ТIехь цIали тоге

Жакъа гIадамал машгъуллъун руго телевизоралде, телефоназде, компьютеразде. Амма тIахьал цIалиялъе заман кьолеб гьечIо, гьезул кIварги гьабулеб гьечIо.

ХIафиз ибн ХIажарица хIадисазул «СахIихI аль-Бухари» тIехь цIалана 40 сагIаталда жаниб (салул сагIат). Имам Муслимица хIадисазул тIехь лъугIизабуна кIиго-лъабго къоялда жаниб. Кинаб цебетIей букIине нилъер, кIул рехун тедал? КIул гьечIони кавуги рагьизе кIоларелъул.

Рехсела тIехь цIалиялдаса бугеб 8 пайда

1. Пикру цебетIезабула.

ТIехь цIалулеб мехалъ нилъеца гIемер пикру гьабула хъвараб жо бичIчIизелъун.

2. Ццим бахъин, ургъел дагь гьабула.

Жакъа кинавго чи вуго ургъалилъ къан, ццидалъ. ТIехьалъ ва хъвай-хъвагIаялъул къагIиядалъ кумек гьабула чиясе ургъел ва ццим нахъе босизе. Хасго кумек гьабула вегилалде цебе щиб букIаниги цIалани.

3. РагIабазул рикIкIен цIикIкIинабула.

Нилъеца кинаб букIаниги тIехь цIалидал, нилъеда дандчIвала лъаларелги рагIаби. Гьеб мехалда раккула словаралде. Цо-цо пирку гьабуни ва бицунеб жоялъул халгьабуни, лъазе рес букIуна доб рагIиялъ кинаб магIна кьолебали. ТIехь цIалиялъ рагIабазул рикIкIен цIикIкIинаби гуребги, хъвалеб къагIидаги мухIкан гьабула.

4. Альцгеймерил унтиялдаса цIунула.

ГIалимзабаз гьабураб цIехрехалъ чIезабуна цIалдеялъ чи гIадал нахулъ унти ккеялдаса цIунулевлъи. ТIехь цIалулеб мехалда гIадалнах хIалтIулелъул, гьелъ унтиги ккезе биччалеб гьечIо.

5. Бажари бачIинабула.

ТIахьал цIалиялъ нилъелъ бажари цIикIкIуна, кIалъай берцинаб, рагIа-ракьанде щвараб букIуна.

6. ЦIиял пикраби гьаризе кIола.

Цо-цоязда кIола цадахъ чанго пикру загьир гьабизе. Кисаха гьез гьеб босулеб? Гьайгьай, тIахьаздаса.

7. Макьу лъикIаб щола.

Кьижилалде цебе тIехь цIали гIадатлъун билълъанхъизабуни, гьелде нилъ ругьунлъула. Гьеб букIуна кьижизе заман щванин абун лъазабулеб сигнал. Гьедин гьабуни лъикIаб куцалда кьижизеги кIола, радал рахъиндал тирхакIичиялдаги ратула.

8. ГIадалнах лъикI хIалтIизабула.

ТIехь цIалулелъул цебечIола гIемераб жо: лъугьа-бахъин, авлахъ, рукъзал, ретIел, гIадамал ва сверухъ бугебщинаб. ТIехьалда жаниб бугеб бичIчIизе ккани къваригIуна гIемераб жо. ЦIалдеялъ абуни нилъер ракIалда жо чIей цIикIкIинабула ва бичIчIи хIалтIизабула.

ШАМИЛ МУХIАММАДОВ

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.

Аллагьас ﷻ, Жиндирго рахIма-талдалъун, сапаралъ унел бусурбабазе ахIвал-хIал бигьа гьабуна. Гьединлъидал, сапаралъ унев чиясе изну кьола цо-цо бигьалъабаздаса пайда босизе. Гьел бигьалъабазда гъорлъ руго ункъо ракагIаталъул какал кIигоялде къокъ гьари, гьединго кIиго как цоцаде тIаде...

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда, муфти, шайих АхӀмад-афандияс къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъул регионалияб политикаялъул ва бакӀалъулаб нухмалъиялъул комитеталъул делегация. Гьеб делегация республикаялде бачӀун букIана бакӀалъулаб нухмалъиялъул къанунал гӀумруялде рахъинариялъул...

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...

ЖужахIалъул цIаялдаса хвасарлъулеб гIамал гьабун хьвади буго нилъер щивасул аслияб мурад. Гьелдаса хвасарлъиги буго муъминчиясе Къиямасеб къоялъ битIккей, щайин абуни, гьеб щвей бугелъул инсанасе Алжаналда кверщел батиялъе гIаламатлъун. Хирияб Къуръаналда буго гьадинаб магIнаялъул...

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи. РабигIадул...