Аслияб гьумералде

Гьекъолдиялъул зарал

Гьекъолдиялъул зарал

ШаргIияб хIукму пуланав чиясда билълъанхъинабизе ккани, шартI буго гьев мукаллаф, таклиф бугев вукIин. Таклиф ккола балугълъиялде вахин (14 сонги бащдабги), гьелдасаги хадуб чиясда тIад таклиф букIине ккани, дов вукIине ккола жеги гIакълу бугевлъунги.

ГIантав гурев, тохав гурев, цIодорав, гIакъилав. Аллагьасул амраби тIад къазе ккани, гIадан вукIине ккола гIакълу бугевлъун. ГIакълу буго инсанасул киналго пишаби рилълъанхъизарулеб алат, тIагIел. Щиб жо кколеб гIакълу? Гьеб ккола чиясе лъикIабги квешабги, хIакъабги тIекъабги батIа бахъизе кьураб алат. Гьебги дунявиял мурадазулъ гурел, диниял хIукмабазулъ бугеб ккола.

Къиса

Адам аварагасе бачIун буго, берцинаб тепсиялдаги лъун, лъабго жавгьар. Гьелги рукIун руго – иман, гIакълу ва яхI-намус. Цояб тIаса бищизе ихтиярги кьун буго. Нилъерго хIисаб гьабеха, кинаб тIаса бищизе букIараб? Аллагьас кьураб гIелмуялдалъун гьесда лъала гIакълу тIаса бищизе. ГIакълуялъ иманалда абула мун тIадбуссайин, Адамица жиб тIаса бищанин. Амма иманалъ инкар гьабула нахъе ине ва абула: «Дие амру букIана гIакълуялда аскIоб чIайин абураб», - ян. Цинги яхIалда абула мун нахъе айилан. ЯхIалъги инкар гьабула нахъе ине ва абула диеги амру букIанин иман бугелъуб чIайин абураб. Гьедин, бищун къиматабги тIаса бищун, Адамие щвана киналго жавгьарал.

Гьаб къисаялдасан нилъеда бичIчIула гIакълу бугев чи иман бугевги вукIунеблъи. ГIакълу къваригIунеб буго иман букIине ккани. ГIакълуги иманги бугев чиясда яхI- намусги букIуна. ЯхIги цIакъ кIудияб жо буго. Гьелъги, гIакълуялъго гIадин гьукъула инсан, гIодорегIанал пишабаздаса. Гьебги лъанлъидалха шайтIаналъги рахIатхун инсанасул гIакълу инабизе хIаракат бахъулеб. Аслиял гьелъул алаталги руго гьукъарал жал, мунагьал. Щибаб мунагьалъ чиясул рекIелъ, гIакълуялда лъола цо чIегIераб тIанкI, къасават. Гьелъ чиясул гIакълу дагьлъизабула. Амма бищун кIудияб илбисалъул алат буго хамру, мехтел.

Аллагьас Къуръаналда абулеб буго: «Ле, иман лъурал гIадамал! ХIакълъунго хамру (жинца чиясул гIакълу мехтизабулеб жо) ва гьоркьоб шартI лъолел хIаял (мисалалъе, гIарац лъун кагътал хIай гIадал) ва хъанчал, пал тIамулел чIорал (гьезда релълъарал цогидалги) гIодорегIанал жал руго (къабихIал, инжитал, гьукъарал) ва шайтIаналъул гIамалалги руго, гьелъ нилъедаги берцин рихьизарурал, нуж гьелдаса рикIкIалъе, ай гьелги гьаруге, гьабулеб бакIалдеги унге. Нуж гьелдалъун, гьеб гьабичIого теялдалъун, хвасарлъизе рес буго. ХIакълъунго, шайтIаналъе бокьун буго нужеда гьоркьоб, мехтелги хIаялги сабаблъун, тушманлъи ккезабизе ва нужер ццим бахъинабизе, гьединго нуж Аллагь рехсеялдасаги какал раялдасаги рикIкIад гьаризе». (Суратул «Маидат», 90-91).

МУХIАММАД НУРМУХIАММАДОВ, ГIАХЬАЛЧIИ РОСДАЛ ИМАМ

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Эбел-инсул адаб – Аллагь разилъи

Нилъер диналъулъ эбел-инсул адаб гьабиялъ хасаб бакI ккола ва гьеб иманалда ва гIибадаталда хадубцун бачIунебги буго. Хирияб Къуръаналъги, МухIамад аварагасул ﷺ хIадисазги гьеб суал гIемер борхулеб буго.   Исламалда эбел-инсуца кколеб бакI ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго...


Муфтиясухъ гьоболлъухъ

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда, муфти, шайих АхӀмад-афандияс къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъул регионалияб политикаялъул ва бакӀалъулаб нухмалъиялъул комитеталъул делегация. Гьеб делегация республикаялде бачӀун букIана бакӀалъулаб нухмалъиялъул къанунал гӀумруялде рахъинариялъул...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Аллагь ﷻ рехсей

Аллагь ﷻ гIемер рехсеялда хурхун рачIарал цо-цо хIадисазул магIнаби.   Аллагьас ﷻ абулеб буго, лагъас Дун рехсани, Дица гьевги рехсезе вугин. Цояс гьикъана Аварагасда ﷺ, кидаго гьабизе лъикIаб гIамал бицейилан. Аварагас ﷺ абуна Аллагь ﷻ рехсолаго мацI бакъвазе биччангутIи бугилан...


Лимоналъул лълъел пайда ва зарал

Сахлъи цIуниялъулъ бищунго машгьурал ва пайдаял гьекъолел жалазул цояблъун рикIкIуна лимоналъул лъим. Гьелъ кумек гьабула иммунияб система щулалъизабизе, тIолабго черхалъул хIалтIи лъикIлъизабизун гIаммаб къагIидаялъ ургьимес бацIад гьабизе.   Лимоналъулъ букIуна цитрат абураб гIуцIи, гьелъ...