Аслияб гьумералде

Пихъал щоларо

Пихъал щоларо

Гьаб заманалда гIадамаз жигар бахъула зикруялдалъун, Къуръан цIали-ялдалъун, дугIа-ялдалъун ТIадегIанав Аллагьасулгун бухьен щула гьабизе. Нилъер хьулги гьелдалъун букIуна Аллагь рехсеялдалъун рекIее парахалъи щвеялда, нафс бацIцIад гьабиялда, жидерго БетIергьанасде жал гIагар гьариялда.

 

Амма кIудияв гIалим, имам Рабанияс гьелдалъун нилъее кIудияб, багьа тIокIаб насихIат гьабуна: «Зикруялъул пайда цо хасал шартIаздалъун гурони букIунаро», - ян.

Имам Рабанияс жиндирго машгьурал кагътазул цоялда хъвалеб буго зикруялъул пайда ва гьелъул рухIияб пихъ битIахъего бухьараб бугин шаргIалъул къагIидаби цIуниялда. Гьелъул магIнаги ккола гIицIго зикруялъул рагIаби цIаларал гIолареблъи. Зикруялъ унго-унгояб хIасил кьола битIарал ва лъикIал ишаздалъун гьеб тасдикъ гьабулеб мехалъ.

ТIоцебесеб иргаялда, муъминчияс хасаб кIвар кьезе ккола паризаял жал тIураялде ва Аварагасул ﷺ суннаталда тIадчIей гьабиялде. КIвар бугеб жо ккола гьел ракIбацIцIадго, кIвар кьун ва адаб-хIурматалда тIуразари. Бусурбанчиясул тIолабго рухIияб гIумруялъул кьучIлъун ккола тIадаб гIибадат.

Хасго имам Рабанияс тIадчIей гьабулеб букIана хIарамалдаса ва щаклъи бугебщинаб жоялдаса рикIкIад чIеялда. Мунагьаз битIахъего асар гьабула инсанасул рекIее. Гьоркьоса къотIичIого гьукъарал ишал гьарулел ругони яги щаклъи бугел жалазе кIвар кьолеб гьечIони, гьесул ракI дагь-дагьккун биццалъула.

Гьеб хIалалда зикруялъ кьезе кколеб пайда кьоларо. Инсанас гIемер бачине бегьула зикру ва гьебгун цадахъ рекIее щибго парахалъиги гьечIого

Аллагь ﷻ лъаялъул нухда хасаб бакI ккола рухIияв эмен, ай камилав шайих вукIиналъ. Гьединав насихIатчияс кумек гьабула инсанасе дин гIакълуялдалъун бичIчIизе гуребги, гIамал-хасияталдалъун ракI бацIцIадго гьабизеги. Гьесул нухмалъиялда гъоркь зикру чIаголъула, гъварилъи щола, инсанасул жанисеб хIалалъе тIубанго асар гьабизе байбихьула. Камилав шайих кквечIони, чанго соналъ зикру бачаниги, пихъал щвечIого хутIизеги рес буго.

Гьеб хIалалда, зикру ккола рагIаби аби гуребги, битIараб гIумруялъул къагIидаги, ракIбацIцIалъиги, рухIияб тарбияги къваригIунеб нух. ШаргIалъул тIадкъаял цIунизе, гьукъараб жоялдаса рикIкIалъизе ва хIалбихьи бугев шайихасул тарбиялде инсан лъугьиндал, гьесул Аллагь ﷻ рехсей мацIалъул гIадатлъун букIин гуребги рекIел хIаллъун лъугьуна.

 

Камил МухIамадов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


ЧIаголъиялъе сабаб

Бищун лъикIаб цIоблъун букIиналдалъун Аллагьасги ﷻ нугIлъи гьабураб, инсанасе ва цоги ракьалда бугеб чIагояб жоялъе нигIматлъун кьураблъун ккола лъим. Къуръаналда буго (магIна): «Дица ﷻ лъимги гьабуна кинабго жо чIаголъизе сабаблъун», - абун, ай гьеб лъим гьечIого рухI бугебщинаб чIаго...


Къуръаналда рехсараб пихъ

Инжир ккола бищунго машгьурал пихъазул цояб, хирияб Къуръаналда рехсон Аллагьас тIадегIан гьабураб. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Тин (инжир) ва зайтун абулеб жиб кIиялъулъго баракат бугеб, жиндаса инсанасе квание ва дару-сабабалъе мунпагIат босулеб пихъалдалъун гьедулев вуго...


Мажгиталъул азбаралда – ярмарка

МахӀачхъалаялъул Централияб мажгиталъул майданалда тӀобитӀана риидалил лъай кьеялъул курсазул гӀахьалчагӀаз ва гьезул эбел-инсуца гӀуцӀараб лъималазул ярмарка. Ярмарка гӀуцӀаразул цоялъ бицана: «Лъималазе унго-унголъунги бокьула гьадинаб ахӀвал-хӀал. Нижер расги ракIги бухIичIо гьаниб...


«Инсаналъ» ахIулел руго

Дагъистаналда аза-азар хъизамалда захӀмалъаби дандчӀвала лъимал школалде хӀадурулаго. ГӀемерисез лъимал школазде ритIула хIажатаб алат босизе налъиги гьабун. «Инсан» фондалъ тӀобитӀулеб «Лъимал школалде хӀадур гьаре» абураб акциялъ кумек гьабулеб буго лъималазе хӀажатабщинаб...


Аварагасухъ ﷺ гIашикъав

Увайсул Къарани ккола табигӀиназул цояв. Цо-цояз абула гьев гьезда гьоркьоса бищун тIадегIанав вукIаниланги. ГӀемерисел гӀалимзабаз гьев хириявлъун рикӀкӀуна ХӀасанул Басридасаги, ГӀумар бин ГӀабдулгӀазизидасаги, ГIа-тIаъ бин РабахӀидасаги, СагӀид бин Мусайибидасаги.   Увайсул Къарани...