Аслияб гьумералде

Малаикас цIунула

Малаикас цIунула

Исламияб дин буго бацIцIадаб. Диналъ бусурбабиги ахIула рацIцIалъиялде.

 

Исламияб диналъ кIвар кьола инсанасул ракIги черхги бацIцIад букIиналде, гьебги кколаро инсанасе гьабураб захIматаб тIадкъайлъун. Гьеб баян гьабун Аллагьас Къуръаналда абуна (магIна): «Аллагьасе бокьун гьечIо нужее захIмалъи гьабизе, кинниги Аллагьасе бокьун буго нуж рацIцIадаллъун рукIине, Аллагьасул нигIматги нужее тIубан букIине, нужеца Аллагьасе щукру гьабизе», - ян (суратул «Маидат» 6 аят).

РацIцIалъиялъулъ кIудияб бакI ккола какичуриялъ. ГIелмуялъ чIезабун буго инсанасе какие чурулаго гIемераб сахлъи щолин абун. Исламияб диналъ кIвар кьуна какие чуриялде, щайгурелъул, гьеб какил кIул букIиналъе гIоло, какги Алжаналъул кIул ккола. Какие чури ккола инсанасул черх мунагьалдаса бацIцIад гьабулеблъунги. Бичасул Аварагас ﷺ абун буго: «Бусурбанчияс какие чурараб мехалъ, гьесул гIиналдаса, бералдаса, квераздаса, хIатIаздаса мунагьал гъун уна, гьев гIодов чIани, гьев гIодов чIола мунагьалги чурун», - абун.

Какичуриялда даимлъунгутIи ккола инсанасе лъикIлъиялде щвезе гьечIеб кIвар, гьесул диналдехун бугеб чучаб бербалагьи. Какичуриялда хвани, гьев рикIкIуна шагьидлъун хварав чилъунги.

Къарраз ибну Вабират абулев кIудияв гIалимчияс цо сордоялъ 80 нухалъ какие чурун буго, какичуриялда рухI босизе бугеб хьулалъ, гьеб сордоялъ гьесул рухIги босун буго. Щайгурелъул, гьесда рагIун букIуна Аварагас ﷺ Анас бин Маликида абулеб: «Какие чуриялда мунги вукIун духъе рухI босизе малаик вачIани, духъа шагьидасул хвел борчIун кколаро», - ян.

Гьединго какие чуриялда сордо борчIарав чиясул хьолбохъ, мунагьал рахчи тIалаб гьабун рогьинегIан чIола малаик. Гьев малаикас гьарула Аллагьасда гьав пуланав лагъасул мунагьал чурейин, гьав какичуриялда сордо борчIарав вугин.

Аллагь лъалел гIадамаз абулеб букIана какичуриялда даимлъарав Аллагьас анкьго пишаялдалъун тIокI гьавулин.

ТIоцебесеб, малаикзабазул гIищкъу букIуна гьесулгун гьалмагълъи гьабизе.

КIиабилеб, какичуриялда даимав чиясе кири хъвалеб къалам бакъвазе гьечIо.

Лъабабилеб, какичуриялда даимав чиясул лугби рукIуна даимго Аллагьасе тасбихI гьабулел.

Ункъабилеб, гьесухъа как бухьиналъул Аллагьу акбар борчIун кколаро.

Щуабилеб, кьижараб мехалъ, ТIадегIанав Аллагьас зодоса малаик витIула гьев гIадамазулги женазулги заралалдаса цIунизе. Анлъабилеб, гьесие рухI бахъи бигьа гьабизе буго.

Анкьабилеб, какие чуриялда даимав чи вукIуна Аллагьасул боржаликь.

Амма какичури бугониги, щибаб паризаяб какие гьеб цIигьабиги ккола Аварагасул ﷺ суннат. Аллагьасул ﷻ Расулас ﷺ абун буго: «Какичуриялда тIадеги какие чурани, гьесие анцIго лъикIлъи хъвала», - ян (Тирмизи).

 

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Какда хадуб зикру ва дугIа

ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъиялъе бищун кIудиял нухазул цояб ккола зикру - Аллагь рехсей. Гьелъ муъминчиясул ракI чIаго гьабула, такъва щула гьабула, БетIергьанасулгун бухьен цIунизе кумек гьабула. Аллагьасул Аварагас ﷺ бусурбабазда малъана зикруялъул батIи-батIиял формаби ва бихьизабуна Аллагь...


Аллагьасул ﷻ разилъи кин щолеб?

Нилъ рижун рати гIададисеб жо гуро. Пикру гьабуни, нилъеда гьеб бичIчIила, щайгурелъул, пикру гьабиялъ нилъ рачуна лъикIаб нияталде, битIараб нухде. Пикру гьаби исламалда беццараб ишги буго. Къуръаналда Аллагьас ﷻ абичIищ нилъ рижанин Гьесие гIибадат гьабизелъун.   Аллагьас ﷻ малъухъе...


Хьул къотIуге

ГIемер чиясул гIумруялда жаниб бачIуна цо заман, жинцаго гьабураб гъалатIалъул яги мунагьалъул захIмалъи бичIчIулеб. ГIайиб ва тамихIалдаса хIинкъи къуватаб букIине бегьула, гьелъ хьул къотIиялде рачинеги бегьула. Амма нилъер диналъ тавбуялъул каваби кидаго рагьараллъун руго. Аллагьас ﷻ нилъер...


РабигIул аввалалда дандчIвай

ХIурматиял бусурбаби, гьале исанаги тIаде щолеб буго жинда жанив хирияв авараг ﷺ гьавураб РабигIул аввал моцI. Гьеб моцIалъ нилъеца кIодо гьавула авараг ﷺ ва гьесул хьвада-чIвади, сират ракIалде щвезабула. Авалалдаса байбихьун гьанжелъизегIанги, бетIералда чIахIиял гIалимзабигун, гIадатиял...


Имамзабаз дандбана

Дагьал церегIан къоязда Хунзахъ районалъул имамзабаз тIобитIана данделъи. Гьениб бицана районалда бугеб хIалалъул ва рорхана районалъул динияб гӀумруялда хурхарал масъалаби. Хасго кӀвар буссинабуна баракатаб рабиул аввал моцӀ байбихьиялда хурхарал суалазде, гьединго, гьеб заманалда тӀоритӀизе...