Аслияб гьумералде

ГIалимзабазул къадру-къимат

ГIалимзабазул къадру-къимат

ГIалимзабазул къадру-къимат

ГIалимзаби ккола аварагзабазул ирсилал. Щайин абуни, дунялалъул рокъоб цо чи хведал, ирсалъе гьес боцIи-мал тола. Амма Аварагас ﷺ дунял тун унеб мехалъ нахъе щибго течIо. Аварагас ﷺ гIелму тана. Гьеб гIелму гIалимзабаз гIадамазухъе щвезабула ва тIибитIизабула. ГIалимзаби ккола гIелму тIибитIизабулел чагIи. Нилъеда тIадаб буго хIакъикъиял гIалимзабазул къимат гьабизе.

 

Интернеталдасан бихьула гIалимзаби какулел. Амма нилъ цIакъ цIодорго рукIине ккола. Нагагьлъун нуж мекъи ккун ратани, щиб гьабилеб? ХIакъикъиял гIалимзабазул гьан загьруяблъидал букIунеб. Гьезда нахъасан кIалъалел балагьалде ккезе рес буго.

ГIалимзабазул хиралъиялъул хIакъалъулъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  Муса аварагасда бицана, бищун Жиндие рокьулел чагIи гIелму тIалаб гьабулел ругинги абун.

ГIелмуялъ инсанасул къимат борхизабула. ГIелму малъизе лъугьарасги тIоцебе жиндирго напс куцазе ккола. ГIалимчиясул хьвада-чIвадиги берцинаб букIине ккола. ГIали-асхIабас абуна: «ГIелмуялъул гIодобегIанаб бакI ккола мацIалъ бицунеб, гьелъул бищун борхатаб ккола жиб лугбазда хьвада-чIвадиялъулъ загьирлъараб», - ян.

Нилъер дин букIине бегьуларо гIицIго мацIалда тIад. ГIамал гьечIезда, берцинго диналъул бицунезда бигьаго божизеги бегьуларо. Рес буго берцинго диналъулги бицун, кодоре росизе яги мекъаб нухде цIазе. ГIелмуялъул суалал рорхизе байбихьана лъалесги лъаларесги. ХIакъикъаталда гьеб жо питна буго, гIелму гьечIел бусурбаби гьелъ гуккула. Аллагьас ﷻ цIунаги.

Сулайман аварагасе гIелмуялдаги, бечелъиялдаги ва мулкалдаги гьоркьоса бокьараб тIаса бищизе рес кьедал, гьес гIелму бищана. ГIелму бищидал ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  гьесие боцIиги мулкги кьуна.

Абу Дардаъ абурав асхIабас абун буго: «ГIелмуялъул цо суал лъазаби дие цIикIкIун бокьула сордо борчIун тIагIат гьабиялдасаги», - ян.

ВагIза-насихIат гьабулезе АсгIад Сагъиржи абурав шайихас абуна: «ГIадамазе вагIза гьабизе лъугьарав чиясда лъазе ккола жинца вагIза гьабулел гIадамазул хIал. Гьев чи ватани хIинкъизавун жо бичIчIизабизе кколев, Аллагьасул ﷻ  гьадинаб тамихI бугин абун бицина. Амма гьев ватани гьединал жал рициндал хIинкъулев чи, гьев тIовитIила хьулаздалъун, Аллагьасул ﷻ  рахIматалдаса хьул къотIизабичIого.

Гьединго Абу Дардаица абуна: «Ле, гIадамал, нужее щиб, дида рихьулел руго гIалимзаби тIагIунел рукIин ва жагьилзабаз гIелмуги лъазабулеб гьечIо. Нужеца лъазабе гIелму ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  дунялалдаса нахъе босизегIан. ГIелму нахъе босани гIалимзабиги тIагIуна», - ян.

Жакъа гIелму лъазабизе нилъее рес кьун буго. КигIан дагьаб бугониги рес бугеб мехалъ лъазабизеги ккола. Дагь-дагьккун гьеб данделъула ва ахиралда гьелъул пайдаги батула.

Гьединго гьес абуна гIадамал Къиямасеб къоялъ рахъинарулин жидеца гIумру тIамураб къагIидаялъ. ГIалимчилъун хун ватани, гIалимчи гIадин вахъинавула, жагьилго хун ватани, жагьилчи гIадин вахъинавула.

Абу Дардаица абун буго гIалимчилъун, яги мутагIиллъун, ялъуни гIелму тIалаб гьабулевлъун вукIаян. Ункъабилевлъун вукIунгеян.

ГIумар ибну ХатIтIабица абуна: «Инсан рокъоса къватIиве вахъуна мегIергIанасел мунагьалгун. ГIелмуялъухъ гIенеккидал ва хIинкъидал, мунагьалги тун, рокъове гьев вуссуна мунагьал гьечIев гIадин. Нужеца гIалимзабазул мажлис тоге. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  дунялалъул ракьалда бижичIо гIалимзабазул мажлис гIадинаб хирияб бакI», - ян.

Ибну МасгIудица абуна гIелму кколарин гIемераб жо бицин, гIелму кколин Аллагьасдаса ﷻ  хIинкъи. ГIелму нилъеца тIалаб гьабула Аллагьасдаса ﷻ  хIинкъизелъун.

Абу Гьурайратица бицана: «Дагьаб мехалъ гIодовчIун дин бичIчIизе дие бокьула рогьинегIан сордо (гIибадаталда) тIибитIизегIан», - ян.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Эбел-инсул адаб – Аллагь разилъи

Нилъер диналъулъ эбел-инсул адаб гьабиялъ хасаб бакI ккола ва гьеб иманалда ва гIибадаталда хадубцун бачIунебги буго. Хирияб Къуръаналъги, МухIамад аварагасул ﷺ хIадисазги гьеб суал гIемер борхулеб буго.   Исламалда эбел-инсуца кколеб бакI ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго...


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...


РухӀияб рахъ цебетӀезабулеб заман

Нилъер лъимал риидалилал каникулазухъ урхъун рукIуна хӀухьбахъи гьабизе, гьудулзабигун заман тIамизе, расандизе. Амма нилъеда лъала гьаб ва хадусеб гӀумруялъулъ унго-унгояб талихӀ ва бергьенлъи Аллагьасул ва Гьесул Расуласул ﷺ нухдасан иналъулъ букӀин. Гьединлъидал, хириял яцал, рачӀа нилъеца гьаб...


Хиралъи тIадегIанав

МухIаммад авараг ﷺ ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьев ﷺ вуго Къиямасеб къоялъ инсанияталъулго сайид. Киналго аварагзабаз Къиямасеб къоялъ, хIатта кIудиял аварагзабазцин гьесухъе айилан абула. Гьев вуго Къиямасеб къоялъ киназего шафагIат гьабулев...


Имам Бухарил централде щвана

Узбекистаналъул Самаркъанд шагьаралда, имам Бухариясул цӀаралда бугеб халкъазда гьоркьосеб гIелмияб цӀех-рехалъул централде щвана ДРялъул гӀалимзабазул советалъул председателасул заместитель, гӀелмабазул доктор МухӀаммад КъахIиби. Централъул нухмалъиялъулгун букӀараб дандчӀваялда бицана рехсараб...