Аслияб гьумералде

РакӀ гӀодулеб мехалда…

РакӀ гӀодулеб мехалда…

ГIагарав чи ками ккола чӀужугӀаданалъ хӀехьезе рес бугел бищунго захӀматал къварилъабазул цояб. Гьеб ккола кутакаб унти. Амма Исламалъ нилъее кьола гьеб бецӀлъиялда жаниб сабруялъул ва иманалъул канлъи, кигIан кIудияб къварилъи тIаде щваниги, гьеб бигьа гьарулел сабабал.

 

Хвел – гьеб ахир гуро. Гьеб буго панаяб дунялалдаса, бацIцIадаб, даимаб Ахираталде ин, цӀияб гӀумруялъул байбихьи. ТӀадегӀанав Аллагьас Къуръаналда абулеб буго: «Щибаб рухӀалъ хвел къулчIила», - ян («ал-Анбия», 35 аят). Гьеб буго Аллагьасде, рахӀматалде ва ритӀухълъиялде тӀадруссин.

ТIоцебесеб иргаялда, къадаралда божиялъ кумек гьабула ками къабул гьабизе. Ахираталда, рокьулел гIадамалгун, БетIергьанас нилъ данде гьаризе руго ва гьаб кьогIаб ратIалъи заманалъ бугеб жо ккола. Халикъасул амру гьечӀого щибго жо лъугьунаро. «Аллагьас инсанасда хӀехьезе кӀолареб тIад лъоларо», - ян буго Къуръаналда («ал-Бакъара», 286).

МухӀаммад аварагас ﷺ абуна: «ХӀакълъунго, кӀудияб балагьалъухъ кири кӀудияб букӀуна. Аллагьасе халкъ бокьулеб мехалъ, Гьес гьезул хӀалбихьула», - ян (Тирмизи). Жеги абуна: «Сабру гьабурав чиясе Аллагьас сабру кьола. Ва сабруялдаса лъикӀаб яги кӀудияб сайгъат гьечӀо», - ян (Бухари, Муслим). Гьел рагӀабаз ракӀалде щвезабула дур къвакӀи – гьеб кириялде ва рацӀцӀалъиялде нух букIин.

МагӀуялдаса яги загӀип-лъиялдаса нечоге. Дуцаго дуего ракӀ бате. Амма мунго йикӀунге, дурго унти бичӀчӀулезде бикье. Гьев кинабго лъалев вугониги, дурго рекӀел хӀал БетIергьанасда бице, Гьесдаса кумек тIалаб гьабе. ГӀадатиял ишал, ай рукъ бакIаригIадал жал гьариялъцин дагь-дагьккун тӀадбуссинабула гӀумруялъул букIараб тIагIам. Пашманлъиялъулъ гъанкъизе чIоге.

Дур къварилъиялъ ва пашманлъиялъ хварасе пайда кьоларо. Гьелъул гIаксалда, пикру гьабе гьев рази вукIинаандайин дуда бугеб гьеб хIал бихьун? Мун йигеб куц лъалебани, гьев живго пашманлъизе вукIинчIищ? Гьесул ракIбакъвалеб гьабичIого, кIванагIан сабруялда чIун, хирияв чиясе, малаикзабигун, сайгъатал ритIе. ДугӀа, садакъа, Къуръан цӀали - гьел руго хварасул рухӀалъе бищунго лъикӀал сайгъатал.

Аллагь ﷻ гурхӀулев вуго. РекIее парахалъи кьолел сабабал хIалтIизаре: аятазухъ гӀенекке, зикру баче, асхӀабзабазул руччабазул биценал цӀале - гьезулги рокьулел камуна, амма гьел иманалдаса ратIалъичӀо.

Мун цохӀо гьечӀо. Аллагь ﷻ дуда ракӀалде кколелдасаги гӀагарда вуго. Дур ракӀ бекун бугониги, гьеб канлъиялъул гъамаслъун гьабе. Биччанте дур унти рухIанияб къуваталде буссине, дур магӀуги, сабруялъул жавгьарлъун сверизе. ГурхӀулев, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абун буго: «ХӀакълъунго, захӀмалъиялда цадахъ бачӀуна бигьалъиги», - ян («аш-ШархI», 6).

 

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Имам АбулхIасан АшгIариясул хIакъалъулъ тIехь

ДРялъул муфтияталъул гIелмияб отделалъ хIадур гьабун буго кIудияв имам АбулхIасан АшгIариясул гIумруялъул ва гIелмуялъул бицараб тIехь.  КватIичIого гьеб бачIине буго къватIибе ва гьелдаса пайда босизе бегьула бокьарав чияс, хасго студентаз, исламияб гIелму лъазабулез.


КIиябго рокъоб талихI щвела

Нилъер диналда ригьин гьаби буго гIадат гуребги, цIияб гIумруялде гали тIамулеб, гъваридаб рухIияб магIна жиндилъ бугеб динияб къотIи-къай.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ хIалкIолъиялде тIоритIел гьабулел гIаламатаздасан буго гьес нужее...


Аварагас ﷺ течIеб как

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб рогьалил как ахIизегIан балеб суннатаб как. Гьеб цIакъ кIвар бугеб какги буго. Гьеб базе бихьизабун буго рогьалил как базегӀан. КигӀан заманалъ кьижаниги, ворчӀун хадуб ва рогьиналде бараб как ккола тагьажуд.   Нагагьлъун, сапаралъ вугев чияс маркӀачӀул...


Нилъехъ балагьун кьола къимат

Нилъер диналда ритIухълъи ккола цIакъ къимат бугел тIабигIатаздасан. Гьеб ккола инсанасе къимат кьолел жалазул бищун кIвар бугездасанги.   Гьеб ритIухълъиялъ жанире рачуна Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабиялъулъ бацIцIалъи гIадал, цинги шаргIиял тIадкъаял тIубай гIадал, Аллагьасдехун бугеб...


Балагьаздалъун хIалбихьи

ХIурматиял бусурбаби, гьаб гIагараб заманалда нилъер Дагъистаналъул бакI-бакIазде бачIана ракIалдаго букIинчIеб къварилъи. Гьелъие сабабалъунги ккана бараб чваххунцIад. Гьелъул хIасилалда Дагъистаналъул тахшагьар МахIачхъалаялда, Хасавюрт районалъул росабалъ ва цогидал бакIазда лъим рукъзабахъе...