Аслияб гьумералде

Гьекъолдиялъул балагь

Гьекъолдиялъул балагь

Бищун кIудияб - диналъе зарал

Мехтелги, хIаялги, хъанчалги, чIоралги цадахъ руго Аллагьас Къуръаналда рехсон. Щайин абуни, мехтел хъанчазда хадубго гъураб кIудияб мунагь букIун.

Жинда Аллагь разилъаяв ибну ГIаббасица бицун буго: «Мехтизарулеб жо гьукъун аят рещтIиндал асхIабзабаз цоцахъе хьвадун бицунеб букIана: «Аллагьас хамрги гьукъана, ширкалда бащадги гьабуна», - ян. ГIададайищ асхIабзабаз гьедин абулеб букIараб гьеб квешаб букIинчIебани. ЦIуне, вацал, нужерго дин, черх, къадру, агьлу, магIишат, сахлъи.

Хириял асхIабзабазда гьоркьоб бахIс ккун буго мунагьазул бищун кIудияб кинаб бугебин абураб суалалда тIасан. РагIиги данде ккечIого, гьез суал битIун буго ГIабдуллагь бину ГIумарихъе. Гьес абун буго гьеб мехтел гьекъей бугин. Гьелъие далилалъе рехсон буго гьадинаб къиса, жибги Аварагас ﷺ бицун букIараб. «Цебе заманалда вукIана цо хан.

Гьес цо чиясе шартI лъун буго гьал хадур рехсарал мунагьазул цояб гьабеян: чи чIвай, зина гьаби, болъонил гьан кванай ва чIагIа гьекъей. Цоябниги гьабичIони живгоги чIвазе. Гьасги бищун бигьаяблъунги бихьун, чIагIа гьекъон буго. Цинги мехтарав гьес чиги чIван вуго, зинаги гьабун буго, болъонил гьанги кванан буго».

Муслимица бицун буго Аллагь разилъаяв Джабирица бицараб хIадис: «Аллагьас гьабураб къотIи буго хамру гьекъеялда тIадчIей гьабурав чиясда «ТIинатульхабал» гьекъезабизе буго», - ян. АсхIабзабаз гьикъула гьеб щиб кколебилан абун. Цинги Аварагас ﷺ абула: «Гьеб буго жужахIалъул агьлуялдаса Аллагьас бецIцIизабулеб хьвердги, биги, гIетIги», - ян.

Цо-цояз батIи-батIиял багьанаби ратун тола, ай сахлъи гьечIин, гIарац гIоларогойин абурал. Амма бегьулебани гьекъелаанин абураб хиялги ракIалде ккун. Гьесиеги хIинкъи гьечIищха? Сахлъиги ресги щванани гьекъезехъин бугогурищ? Щибха гьабилеб? Тавбу гьабила, гьебги тун, ракIги бухIун, тIокIаб гьекъеларин хивалги гьабун. Аллагь разилъаяв имам АхIмадица «Муснад» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «Жинда Аллагь разилъаяв Абу Гьурайратица абуна: «Жинда Аллагьасул свалат-салам лъеяв Аварагас абун буго: «Хамруялда даимав чи хъанчие лагълъи гьабулесда релълъун вуго», - ян.

Дагьаб-макъаб гьекъон толин абулезеги жаваб хIадисалда буго: «ГIемер гьекъон мехтулеб жо дагьабги хIарамаб буго», - ян. Цоги хIадисалда буго: «Щив чи вугониги хамруги гьекъон, гьелъги мехтичIев, Аллагь гьесдаса кIикъого къоялъ вуссуна», - ян. Аллагьасул рахIматалдаса махIрумлъулев вуго кIикъого къоялъ. Гьедин хвани, гьев рахIматалъул малаикзабиги аскIоре щвечIого холев вуго, ахир мекъи ккеялда хIинкъиялда. ХIисаб гьабе, вацал.

Хадубги добго хIадисалда буго: «Гьебги гьекъон мехтарав чиясул я какал я кIалал Аллагьас къабул гьаруларо кIикъого сордо-къоялъ. Гьедин мехтун гьев хвани, хъанчие лагълъи гьабулаго хварав гIадин вукIина», - абун. Гьалдаса хадубги сунда мугъчIвайги гьабун гьекъелеб?

«ЦIогьорас цIогь гьабиларо иманалдаги вукIун, зиначияс зина гьабиларо иманалдаги вукIун ва хамруги гьекъеларо иманалдаги вукIун», - ян абулеб буго Абу Гьурайратица бицараб хIадисалда.

Цояс абула метер телин, анкьидаса телин абун. Гьединасухъ Малакул Мавтас гьабураб къотIийищ бугеб гьеб тезегIан чIаго телин абураб? Хьул халат гьабуни мунагьал гIемерлъула. Къокъ гьаре хьулал, гьабе тавбу, те квешлъи, русса Аллагьасде. Тавбу гьабурав чи, кинав вугониги, кигIан гIемерал мунагьал ругониги Аллагьас къабул гьавула. Аллагь гурхIулев вуго гьарун вачIарав лагъасда.

МУХIАММАД НУРМУХIАММАДОВ, ГIАХЬАЛЧIИ РОСДАЛ ИМАМ

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...


Халкъалъе рухса

Аллагьас ﷻ, Жиндирго рахIма-талдалъун, сапаралъ унел бусурбабазе ахIвал-хIал бигьа гьабуна. Гьединлъидал, сапаралъ унев чиясе изну кьола цо-цо бигьалъабаздаса пайда босизе. Гьел бигьалъабазда гъорлъ руго ункъо ракагIаталъул какал кIигоялде къокъ гьари, гьединго кIиго как цоцаде тIаде...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Хиралъи тIадегIанав

МухIаммад авараг ﷺ ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьев ﷺ вуго Къиямасеб къоялъ инсанияталъулго сайид. Киналго аварагзабаз Къиямасеб къоялъ, хIатта кIудиял аварагзабазцин гьесухъе айилан абула. Гьев вуго Къиямасеб къоялъ киназего шафагIат гьабулев...