Аслияб гьумералде

Малаикас цIунула

Малаикас цIунула

Исламияб дин буго бацIцIадаб. Диналъ бусурбабиги ахIула рацIцIалъиялде.

 

Исламияб диналъ кIвар кьола инсанасул ракIги черхги бацIцIад букIиналде, гьебги кколаро инсанасе гьабураб захIматаб тIадкъайлъун. Гьеб баян гьабун Аллагьас Къуръаналда абуна (магIна): «Аллагьасе бокьун гьечIо нужее захIмалъи гьабизе, кинниги Аллагьасе бокьун буго нуж рацIцIадаллъун рукIине, Аллагьасул нигIматги нужее тIубан букIине, нужеца Аллагьасе щукру гьабизе», - ян (суратул «Маидат» 6 аят).

РацIцIалъиялъулъ кIудияб бакI ккола какичуриялъ. ГIелмуялъ чIезабун буго инсанасе какие чурулаго гIемераб сахлъи щолин абун. Исламияб диналъ кIвар кьуна какие чуриялде, щайгурелъул, гьеб какил кIул букIиналъе гIоло, какги Алжаналъул кIул ккола. Какие чури ккола инсанасул черх мунагьалдаса бацIцIад гьабулеблъунги. Бичасул Аварагас ﷺ абун буго: «Бусурбанчияс какие чурараб мехалъ, гьесул гIиналдаса, бералдаса, квераздаса, хIатIаздаса мунагьал гъун уна, гьев гIодов чIани, гьев гIодов чIола мунагьалги чурун», - абун.

Какичуриялда даимлъунгутIи ккола инсанасе лъикIлъиялде щвезе гьечIеб кIвар, гьесул диналдехун бугеб чучаб бербалагьи. Какичуриялда хвани, гьев рикIкIуна шагьидлъун хварав чилъунги.

Къарраз ибну Вабират абулев кIудияв гIалимчияс цо сордоялъ 80 нухалъ какие чурун буго, какичуриялда рухI босизе бугеб хьулалъ, гьеб сордоялъ гьесул рухIги босун буго. Щайгурелъул, гьесда рагIун букIуна Аварагас ﷺ Анас бин Маликида абулеб: «Какие чуриялда мунги вукIун духъе рухI босизе малаик вачIани, духъа шагьидасул хвел борчIун кколаро», - ян.

Гьединго какие чуриялда сордо борчIарав чиясул хьолбохъ, мунагьал рахчи тIалаб гьабун рогьинегIан чIола малаик. Гьев малаикас гьарула Аллагьасда гьав пуланав лагъасул мунагьал чурейин, гьав какичуриялда сордо борчIарав вугин.

Аллагь лъалел гIадамаз абулеб букIана какичуриялда даимлъарав Аллагьас анкьго пишаялдалъун тIокI гьавулин.

ТIоцебесеб, малаикзабазул гIищкъу букIуна гьесулгун гьалмагълъи гьабизе.

КIиабилеб, какичуриялда даимав чиясе кири хъвалеб къалам бакъвазе гьечIо.

Лъабабилеб, какичуриялда даимав чиясул лугби рукIуна даимго Аллагьасе тасбихI гьабулел.

Ункъабилеб, гьесухъа как бухьиналъул Аллагьу акбар борчIун кколаро.

Щуабилеб, кьижараб мехалъ, ТIадегIанав Аллагьас зодоса малаик витIула гьев гIадамазулги женазулги заралалдаса цIунизе. Анлъабилеб, гьесие рухI бахъи бигьа гьабизе буго.

Анкьабилеб, какие чуриялда даимав чи вукIуна Аллагьасул боржаликь.

Амма какичури бугониги, щибаб паризаяб какие гьеб цIигьабиги ккола Аварагасул ﷺ суннат. Аллагьасул ﷻ Расулас ﷺ абун буго: «Какичуриялда тIадеги какие чурани, гьесие анцIго лъикIлъи хъвала», - ян (Тирмизи).

 

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...


ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...