жоги бугелъул, рекъараб гьечIо дагьа-макъаб жоялъе гIоло нилъер букIинесеб хвезабулелде машгъуллъи, гьелъ гуккизе чIей.

Аллагьас ﷻ бичIчIи кьеги щивасе гьеб къоялъ пайда гьабулеб гIамал ккун дунялалъул къоял тIамизе! Амин!

 

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Свакан вукIуна...   Дун росасе ана цо жигарав чиясе. Ниж рукIана бищунго лъикIал рос-лъадилъун. Гьес рагIи кьун букIана цадахъ гIемераб заман базе, цадахъ сапар бухьине, тира-сверизе. Амма гьанже дир ракI буссунеб буго. Гьев кидаго свакан вукIуна. Сундулго интерес гьечIо гьесие. Дир цониги...


БакI теларо

Нилъер гIумруялъулъ рукIуна гIадатияллъун рихьулел, амма Аллагьасда цебе кIудияб кIвар бугел жал. Гьединал, кIочон тарал суннатазул цояб ккола как балеб мехалда мухъал ритIизари. ГIемерисез гьеб кIвар кьечIого тола, гьеб битIахъего нилъер какил даражаялда ва гIадамазда гьоркьоб бугеб цолъиялда...


Аварагасул ﷺ асараздасан

Авараг ﷺ мисал босулев чи вукIиналъ, асхIабзабаз Аварагас ﷺ хIалтIизарулел рукIарал алаталцин рехсана. Ибну Асирица баян гьабуна стакан гьоркьохъеб кӀодолъиялъул букӀанин, я гьитӀинаб, я кӀудияб гуреб. Аварагасе ﷺ бокьулаан алатазда хасал цӀарал лъезе, стаканалда цӀарги лъуна «Раян» абун. Гьесул...


Аварагас ﷺ течIеб как

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб рогьалил как ахIизегIан балеб суннатаб как. Гьеб цIакъ кIвар бугеб какги буго. Гьеб базе бихьизабун буго рогьалил как базегӀан. КигӀан заманалъ кьижаниги, ворчӀун хадуб ва рогьиналде бараб как ккола тагьажуд.   Нагагьлъун, сапаралъ вугев чияс маркӀачӀул...


БацIадаб ниятгун

Муса аварагасул заманалда гIумру гьабун вукIана цо динияв чи. Гьес Аллагьасе гIибадат гьабулаан, рукъалъул тIохда гIемерал какал ралаан. Цо къоялъ гьесухъеги рачIун цояз бицана гъотIое гIадамаз сужда гьабулеб ахил хIакъалъулъ. Гьебги рагIун, гIащтIиги босун, гъветI къотIизе къасдгун къватIиве...