Аслияб гьумералде

Мисалалъул асар

Мисалалъул асар

«Нужер щивав вехь вуго ва щивас жаваб кьезе буго жиндирго рагIияталъул» (Бухари).

 

Щаклъи гьечIого, эбел ккола лъималазул кIудияб хIакъ жинда тIад бугей гIадан. ГIемерисеб заманалда гьей йикIуна гьезда аскIой, цIикIкIарасеб тарбия гьелдасан щола, хасго ясазе. Гьез сундулъго мисал босула эбелалдаса, гьелъул хасият къабул гьабула. Иш гьедин букIин бичIчIарай эбелалда рекъола гьеб хIакъикъаталдаса цIикIкIун пайда босизе.

ГIадада гуро абулеб: «Лъималазе тарбия кьоге, дуего кье», - ян абурал. РагIабазул щибго асар букIунаро, бихьизабураб мисалалъ кинабго тIубала. Аллагьасул ﷻ амраби тIураялда хурхунги гьебго хIал буго. Гьединлъидал, гIакъилай эбелалъ хIаракат бахъула гьитIинго лъимералда гIибадат гьаби берцин бихьизабизе, «как бай, кIаз къай» абун, щибго бичIчIизабичIого буюрухъал кьун гуреб, хIакъикъат, гьелдаса дунял-ахираталъе бугеб пайда берцинго баян гьабун. Гьеб мехалъ лъимералъе жиндиегоги бокьула гьел амраби тIуразе.

Масала, 7 сон барабго лъимералъе бицина какил бугеб хиралъи, амма гьелда бичIчIулеб «лъималазул мацIалда». «Нижеда (аварагзабазда) Аллагьас амру гьабуна, гIадамалгун гьезул гIакълуялда рекъон кIалъай», - ян абуна Аварагас ﷺ. «Дуца как бани, бабаги дадаги рохила, Аллагьас дуе бокьараб кьела, как балел чагIи Аллагьасе рокьула», - ян абун ва гьезда релълъарал цогидал рагIаби хIалтIизарун, лъимералъул жиндирго гъира базабила. Какги бан, дугIа гьабизе малъила, дуе бокьарабщинаб кьолев Аллагь вугин абун, гьитIинго игIтикъад щула гьабила.

ГIазабалдалъун хIинкъизе гьариларо, гурони гьезул ракIазулъ Аллагьасул ﷻ хIакъалъулъ квешаб пикру бижизе бегьула. Гьелъ кьолеб кьогIаб къисматалъул жавабиялги цинги нилъ ккола. ГIаксалда, БетIергьанасдехун рокьи бижулел къагIидаби хIалтIизарила. КIочонге, лъималаз гьаруралщинал лъикIал гIамалазул кири нужееги букIунеблъи.

КIал кквезеги, как базего гIадин, 7 сон тIубаралдаса амру гьабила. Амма гьенибги гьитIинабго хIилла хIалтIизабизе бегьула: тIоцебесеб къоялъ кквезабила кIал къалъизегIан. Гьеб яхI гьабурабги лъимадуе гIела. Гьеб мехалъ гьелда кIал биччазабила, гьитIичазул кIал къалъизегIан букIунинги абун. Чара гьечIого лъимер беццила, гьелъ кIал кквеялдаса рохел загьир гьабила. Гьедин гьабила лъимер ругьунлъизегIан. Хадуб дагь-дагьккун, заман тIаде жубан, тIубараб къоялъ кIал кквеялде щвезабила.

Гьединго ясалда кIаз къазабиялъулъги гIакъиллъи хIалтIизабила. Зама-заманалда кIаз чIван йигеб хIалалъ, гьелъие рецц-бакъ гьабила, кIаз гьелда рекъон бугеб куцалъе кIвар кьела, гьелъул эменги гьединал рагIаби абиялде кантIизавила, гьелда берцин рихьарал кIазал ричун росила, берцинго хIижаб къазе ругьун гьайила. Гьедин, гьитIинго хIижабалъухъ рокьи ккарай ясалъ, кIудияй гIедалги «кIаз цIунула» ва «кIазалъ гьейги цIунула». Гьелда релълъун, цогидал лъикIал ишаздеги хIикмат-гIакълуялдалъун нух балагьун, Аллагьасде таваккалги тIамун, жидеего бокьун лъикIлъи гьабиялде куцан гIезарила лъимал.

Киназего тавпикъ кьеги!

 

 

Хадижат Хизриева

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Аллагьас ﷻ кьола ризкъи

Имам Загьидияс бицана: «Цо нухалда дун, дие бугеб ризкъи Аллагьас ﷻ азалалдаго хъвараб бугинги абун, гьелъул хIалбихьизелъун гIалахалде валагьун къватIиве вахъана.   Авлахъалде щведал кIудияб мегIер бихьун, гьелде аскIове индал, гьениб батана нохъо. Жаниве лъугьун, бищун чIегIераб...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...


Аллагь ﷻ рехсей

Аллагь ﷻ гIемер рехсеялда хурхун рачIарал цо-цо хIадисазул магIнаби.   Аллагьас ﷻ абулеб буго, лагъас Дун рехсани, Дица гьевги рехсезе вугин. Цояс гьикъана Аварагасда ﷺ, кидаго гьабизе лъикIаб гIамал бицейилан. Аварагас ﷺ абуна Аллагь ﷻ рехсолаго мацI бакъвазе биччангутIи бугилан...


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Эбелгун кIалъалев гьечIо     Нижер вацасул эбелгун кIалъаларого чанго сон буго. Гьес гIагарлъиялъулгунги бухьен гьабуларо. Цоги шагьаралдеги гочун, телефоналъул ахIиязеги жаваб кьоларо. Гьесул хIакъалъулъ нижеда лъала социалиял гьиназда ругел гьурмаздасан. Яц хIисабалда дие бокьун...